Foscan – SmPC

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

Foscan 1 mg/ml oplossing voor injectie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Elke ml bevat 1 mg temoporfine.

Hulpstoffen met bekend effect

Elke ml bevat 376 mg watervrij ethanol en 560 mg propyleenglycol.

Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

3. FARMACEUTISCHE VORM

Oplossing voor injectie

Donkerpaarse oplossing

4. KLINISCHE GEGEVENS

4.1 Therapeutische indicaties

Foscan is geïndiceerd voor de palliatieve behandeling van patiënten met gevorderd plaveiselcelcarcinoom in het hoofd-halsgebied bij wie eerdere therapie niet is aangeslagen en die niet in aanmerking komen voor radiotherapie, chirurgie of systemische chemotherapie.

4.2 Dosering en wijze van toediening

Foscan fotodynamische therapie mag alleen worden toegediend in gespecialiseerde oncologische centra waar een multidisciplinair team de behandeling van de patiënt beoordeeld en alleen onder toezicht van een arts die ervaring heeft met fotodynamische therapie.

Dosering

De dosering is 0,15 mg/kg lichaamsgewicht.

Pediatrische patiënten

Er is geen relevante toepassing van Foscan bij pediatrische patiënten.

Wijze van toediening

Foscan wordt toegediend via een in-dwelling intraveneuze canule in een grote ader in het proximale deel van de extremiteit, bij voorkeur in de fossa cubitalis, als een enkele langzame intraveneuze injectie met een duur van minimaal 6 minuten. Vóór injectie moet de doorgankelijkheid van de in-dwelling canule worden gecontroleerd en er moeten alle mogelijke voorzorgsmaatregelen worden getroffen tegen extravasatie (zie rubriek 4.4).

Doordat de injectievloeistof donkerpaars van kleur is en in een amberkleurige injectieflacon zit, is het vrijwel onmogelijk met het blote oog te zien of er zich deeltjes in de vloeistof bevinden. Daarom moet uit voorzorgsmaatregel een filter worden gebruikt; deze is in de verpakking bijgeleverd. Foscan dient niet te worden verdund of gespoeld met natriumchloride of een andere waterige oplossing.

De benodigde dosis Foscan wordt toegediend door middel van trage intraveneuze injectie, gedurende minimaal 6 minuten. 96 uur na het toedienen van Foscan dient de te behandelen plaats te worden belicht met licht van 652 nm uit een goedgekeurde laserbron. Het gehele tumoroppervlak moet met behulp van een goedgekeurde microlens-vezellichtgeleider worden belicht. Waar mogelijk dient het belichte gebied 0,5 cm voorbij de rand van de tumor te reiken.

Licht moet niet minder dan 90 uur en niet meer dan 110 uur na injectie met Foscan worden toegediend.

De dosering van het invallende licht is 20 J/cm², afgeleverd aan het tumoroppervlak met een stralingsintensiteit van 100 mW/cm², ofwel een belichtingstijd van ongeveer 200 seconden.

Elk veld dient slechts eenmaal per behandeling belicht te worden. Er kunnen meerdere elkaar niet-overlappende velden worden belicht. Er dient voor te worden gewaakt dat geen enkel weefselgebied meer dan de voorgeschreven lichtdosering ontvangt. Weefsel buiten het doelgebied dient volledig te worden afgeschermd om fotoactivering door verstrooid of gereflecteerd licht te vermijden.

Afhankelijk van het oordeel van de behandelende arts kan een tweede behandelingskuur worden toegediend bij patiënten bij wie bijkomende tumornecrose en verwijdering juist wordt geacht, met een aanbevolen interval van minimaal 4 weken tussen de behandelingen.

4.3 Contra-indicaties

• Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen
• Porfyrie of andere aandoeningen die door licht worden verergerd
• Overgevoeligheid voor porfyrines
• Tumoren waarvan bekend is dat deze in een groot bloedvat in of grenzend aan de belichte plaats groeien
• Een geplande chirurgische ingreep binnen de eerstvolgende 30 dagen
• Een tegelijkertijd bestaande oogaandoening waarvoor waarschijnlijk binnen 30 dagen een onderzoek met een spleetlamp nodig is
• Bestaande behandeling met een ander geneesmiddel dat lichtgevoeligheid veroorzaakt.

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

Alle patiënten die Foscan krijgen, worden tijdelijk lichtgevoelig. Er dienen voorzorgsmaatregelen te worden genomen om blootstelling van de huid en ogen aan direct zonlicht of aan felle binnenverlichting gedurende de eerste 15 dagen na injectie te vermijden. Lichtgevoeligheidsreacties van de huid worden veroorzaakt door zichtbaar licht; ultravioletzonnefilters bieden daarom geen bescherming. Het is belangrijk dat de gewenning aan normaal licht van de patiënten geleidelijk gebeurt (zie de richtlijnen voor bescherming tegen licht voor patiënten aan het einde van dit hoofdstuk).

Gedurende 6 maanden na behandeling met Foscan dient langdurige, directe blootstelling aan zonlicht van de arm waarin de injectie met Foscan werd gegeven, te worden vermeden. Als voorzorgsmaatregel dient, wanneer langdurige activiteit in de open lucht is gepland, de geïnjecteerde arm te worden beschermd door het dragen van een gekleurd shirt met lange mouwen.

Artsen dienen te beseffen dat de meeste toxiciteiten in verband met fotodynamische therapie lokale effecten zijn die men ziet als gevolg van fotoactivering. Fotoactivering induceert lokale weefselbeschadiging die resulteert in acute ontstekingsreactie. Deze reactie gaat gewoonlijk gepaard met oedeem en pijn, gevolgd door necrose. Het fotodynamische effect kan ook leiden tot beschadiging van het omringende weefsel dat fistels, perforatie of bloedvatruptuur evenals infectie en vervolgens sepsis kan veroorzaken. Het is daarom belangrijk dat men tijdens fotoactivering door laserbelichting ervoor zorgt dat normaal weefsel rond de tumor wordt beschermd tegen fotoactivering door middel van goede belichtings- en beschermingstechnieken. Proactieve behandeling van de lokale effecten en vermindering van fotoactivering in gebieden zonder tumor is belangrijk om de risico's te beperken.

Bijzondere voorzichtigheid is geboden om extravasatie op de plaats van injectie te voorkomen. Indien extravasatie optreedt, dient dit gebied gedurende ten minste 3 maanden tegen licht te worden beschermd. Er is geen nuttig effect bekend van injectie met een andere stof op de plaats van extravasatie.

Bijwerkingen zoals cholangitis, cholecystitis, leverabces en oesofageale perforatie zijn gerapporteerd na niet-goedgekeurd gebruik bij de behandeling van maligne stricturen van de galwegen en mesothelioom. Er bestaat een risico van beschadiging van het omringende gebied na fotoactivering.

Indien Foscan is toegediend tijdens de voorafgaande 30 dagen dienen niet-geplande chirurgische ingrepen of spoedoperaties slechts te worden uitgevoerd indien deze strikt noodzakelijk zijn en het potentiële nut daarvan voor de patiënt opweegt tegen het risico. De nodige voorzorgsmaatregelen dienen te worden genomen om tijdens deze ingrepen directe belichting van de patiënt met operatielampen te vermijden. In plaats daarvan wordt het gebruik van hoofdlampen aanbevolen.

Sommige pulsoxymeters kunnen licht produceren met een golflengte in de buurt van de golflengte die wordt gebruikt voor de fotoactivering van Foscan. Oxymeters moeten ten minste om de 10-15 minuten worden verplaatst om het risico van plaatselijke verbrandingsverschijnselen van de huid te voorkomen.

Pijn, anders dan op de injectieplaats, zie rubriek 4.8, moet mogelijk gedurende korte tijd na behandeling worden behandeld met NSAID’s of opiaatanalgetica. De dag na de belichting treedt pijn op die gewoonlijk 2 tot 4 weken aanhoudt.

Belichting van luchtwegen kan leiden tot lokale ontsteking en oedeem. Men dient voorbereid te zijn op de resulterende complicaties (d.w.z. dyspneu of zelfs luchtwegobstructie die bijvoorbeeld leidt tot intubatie of tracheotomie). Profylactische behandeling met corticosteroïden dient overwogen te worden.

Clinici moeten patiënten aanraden de volgende voorzorgsmaatregelen in acht te nemen die zijn opgenomen in de Bijsluiter.

langdurige directe blootstelling aan zonlicht van de voor de Foscan-injectie gebruikte arm wordt vermeden. Als voorzorgsmaatregel dient, wanneer langdurige activiteit in de open lucht is gepland, de geïnjecteerde arm beschermd te worden door het dragen van gekleurde kleding met lange mouwen.

Dit geneesmiddel bevat 48 vol % ethanol (alcohol), d.w.z. maximaal 4,2 g per dosis, equivalent aan 84 ml bier, 35 ml wijn per dosis. Schadelijk voor personen die lijden aan alcoholisme. Dient rekening mee gehouden te worden bij vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, kinderen en hoge-risicogroepen zoals patiënten met leverziekte of epilepsie. De hoeveelheid alcohol in dit geneesmiddel kan de effecten van andere geneesmiddelen veranderen. De hoeveelheid alcohol in dit geneesmiddel kan de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen beïnvloeden.

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

Lichtgevoeligheid van de huid kan verergeren indien temoporfine wordt gebruikt in combinatie met andere werkzame bestanddelen die lichtgevoeligheid veroorzaken. Een dergelijke reactie is gemeld met plaatselijk 5-fluorouracil.

Er zijn geen andere interacties waargenomen. Uit een in vitro studie met humaan leverweefsel bleek dat er geen potentie is voor geneesmiddeleninteracties door remming van cytochroom P-450 enzymen door temoporfine.

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding

Zwangerschap

Er zijn geen gegevens over het gebruik van temoporfine bij zwangere vrouwen. Uit dieronderzoek is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3). Foscan mag niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt, tenzij de klinische toestand van de vrouw behandeling met temoporfine noodzakelijk maakt.

Vrouwen die zwanger kunnen worden, moeten effectieve anticonceptie gebruiken tijdens en gedurende 3 maanden na de behandeling.

Borstvoeding

Het is niet bekend of temoporfine/metabolieten in de moedermelk wordt/worden uitgescheiden. Risico voor pasgeborenen/zuigelingen kan niet worden uitgesloten. Borstvoeding moet worden gestaakt gedurende ten minste een maand na injectie met Foscan.

Vruchtbaarheid

Het effect van Foscan op de vruchtbaarheid bij de mens is niet bestudeerd.

4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen

De hoeveelheid alcohol in dit geneesmiddel kan de rijvaardigheid of het vermogen om machines te bedienen beïnvloeden.

Op grond van het farmacodynamisch profiel wordt aangenomen dat temoporfine veilig is of dat het niet waarschijnlijk is dat het een effect heeft. Om problemen door lichtgevoeligheid te voorkomen, dient de patiënt de eerste 15 dagen na de injectie geen voertuig te besturen en alleen machines te bedienen indien dit mogelijk is bij getemperd licht, volgens de aanbevolen voorzorgsmaatregelen (zie rubriek 4.4). Zodra is aangetoond dat de lichtgevoeligheid is afgenomen, kan de patiënt weer een voertuig besturen en machines bedienen bij normale verlichting of daglicht.

4.8 Bijwerkingen

Samenvatting van het veiligheidsprofiel

Alle patiënten die Foscan krijgen, worden tijdelijk lichtgevoelig en dienen de instructie te krijgen om voorzorgsmaatregelen in acht te nemen voor het vermijden van zonlicht en felle binnenverlichting. De meest voorkomende bijwerkingen met betrekking tot de getabelleerde bijwerkingen zijn maagdarmstelselaandoeningen, huid- en injectieplaatsaandoeningen en algemene aandoeningen.

De meeste gevallen van toxiciteit die in verband zijn gebracht met fotodynamische behandeling zijn plaatselijke effecten die zijn waargenomen in het belichte gebied en soms in de omringende weefsels. De plaatselijke schadelijke reacties zijn kenmerkend voor een door fotoactivering opgewekte, acute weefselontstekingsreactie en omvatten gewoonlijk oedeem en pijn gevolgd door necrose (zie rubriek 4.4).

Er kunnen echter lichtgevoeligheidsreacties optreden. Het opvolgen van de richtlijnen voor lichtbescherming (zie bovenstaande rubriek 4.4) en het vermijden van onnodig licht binnenshuis tijdens belichting vermindert dit risico.

Het lage aantal behandelde patiënten maakte identificatie van schadelijke reacties, die kunnen worden gecategoriseerd als soms en zelden, onmogelijk. Pijn op de injectieplaats is van voorbijgaande aard en kan worden verminderd door de injectiesnelheid te verlagen. Voor behandeling van de andere in deze rubriek vermelde soorten pijn, zie rubriek 4.4.

Samenvatting van de bijwerkingen in tabelvorm

Frequenties worden gedefinieerd als: Zeer vaak (≥1/10); vaak (≥1/100, <1/10); soms (≥1/1.000, <1/100); zelden (≥1/10.000, <1/1.000); zeer zelden (<1/10.000), niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.

¹ Als gevolg van plaatselijke infectie

² In het fotogeactiveerde gebied

³ Als gevolg van plaatselijk oedeem

Melding van vermoedelijke bijwerkingen

Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.

4.9 Overdosering

Bij een overdosis zou laserbehandeling tot diepere necrose van de tumor leiden dan verwacht bij de aanbevolen dosering. Belichting van de tumor dient slechts te worden uitgevoerd wanneer het potentieel nut opweegt tegen het potentieel risico op excessieve necrose. Als de tumor niet wordt belicht, dient er een periode van ten minste 4 weken te verstrijken tussen de overdosis en het opnieuw toedienen van Foscan.

De aan een overdosis verbonden schadelijke reacties zullen normaal beperkt blijven tot lichtgevoeligheidsreacties. Blootstelling aan omgevingslicht na overdosering houdt een vergroot risico in op lichtgevoeligheidsreacties. Uit gepubliceerd klinisch onderzoek blijkt dat de duur en mate van de lichtgevoeligheid bij de aanbevolen dosering van 0,15 mg/kg met ongeveer een derde werden verlaagd vergeleken met een dosis van 0,3 mg/kg. Dierproeven hebben bepaalde hematologische en bloedchemische veranderingen aangetoond (verlaagde cijfers voor aantal trombocyten, aantal erytrocyten en hemoglobine, verhoogde cijfers voor aantal neutrofielen, fibrinogeen, bilirubine, triglyceride en cholesterol).

Strikte naleving van de regels voor verminderd licht is vereist. Voor de patiënt weer aan normaal licht wordt blootgesteld, dient de lichtgevoeligheid van de huid te worden getest.

Er zijn geen specifieke systemische symptomen waarvan bekend is dat ze verband houden met een overdosering. De behandeling dient symptomatisch te zijn.

Er is beperkte informatie beschikbaar over de effecten van overmatige blootstelling aan laserlicht tijdens de behandeling. Er is melding gemaakt van toegenomen weefselschade.

5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN

5.1 Farmacodynamische eigenschappen

Farmacotherapeutische categorie: antineoplastica en andere antineoplastica, ATC-code: L01XD05.

Temoporfine is een lichtgevoeligmakende stof die gebruikt wordt in de fotodynamische behandeling van tumoren.

De farmacologische activiteit wordt ingeleid door fotoactivering van temoporfine met niet-thermisch licht van 652 nm na intraveneuze toediening. Het therapeutisch effect wordt tot stand gebracht door de vorming van sterk reactieve vormen van zuurstof, een proces dat afhangt van de intracellulaire interactie van temoporfine met licht en zuurstof.

In een klinische trial van 147 patiënten met gevorderd plaveiselcelcarcinoom van hoofd en hals werd bij 25 % na enkelvoudige behandeling tumorrespons waargenomen, gedefinieerd als een afname met minimaal 50 % van de tumormassa gedurende minimaal vier weken. Een volgens de WHO-criteria lokale volledige respons werd waargenomen bij 14 % van de patiënten. De tumorrespons was groter bij patiënten met volledig belichte laesies met een diepte van 10 mm of minder.

De mediane waargenomen duur van de tumorrespons bij alle patiënten bedroeg 57 dagen voor globale respons en 84 dagen voor volledige respons.

Zevenendertig patiënten kregen ten minste 2 behandelingen met Foscan toegediend. Bij tien patiënten werd met herbehandeling tumorrespons bereikt. Hiervan vertoonden er 6 een complete lokale respons aan de hand van de WHO-criteria.

5.2 Farmacokinetische eigenschappen

Temoporfine is een stof met een lage klaring en een terminale plasmahalfwaardetijd van 65 uur bij patiënten. De maximale plasmaspiegels worden 2-4 uur na injectie bereikt; daarna nemen de plasmaspiegels bi-exponentieel af. Het middel verspreidt zich in het lichaam in een volume lichaamsvocht dat groter is dan het volume van alleen het extracellulaire vocht maar kleiner dan het totale volume lichaamsvocht. Temoporfine geeft geen accumulatie in de weefsels en is voor 85-87 % gebonden aan plasma-eiwit. Temoporfine wordt in het bloed gebonden aan plasmalipoproteïnen en high-density lipoproteïnen zoals albumine. Vijftien dagen na de injectie is de plasmaconcentratie van temoporfine dusdanig verminderd dat de patiënten meestal geleidelijk aan kunnen wennen aan normaal daglicht.

Er zijn slechts beperkte gegevens beschikbaar over de eliminatie van temoporfine bij de mens. Dierproeven tonen aan dat temoporfine uitsluitend wordt geëlimineerd door de lever via de gal en wordt uitgescheiden in de feces. Twee van de belangrijkste metabolieten van temoporfine worden via de gal geëlimineerd. Hercirculatie van deze metabolieten in de enterohepatische kringloop treedt niet op. Beide metabolieten zijn geconjugeerd. De metabolieten worden niet teruggevonden in de systemische circulatie.

5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek

Bij herhaald dosistoxiciteitsonderzoek bij ratten en honden waren de belangrijkste ongewenste effecten van temoporfine lichtgevoeligheid en negatieve reacties op de plaats van injectie. Bij alle doseringen trad bij intraveneuze toediening van Foscan-oplossing voor injectie lokale prikkeling op. Hoge toedieningssnelheden leidden tot de dood bij honden en konijnen. Er werden geen andere tekenen van toxiciteit vastgesteld maar bij honden die werden behandeld met de aanbevolen therapeutische dosering, was de systemische blootstelling hoger dan bij mensen.

De genotoxiciteit van temoporfine is in beperkte mate onderzocht. Als gevolg van de vorming van reactieve vormen van zuurstof brengt temoporfine een gering risico van mutageniciteit met zich mee. Dit risico kan in de klinische situatie onder controle worden gehouden door de directe blootstelling aan licht tot een minimum te beperken (zie rubriek 4.4).

Bij ontwikkelingstoxiciteitsonderzoek bij konijnen veroorzaakte temoporfine, bij systemische blootstellingniveaus gelijk aan die bij mensen worden bereikt met de aanbevolen therapeutische dosis, een toename van verlies bij vroege postimplantatie. Hoewel geen andere effecten op de ontwikkeling werden waargenomen, waren de gebruikte doses niet voldoende veel hoger dan de therapeutische dosis bij de mens om een adequate veiligheidsmarge te bieden.

6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS

6. Lijst van hulpstoffen

Ethanol, watervrij (E1510)

Propyleenglycol (E1520)

6.2 Gevallen van onverenigbaarheid

Bij gebrek aan onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.

Foscan dient niet te worden verdund met waterige oplossingen.

6.3 Houdbaarheid

5 jaar

Na opening dient de oplossing onmiddellijk te worden gebruikt.

6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

Bewaren beneden 25°C.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.

6.5 Aard en inhoud van de verpakking

Type I amberkleurige injectieflacons met een bromobutylelastomeer stop en aluminium afsluiting met 1 ml of 3 ml of 6 ml oplossing voor injectie.

Elke verpakking bevat 1 injectieflacon en een filter met Luer-lockaansluiting voor injectiespuit en canule. Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.

6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies

Bij het hanteren van dit geneesmiddel dienen gepaste voorzorgsmaatregelen te worden genomen. Onderzoek heeft aangetoond dat Foscan niet-irriterend is. Elke injectieflacon bevat een enkele dosis en niet-gebruikte oplossing dient te worden weggeworpen.

Foscan is lichtgevoelig. Na verwijdering uit de verpakking dient het onmiddellijk te worden toegediend. Wanneer uitstel onvermijdelijk is, dient de oplossing tegen licht te worden beschermd.

Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.

7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

biolitec Pharma Ltd.

Otto-Schott-Str. 15

07745 Jena

Duitsland

8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/01/197/003

EU/1/01/197/004

EU/1/01/197/005

9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING

Datum van eerste verlening van de vergunning: 24 oktober 2001

Datum van laatste verlenging: 22 september 2011

10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST

Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau http://www.ema.europa.eu.