SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Daxas
Daxas 250 microgram tabletten
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Daxas 250 microgram tabletten
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 250 microgram roflumilast.
Hulpstof met bekend effect:
Elke tablet bevat 49,7 mg lactosemonohydraat.
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Tablet.
Witte tot gebroken witte, ronde tablet met een diameter van 5 mm, bedrukt met “D” aan één zijde en “250” aan de andere zijde.
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Daxas is geïndiceerd voor de onderhoudsbehandeling van ernstige chronische obstructieve longziekte (COPD) (FEV1 post-bronchodilatator minder dan 50% van de voorspelde waarde) geassocieerd met chronische bronchitis bij volwassen patiënten met een voorgeschiedenis van frequente exacerbaties, als toevoeging aan een behandeling met bronchusverwijders.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
Startdosering
De aanbevolen startdosering is eenmaal daags één tablet van 250 microgram roflumilast gedurende 28 dagen.
Deze startdosering is bedoeld om bijwerkingen te verminderen en staken van de behandeling door de patiënt bij de start van de behandeling tegen te gaan, maar het is een subtherapeutische dosis. Daarom dient de dosering met 250 microgram enkel gebruikt te worden als startdosering (zie rubrieken 5.1 en 5.2).
Onderhoudsdosering
Na 28 dagen behandeling met de startdosering met 250 microgram moet roflumilast opgetitreerd worden naar eenmaal daags één tablet van 500 microgram.
Het kan nodig zijn om roflumilast 500 microgram gedurende een aantal weken in te nemen om de maximale werking te bereiken (zie rubrieken 5.1 en 5.2). Roflumilast 500 microgram is in klinische onderzoeken tot één jaar onderzocht en is bedoeld voor onderhoudsbehandeling.
Speciale populaties
Ouderen
Een dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Nierinsufficiëntie
Een dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Leverinsufficiëntie
De klinische data van roflumilast bij patiënten met milde leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh A zijn onvoldoende om een dosisaanpassing aan te bevelen (zie rubriek 5.2). Daarom dient Daxas met voorzichtigheid te worden gebruikt bij deze patiënten.
Patiënten met matige of ernstige leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh B of C mogen geen Daxas innemen (zie rubriek 4.3).
Pediatrische patiënten
Er is geen relevante toepassing van Daxas bij pediatrische patiënten (onder 18 jaar) voor de indicatie COPD.
Wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
De tablet dient elke dag op hetzelfde tijdstip ingenomen te worden met water. De tablet kan ingenomen worden met of zonder voedsel.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen. Matige of ernstige leverinsufficiëntie (Child-Pugh B of C).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Alle patiënten moeten geïnformeerd worden over de risico’s van Daxas en de voorzorgsmaatregelen voor veilig gebruik voordat zij beginnen met de behandeling.
Rescuemedicatie
Daxas is niet geïndiceerd als rescuemedicatie voor de verlichting van acute bronchospasmen.
Gewichtsafname
In de 1 jaar durende studies (M2-124, M2-125) kwam daling van het lichaamsgewicht vaker voor bij patiënten behandeld met roflumilast dan bij patiënten behandeld met placebo. Na stopzetting van roflumilast waren de meeste patiënten na 3 maanden weer op hun oude gewicht. Het lichaamsgewicht van patiënten met ondergewicht dient gecontroleerd te worden bij elk bezoek. Patiënten dient te worden geadviseerd hun lichaamsgewicht regelmatig te controleren. Bij onverklaarbaar en klinisch zorgwekkend gewichtsverlies dient het gebruik van roflumilast te worden gestaakt en dient het lichaamsgewicht verder te worden gecontroleerd.
Speciale klinische condities
Vanwege het ontbreken van relevante ervaring dient de behandeling met roflumilast niet te worden gestart of dient een bestaande behandeling met roflumilast te worden gestaakt bij patiënten met ernstige immunologische ziekten (bijv. HIV-infectie, multiple sclerose, lupus erythematosus, progressieve multifocale leuko-encefalopathie), ernstige acute infectieziekten, kanker (behalve bij basaalcelcarcinoom) of bij patiënten die behandeld worden met immunosuppressieve geneesmiddelen (bijv. methotrexaat, azathioprine, infliximab, etanercept of orale corticosteroïden die langdurig gebruikt worden; behalve korte-termijn systemische corticosteroïden). Ervaring bij patiënten met latente infecties zoals tuberculose, virale hepatitis, herpes virale infectie en herpes zoster, is beperkt. Patiënten met congestief hartfalen (NYHA graden 3 en 4) werden niet onderzocht en daarom wordt behandeling bij deze patiënten niet aangeraden.
Psychiatrische stoornissen
Roflumilast wordt geassocieerd met een verhoogd risico op psychiatrische stoornissen zoals slapeloosheid, angst, zenuwachtigheid en depressie. Zeldzame gevallen van suïcidale gedachten en gedrag, met inbegrip van suïcide, werden geobserveerd bij patiënten met of zonder voorgeschiedenis van depressie, doorgaans binnen de eerste weken van de behandeling (zie rubriek 4.8). De risico’s en de voordelen van het starten of het voortzetten van een behandeling met roflumilast dienen zorgvuldig te worden beoordeeld indien de patiënt zegt psychiatrische symptomen te hebben of vroeger te hebben gehad of indien een gelijktijdige behandeling wordt gepland met andere geneesmiddelen die mogelijk psychiatrische stoornissen veroorzaken. Roflumilast wordt niet aanbevolen bij patiënten met een voorgeschiedenis van depressie geassocieerd met suïcidale gedachten of gedrag. Patiënten en verzorgers moeten geïnstrueerd worden alle veranderingen in gedrag of stemming en suïcidale gedachten te melden aan de arts. Indien patiënten nieuwe of verergerde psychiatrische symptomen krijgen, of als suïcidale gedachten of een poging tot suïcide worden vastgesteld, wordt aanbevolen de behandeling met roflumilast te stoppen.
Aanhoudende intolerantie
Terwijl bijwerkingen als diarree, misselijkheid, abdominale pijn en hoofdpijn voornamelijk voorkomen tijdens de eerste weken van de behandeling en meestal verdwijnen bij het voortzetten van de behandeling, dient de behandeling met roflumilast opnieuw te worden geëvalueerd in het geval van aanhoudende intolerantie. Dit kan het geval zijn bij speciale groepen die mogelijk een hogere blootstelling hebben, zoals bij Afro-Amerikaanse, niet-rokende vrouwen (zie rubriek 5.2) of bij patiënten die gelijktijdig worden behandeld met CYP1A2/2C19/3A4-inhibitors (zoals fluvoxamine en cimetidine) of de CYP1A2/3A4-remmer enoxacine (zie rubriek 4.5).
Lichaamsgewicht <60 kg
| Een behandeling met roflumilast kan het risico op slaapstoornissen (voornamelijk insomnia) verhogen | ||
| bij patiënten die bij aanvang een lichaamsgewicht van <60 kg hebben, omdat de totale PDE4- | ||
| remmende activiteit bij deze patiënten hoger is (zie rubriek 4.8 | ||
).
Theofylline
Er zijn geen klinische data beschikbaar die een gelijktijdige behandeling met theofylline als onderhoudsbehandeling ondersteunen. Om die reden wordt de combinatiebehandeling met theofylline niet aangeraden.
Lactosegehalte
Dit geneesmiddel bevat lactose. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, totale lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie, dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Interactiestudies werden enkel uitgevoerd bij volwassenen.
Een belangrijke stap in het metabolisme van roflumilast is de N-oxidatie van roflumilast naar roflumilast-N-oxide door CYP3A4 en CYP1A2. Zowel roflumilast als roflumilast-N-oxide hebben een intrinsiek fosfodiësterase 4 (PDE4) remmend effect. Volgend op de toediening van roflumilast wordt daarom de totale PDE4-remming beschouwd als het gecombineerd effect van zowel roflumilast als roflumilast-N-oxide. Interactiestudies met de CYP1A2/3A4-inhibitor enoxacine en de CYP1A2/2C19/3A4-inhibitors cimetidine en fluvoxamine resulteerden in stijgingen van de totale PDE4-remmende activiteit met respectievelijk 25%, 47% en 59%. De geteste dosis van fluvoxamine was 50 mg. Een combinatie van roflumilast met deze actieve stoffen kan leiden tot een verhoging van de blootstelling en aanhoudende intolerantie. In dit geval dient de behandeling met roflumilast opnieuw te worden geëvalueerd (zie rubriek 4.4).
Toediening van het cytochroom-P450-enzym-inducerende rifampicine resulteerde in een reductie van ongeveer 60% van de totale PDE4-remmende activiteit. Daarom kan het gebruik van sterke cytochroom-P450 enzym-induceerders (bijv. fenobarbital, carbamazepine, fenytoïne) de therapeutische werkzaamheid van roflumilast verminderen. De behandeling met roflumilast is daarom niet aanbevolen voor patiënten die sterke cytochroom-P450 enzym-induceerders krijgen.
Klinische interactiestudies met CYP3A4-remmers erytromycine en ketoconazol toonden stijgingen van 9% van de totale PDE4-remmende activiteit. Toediening samen met theofylline resulteerde in een stijging van de totale PDE4-remmende activiteit met 8% (zie rubriek 4.4). In een interactiestudie met een oraal contraceptivum dat gestodeen en ethinyloestradiol bevatte, was de totale PDE4-remmende activiteit met 17% toegenomen. Er is geen dosisaanpassing nodig bij patiënten die deze werkzame stoffen krijgen.
Er werden geen interacties geobserveerd met geïnhaleerd salbutamol, formoterol of budesonide en ook niet met oraal montelukast, digoxine, warfarine, sildenafil en midazolam.
Toediening samen met een antacidum (combinatie van aluminiumhydroxide en magnesiumhydroxide) veranderde niets aan de absorptie of farmacokinetiek van roflumilast of zijn N-oxide.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Vrouwen die zwanger kunnen worden
Vrouwen die zwanger kunnen worden moet geadviseerd worden om effectieve anticonceptie te gebruiken gedurende de behandeling. Roflumilast wordt niet aanbevolen voor gebruik bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie toepassen.
Zwangerschap
Er is een beperkte hoeveelheid gegevens over het gebruik van roflumilast bij zwangere vrouwen.
Uit dieronderzoek is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3). Roflumilast wordt niet aanbevolen tijdens de zwangerschap.
Het is aangetoond dat roflumilast de placenta passeert bij zwangere ratten.
Borstvoeding
Uit beschikbare farmacokinetische gegevens van dieren blijkt dat roflumilast of zijn metabolieten in melk worden uitgescheiden. Een risico voor de zuigeling kan niet worden uitgesloten. Roflumilast mag niet worden gebruikt in de periode dat borstvoeding wordt gegeven.
Vruchtbaarheid
In een spermatogenese-studie uitgevoerd bij mensen had roflumilast 500 microgram geen effect op de zaadparameters of de voortplantingshormonen gedurende de behandelingsperiode van 3 maanden en de daaropvolgende behandelingsvrije periode van 3 maanden.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Daxas heeft geen invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
De meest frequent gerapporteerde bijwerkingen zijn diarree (5,9%), gewichtsverlies (3,4%), misselijkheid (2,9%), abdominale pijn (1,9%) en hoofdpijn (1,7%). Deze bijwerkingen kwamen voornamelijk voor in de eerste weken van de behandeling en verdwenen meestal bij het voortzetten van de behandeling.
Lijst van bijwerkingen in tabelvorm
In de volgende tabel zijn de bijwerkingen gerangschikt volgens de MedDRA-frequentieclassificatie:
Zeer vaak (≥1/10); vaak (≥1/100, <1/10); soms (≥1/1.000, <1/100); zelden (≥1/10.000, <1/1.000); zeer zelden (<1/10.000), niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald).
Binnen elke frequentiegroep worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Tabel 1. Bijwerkingen met roflumilast in klinische COPD-studies en postmarketingervaring
Frequentie Systeem Orgaanklasse | Vaak | Soms | Zelden |
| Immuunsysteemaandoeningen | Overgevoeligheid | Angio-oedeem | |
| Endocriene aandoeningen | Gynaecomastie | ||
Voedings- en stofwisselingsstoornissen | Gewichtsverlies Verminderde eetlust | ||
| Psychische stoornissen | Insomnia | Angst | Suïcidale gedachten en gedrag Depressie Zenuwachtigheid Paniekaanval |
| Zenuwstelselaandoeningen | Hoofdpijn | Tremor Vertigo Duizeligheid | Dysgeusie |
| Hartaandoeningen | Hartkloppingen | ||
| Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen | Luchtweginfecties (met uitzondering van pneumonie) | ||
| Maagdarmstelselaandoeningen | Diarree Misselijkheid Abdominale pijn | Gastritis Braken Gastro-oesofageale refluxziekte Dyspepsie | Haematochezie Constipatie |
| Lever- en galaandoeningen | Gamma-GT verhoogd Aspartaat- aminotransferase (ASAT) verhoogd | ||
Huid- en onderhuidaandoeningen | Huiduitslag | Urticaria | |
| Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen | Spierspasmen en zwakte Myalgie Rugpijn | Creatinefosfokinase (CPK) in het bloed verhoogd |
Frequentie Systeem Orgaanklasse | Vaak | Soms | Zelden |
| Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen | Malaise Asthenie Vermoeidheid |
Beschrijving van geselecteerde bijwerkingen
In klinische studies en uit postmarketingervaring werden zeldzame voorvallen van suïcidale gedachten en gedrag, inclusief suïcide, gerapporteerd. Patiënten en verzorgers dienen erop gewezen te worden dat ze de arts op de hoogte moeten stellen van elke suïcidale gedachte (zie ook rubriek 4.4).
Andere speciale populaties
| Ouderen | ||||
| Een hogere incidentie van slaapstoornissen (hoofdzakelijk insomnia) bij patiënten ≥75 jaar werd | ||||
| waargenomen in studie RO-2455-404-RD voor patiënten behandeld met roflumilast in vergelijking | ||||
| met patiënten behandeld met placebo (3,9% tegenover 2,3%). De waargenomen incidentie was ook | ||||
| hoger bij patiënten jonger dan 75 jaar behandeld met roflumilast in vergelijking met patiënten | ||||
| behandeld met placebo (3,1% tegenover 2,0%). | ||||
| Lichaamsgewicht ˂60 kg | |||||
| Er werd een hogere incidentie van slaapstoornissen (hoofdzakelijk insomnia) waargenomen bij | |||||
| patiënten met een lichaamsgewicht <60 kg bij aanvang van studie RO-2455-404-RD voor patiënten | |||||
| behandeld met roflumilast in vergelijking met patiënten behandeld met placebo (6,0% tegenover | |||||
| 1,7%). Bij patiënten met een lichaamsgewicht ≥60 kg bij aanvang van de studie bedroeg de incidentie | |||||
| 2,5% met roflumilast tegenover 2,2% met placebo. | |||||
Gelijktijdige behandeling met langwerkende anticholinergica (LAMA)
| Gewichtsverlies, verminderde eetlust, hoofdpijn en depressie werden in studie RO-2455-404-RD | ||||||
| vaker waargenomen bij patiënten die gelijktijdig roflumilast en langwerkende | ||||||
anticholinergica
| (LAMA) kregen | in combinatie met inhalatiecorticosteroïden | (ICS) en langwerkende B2-agonisten | ||||||
| (LABA), dan bij patiënten die alleen gelijktijdig met roflumilast, ICS en LABA werden behandeld. | ||||||||
| Het verschil in incidentie tussen roflumilast en placebo was kwantitatief groter met gelijktijdig | ||||||||
| toegediende LAMA voor gewichtsverlies (7,2% tegenover 4,2%), verminderde eetlust (3,7% | ||||||||
| tegenover 2,0%), hoofdpijn (2,4% tegenover 1,1%) en depressie (1,4% tegenover -0,3%). | ||||||||
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
Symptomen
Gedurende fase-I-studies werden de volgende symptomen met een verhoogde frequentie geobserveerd na een enkele orale dosis van 2500 microgram en een enkele dosis van 5000 microgram (10 maal de aanbevolen dosis): hoofdpijn, maagdarmstelselaandoeningen, duizeligheid, hartkloppingen, licht gevoel in het hoofd, klamheid en arteriële hypotensie.
Behandeling
In het geval van een overdosis wordt aanbevolen om passende ondersteunende medische zorg te bieden. Aangezien roflumilast een sterke eiwitbinding heeft, is hemodialyse waarschijnlijk geen efficiënte methode om roflumilast te verwijderen. Het is onbekend of roflumilast dialyseerbaar is door peritoneale dialyse.
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: Middelen voor obstructieve aandoeningen van de luchtwegen, overige systemische middelen voor obstructieve aandoeningen van de luchtwegen, ATC-code: R03DX07
Werkingsmechanisme
Roflumilast is een PDE4-inhibitor, een niet-steroïde, ontstekingsremmende werkzame stof ontwikkeld om zowel systemische als pulmonale inflammatie geassocieerd met COPD te behandelen. Het werkingsmechanisme is de remming van PDE4, een belangrijk cyclisch adenosine monofosfaat (cAMP)-metaboliserend enzym in structurele cellen en ontstekingscellen die belangrijk zijn in de pathogenese van COPD. Roflumilast werkt op PDE4A, 4B en 4D splicing varianten met een vergelijkbare potentie in het nanomolair bereik. De affiniteit voor de PDE4C splicing varianten is 5 tot 10 maal lager. Dit werkingsmechanisme en de selectiviteit zijn ook van toepassing op roflumilast-N-oxide, de belangrijkste actieve metaboliet van roflumilast.
Farmacodynamische effecten
Remming van PDE4 leidt in experimentele modellen tot verhoogde intracellulaire cAMP-concentraties en vermindert COPD-gerelateerde dysfunctie van leukocyten, vasculaire gladde spiercellen in luchtwegen en longen, endotheelcellen en luchtwegepitheelcellen en fibroblasten in experimentele modellen. Bij in-vitro-stimulatie van humane neutrofielen, monocyten, macrofagen of lymfocyten onderdrukken roflumilast en roflumilast-N-oxide het vrijkomen van inflammatoire mediatoren, bijv. leukotrieen B4, vrije zuurstofradicalen, tumornecrosefactor-α, interferon-γ en granzyme-B.
Bij patiënten met COPD reduceert roflumilast sputum neutrofielen. Verder verzwakt roflumilast de toestroom van neutrofielen en eosinofielen in de luchtwegen van de gezonde vrijwilligers die aan endotoxine werden blootgesteld.
Klinische werkzaamheid en veiligheid
In twee identieke één jaar durende confirmatieve studies (M2-124 en M2-125) en twee supplementaire 6 maanden durende studies (M2-127 en M2-128) werden in totaal 4768 patiënten gerandomiseerd en behandeld, van wie 2374 met roflumilast. De opzet van de studies was parallel-gegroepeerd, dubbelblind en placebogecontroleerd.
De één jaar durende studies zijn uitgevoerd met patiënten met een voorgeschiedenis van ernstige tot zeer ernstige COPD [FEV1 (forced expiratory volume in one second) ≤50% van voorspelde waarde] geassocieerd met chronische bronchitis, met ten minste één gedocumenteerde exacerbatie in het afgelopen jaar en met symptomen bij aanvang, vastgesteld met hoest- en sputumscores. Langwerkende beta-agonisten (LABA’s) waren toegelaten in de studies en werden gebruikt door ongeveer 50% van de studiepopulatie. Kortwerkende anticholinergica (SAMA’s) waren toegelaten voor patiënten die geen LABA gebruikten. Rescuemedicatie (salbutamol of albuterol) was toegestaan indien nodig. Het gebruik van inhalatiecorticosteroïden en theofylline was niet toegestaan gedurende de studies. Patiënten zonder voorgeschiedenis van exacerbaties werden uitgesloten.
In een gepoolde analyse van de één jaar durende studies M2-124 en M2-125, verbeterde roflumilast 500 microgram eenmaal daags de longfunctie significant vergeleken met placebo, gemiddeld met 48 ml (FEV1 pre-bronchodilatator, primair eindpunt, p<0,0001) en met 55 ml (FEV1 post-bronchodilatator, p<0,0001). De verbetering in de longfunctie was duidelijk bij het eerste bezoek na 4 weken en werd behouden tot één jaar (einde van de behandelingsperiode). De frequentie (per patiënt, per jaar) van matige exacerbaties (waarbij interventie met systemische glucocorticosteroïden nodig is) of ernstige exacerbaties (resulterend in ziekenhuisopname en/of leidende tot de dood) na 1 jaar, was 1,142 met roflumilast en 1,374 met placebo, wat overeenkomt met een relatieve risicoreductie van 16,9% (95% CI: 8,2% tot 24,8%) (primair eindpunt, p=0,0003). Effecten waren vergelijkbaar, onafhankelijk van een voorafgaande behandeling met inhalatiecorticosteroïden of onderliggende behandeling met LABA. In de subgroep van patiënten met een voorgeschiedenis van frequente exacerbaties (ten minste 2 exacerbaties in het voorgaande jaar), was de exacerbatiefrequentie 1,526 met roflumilast en 1,941 met placebo wat overeenkomt met een relatieve risicoreductie van 21,3% (95% CI: 7,5% tot 33,1%). Roflumilast deed de frequentie van exacerbaties niet significant afnemen vergeleken met placebo in de subgroep van de patiënten met matige COPD.
De afname van matige of ernstige exacerbaties bij patiënten met roflumilast en LABA vergeleken met placebo en LABA was gemiddeld 21% (p=0,0011). De respectievelijke afname in exacerbaties gezien in patiënten zonder gelijktijdig LABA-gebruik was gemiddeld 15% (p=0,0387). De sterfte, ongeacht de reden, was even hoog onder patiënten behandeld met placebo of roflumilast (42 doden in elke groep; 2,7% in elke groep; gepoolde analyse).
Een totaal van 2690 patiënten werd geïncludeerd en gerandomiseerd in twee ondersteunende studies (M2-111 en M2-112) die één jaar duurden. Anders dan in de twee confirmatieve studies was een voorgeschiedenis van chronische bronchitis en COPD-exacerbaties niet vereist voor de inclusie van patiënten. Inhalatiecorticosteroïden werden gebruikt door 809 (61%) van de met roflumilast behandelde patiënten, terwijl het gebruik van LABA’s en theofylline verboden was. Roflumilast 500 microgram eenmaal daags verbeterde significant de longfunctie vergeleken met placebo, gemiddeld met 51 ml (FEV1 pre-bronchodilatator, p<0,0001) en met 53 ml (FEV1 post-bronchodilatator, p<0,0001). De exacerbatiefrequentie (zoals gedefinieerd in de protocollen) was in de afzonderlijke studies niet significant verminderd, in studie M2-111 was de relatieve risicoreductie 13,5% en in studie M2-112 was dat 6,6 % (p=niet-significant). Het aantal bijwerkingen was onafhankelijk van gelijktijdige inname van inhalatiecorticosteroïden.
In twee ondersteunende studies die zes maanden duurden (M2-127 en M2-128), waren patiënten geïncludeerd die ten minste 12 maanden voor de studie de diagnose COPD hadden gekregen. In beide studies hadden patiënten matige tot ernstige COPD met irreversibele luchtwegobstructie en een FEV1 van 40% tot 70% van de voorspelde waarde. Roflumilast- of placebobehandeling werd toegevoegd aan de onderhoudsbehandeling met een langwerkende bronchusverwijder, meer specifiek salmeterol in studie M2-127 en tiotropium in studie M2-128. In de twee zes maanden durende studies was de FEV1 pre-bronchodilatator significant verbeterd met 49 ml (primair eindpunt, p<0,0001) bovenop het bronchodilatator-effect van de gelijktijdige behandeling met salmeterol in studie M2-127 en met 80 ml (primair eindpunt, p<0,0001) bovenop de gelijktijdige behandeling met tiotropium in studie M2-128.
| De studie RO-2455-404-RD |
was een 1 jaar durende studie bij COPD-patiënten met een FEV1 (pre-
| bronchodilatator) <50% van de voorspelde normale waarde bij aanvang en een voorgeschiedenis van | |||||
| frequente exacerbaties. Het onderzoek bestudeerde het effect van roflumilast op de frequentie van | |||||
| COPD-exacerbaties bij patiënten behandeld met vaste combinaties van LABA en | |||||
| inhalatiecorticosteroïden, in vergelijking met placebo. In totaal werden 1935 patiënten gerandomiseerd | |||||
| naar dubbelblinde medicatie. Ongeveer 70% van de patiënten gebruikte ook een langwerkend | |||||
anticholinergicum
| (LAMA) tijdens het gehele onderzoek. Het primaire eindpunt was afname van het | |
| aantal matige of ernstige COPD-exacerbaties per patiënt per jaar. De frequentie van ernstige COPD- | |
| exacerbaties en veranderingen in FEV1 werden geëvalueerd als voornaamste secundaire eindpunten. | |
Tabel 2. Samenvatting van de eindpunten van COPD-exacerbaties in studie RO-2455-404-RD
| Ernst van exacerbaties | Analyse-model | Roflumilast (N=969) Frequentie (n) | Placebo (N=966) Frequentie (n) | Verhouding roflumilast/placebo | 2-zijdige p-waarde | |||||||||||
Frequentie ratio | Verandering (%) | 95% BI | ||||||||||||||
| Matig of | Poisson- | 0,805 (380) | 0,927 (432) | 0,868 | -13,2 | 0,753; 1,002 | 0,0529 | |||||||||
| ernstig | regressie | |||||||||||||||
| Matig | Poisson- | 0,574 (287) | 0,627 (333) | 0,914 | -8,6 | 0,775; 1,078 | 0,2875 | |||||||||
| regressie | ||||||||||||||||
| Ernstig | Negatief | 0,239 (151) | 0,315 (192) | 0,757 | -24,3 | 0,601; 0,952 | 0,0175 | |||||||||
| binomiale | ||||||||||||||||
| regressie | ||||||||||||||||
| Er was een lichte daling van het aantal matige of ernstige exacerbaties bij patiënten die werden | |||||
| behandeld met roflumilast in vergelijking met placebo over een periode van 52 weken, maar die was | |||||
| niet statistisch significant (Tabel 2). Een vooraf gespecificeerde | sensitivitei | tsanalyse aan de hand va | |||
n
| het model met negatief binomiale regressie liet een statistisch significant verschil zien van -14,2% | ||||
| (frequentieratio: 0,86; 95% BI: 0,74 tot 0,99). | ||||
De frequentieratio’s van de per-protocolanalyse met Poisson-regressie en de niet-significante
| intention-to-treatanalyse met Poisson-regressie en sensitiviteit voor uitval bedroegen respectievelijk | |
| 0,81 (95% BI: 0,69 tot 0,94) en 0,89 (95% BI: 0,77 tot 1,02) | |
.
| Afnames werden bereikt in de subgroep met patiënten die gelijktijdig met LAMA werd behandeld | ||
| (frequentieratio: 0,88; 95% BI: 0,75 tot 1,04) en in de subgroep die niet met LAMA werd behandeld | ||
| (frequentieratio: 0,83; 95% BI: 0,62 tot 1,12). | ||
| De frequentie van ernstige exacerbaties daalde in de volledige studiepopulatie (frequentieratio: 0,76; | ||
| 95% BI: 0,60 tot 0,95) met een frequentie van 0,24 per patiënt/jaar in vergelijking met 0,32 pe | ||
r
| patiënt/jaar bij patiënten behandeld met placebo. Een vergelijkbare daling werd gerealiseerd in de |
subgroepen patiënten die gelijktijdig met LAMA werden behandeld (frequentieratio: 0,77; 95% BI: 0,60 tot 0,99) en die niet met LAMA werden behandeld (frequentieratio: 0,71; 95% BI: 0,42 tot 1,20).
| Roflumilast verbeterde de longfunctie na 4 weken (en het effect hield aan over de periode van | |||
| 52 weken). De FEV1 post-bronchodilatator nam voor de roflumilast-groep toe met 52 ml (95% BI: 40, | |||
| 65 ml) en nam voor de placebogroep af met 4 ml (95% BI: -16,9 ml). De FEV1 post-bronchodilatato | |||
r
| liet een klinisch significante verbetering van 56 ml zien in het voordeel van roflumilast in vergelijking | |||
| met placebo (95% BI: 38, 73 ml). | |||
| Tijdens de dubbelblinde behandelperiode overleden in totaal 17 patiënten (1,8%) in de | ||
| roflumilastgroep en 18 patiënten (1,9%) in de placebogroep. In elke groep overleden 7 patiënten | ||
| (0,7%) als gevolg van een COPD-exacerbatie. In de roflumilast- en de placebogroep ervoeren | ||
respectievelijk 648 patiënten (66,9%) en 572 patiënten (59,2%) ten minste 1 ongewenst effect in de
| dubbelblinde behandelperiode. De ongewenste effecten waargenomen voor roflumilast in studie | |
| RO-2455-404-RD kwamen overeen met de ongewenste effecten die al in rubriek 4.8 zijn opgenomen. | |
| In de roflumilast-groep stopten meer patiënten met de studiemedicatie dan in de placebogroep (27,6% | |||
| tegenover 19,8%), ongeacht de reden (risicoratio: 1,40; 95% BI: 1,19 tot 1,65). De voornaamste | |||
| redenen om te stoppen met de studie waren terugtrekking van de toestemming en gemelde | |||
| bijwerkingen. | |||
Onderzoek naar titratie van startdosering
De verdraagbaarheid van roflumilast werd geëvalueerd in een 12 weken durend gerandomiseerd, dubbelblind, parallelgroep-onderzoek (RO-2455-302-RD) bij patiënten met ernstige COPD geassocieerd met chronische bronchitis. Bij de screening moesten patiënten in het voorgaande jaar ten minste één exacerbatie hebben gehad en ten minste 12 weken onderhoudsbehandeling voor COPD als gebruikelijke zorg. In totaal werden 1323 patiënten gerandomiseerd voor een behandeling met 500 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 12 weken (n=443), 500 microgram roflumilast om de dag gedurende 4 weken gevolgd door 500 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 8 weken (n=439), of 250 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 4 weken gevolgd door 500 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 8 weken (n=441).
Tijdens de hele studieperiode van 12 weken was het percentage patiënten dat de behandeling om welke reden dan ook beëindigde, statistisch significant lager bij patiënten die eerst gedurende 4 weken eenmaal daags 250 microgram roflumilast en vervolgens gedurende 8 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen (18,4%) dan bij patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen (24,6%; odds ratio 0,66, 95% BI [0,47; 0,93], p=0,017). Het percentage patiënten dat stopte met de behandeling verschilde niet significant tussen patiënten die de eerste 4 weken om de dag 500 microgram en de 8 weken erna eenmaal daags 500 microgram kregen en patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram kregen. Het percentage patiënten dat een tijdens de behandeling optredende, relevante bijwerking van het geneesmiddel ervoer (Treatment Emergent Adverse Event, TEAE), gedefinieerd als diarree, misselijkheid, hoofdpijn, verminderde eetlust, slapeloosheid en buikpijn (secundair eindpunt), was statistisch nominaal significant lager bij patiënten die eerst 4 weken eenmaal daags 250 microgram roflumilast en daarna gedurende 8 weken eenmaal daags 500 microgram kregen (45,4%) dan bij patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen (54,2%, odds ratio 0,63, 95% BI [0,47; 0,83], p=0,001). De frequentie waarmee relevante TEAEs gemeld werden, was statistisch niet significant verschillend tussen patiënten die eerst 4 weken om de dag 500 microgram en vervolgens gedurende 8 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen en patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen.
Patiënten die een dosering van eenmaal daags 500 microgram kregen, hadden een mediaan PDE4-remmend effect van 1,2 (0,35; 2,03) en patiënten die een dosering van eenmaal daags 250 microgram kregen, hadden een mediaan PDE4-remmend effect van 0,6 (0,20; 1,24). Langdurige toediening van de dosering met 250 microgram kan leiden tot onvoldoende PDE4-remming voor klinische werkzaamheid. Eenmaal daags 250 microgram is een subtherapeutische dosering die alleen de eerste 28 dagen als startdosering moet worden gebruikt (zie rubrieken 4.2 en 5.2).
Pediatrische patiënten
Het Europese Geneesmiddelenbureau heeft besloten af te zien van de verplichting voor de fabrikant om de resultaten in te dienen van onderzoek met roflumilast in alle subgroepen van pediatrische patiënten met chronische obstructieve pulmonale ziekte (COPD) (zie rubriek 4.2 voor informatie over pediatrisch gebruik).
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Roflumilast wordt bij de mens uitgebreid gemetaboliseerd, met de vorming van een belangrijke farmacodynamische actieve metaboliet, roflumilast-N-oxide. Aangezien zowel roflumilast als roflumilast-N-oxide bijdragen tot het PDE4-remmend effect in vivo, zijn de farmacokinetische beschouwingen gebaseerd op het totale PDE4-remmend effect (d.w.z. totale blootstelling aan roflumilast en roflumilast-N-oxide).
Absorptie
De absolute biologische beschikbaarheid van roflumilast na een orale dosis van 500 microgram is ongeveer 80%. Maximale plasmaconcentraties van roflumilast worden typisch ongeveer één uur (spreiding van 0,5 tot 2 uur) na inname op een nuchtere maag bereikt. De maximumconcentratie van de N-oxide metaboliet wordt bereikt na ongeveer acht uur (spreiding van 4 tot 13 uur). Voedselinname heeft geen effect op de totale PDE4-remmende activiteit maar verlengt de tijd tot de maximumconcentratie (tmax) van roflumilast met één uur en reduceert de Cmax met ongeveer 40%. De Cmax en tmax van roflumilast-N-oxide blijven echter ongewijzigd.
Distributie
De plasma-eiwitbinding van roflumilast en de N-oxide metaboliet is respectievelijk ongeveer 99% en 97%. Het distributievolume voor een enkele dosis van 500 microgram roflumilast is ongeveer 2,9 l/kg. Vanwege zijn fysicochemische eigenschappen wordt roflumilast gemakkelijk verdeeld over de organen en de weefsels inclusief vetweefsel van muizen, hamsters en ratten. Een vroege distributiefase met een sterke penetratie in de weefsels wordt gevolgd door een sterke eliminatiefase uit het vetweefsel, meest waarschijnlijk vanwege uitgesproken afbraak van het oorspronkelijke product naar roflumilast-N-oxide. Deze studies bij ratten met radioactief gemerkte roflumilast wijzen ook op enige passage door de bloed-hersenbarrière. Er is geen bewijs voor een specifieke accumulatie of retentie van roflumilast of zijn metabolieten in organen en vetweefsel.
Biotransformatie
Roflumilast wordt uitgebreid gemetaboliseerd via Fase I (cytochroom P450) en Fase II (conjugatie) reacties. De N-oxide metaboliet is de belangrijkste metaboliet in menselijk plasma. Het AUC van de N-oxide metaboliet in plasma is gemiddeld ongeveer 10 maal groter dan de AUC van roflumilast in plasma. Daarom wordt gedacht dat de N-oxide metaboliet de belangrijkste bijdrage levert aan de totale PDE4-remmende activiteit in vivo.
In-vitro-studies en klinische interactiestudies doen vermoeden dat de omzetting van roflumilast in zijn N-oxide metaboliet wordt gemedieerd door CYP1A2 en 3A4. Volgens verdere in-vitro-resultaten in humane levermicrosomen, remmen therapeutische plasmaconcentraties van roflumilast en roflumilast-N-oxide CYP1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1, 3A4/5 of 4A9/11 niet. Daarom is de kans op relevante interacties met stoffen gemetaboliseerd door deze P450-enzymen gering. Verder lieten in-vitro-studies geen inductie zien van CYP1A2, 2A6, 2C9, 2C19 of 3A4/5 door roflumilast, en slechts een zwakke inductie van CYP2B6.
Eliminatie
De plasmaklaring na kortdurende intraveneuze infusie van roflumilast is ongeveer 9,6 l/h. Na een orale dosis zijn de mediane effectieve plasmahalfwaardetijden van roflumilast en zijn N-oxide metaboliet respectievelijk ongeveer 17 en 30 uur. Steady state plasmaconcentraties van roflumilast en zijn N-oxide metaboliet worden bereikt na ongeveer 4 dagen voor roflumilast en 6 dagen voor roflumilast-N-oxide op basis van eenmaal daagse dosering. Na intraveneuze of orale toediening van radioactief gemerkte roflumilast werd ongeveer 20% van de radioactiviteit teruggevonden in de faeces en ongeveer 70% in de urine als inactieve metabolieten.
Lineariteit/non-lineariteit
De farmacokinetiek van roflumilast en zijn N-oxide metaboliet is dosisproportioneel bij doseringen van 250 microgram tot 1.000 microgram.
Speciale populaties
Bij ouderen, vrouwen en niet-Kaukasiërs was de totale PDE4-remmende activiteit verhoogd. De totale PDE4-remmende activiteit was iets lager bij rokers. Geen van deze veranderingen werd beschouwd als klinisch relevant. Er is geen dosisaanpassing nodig voor deze patiënten. Een combinatie van factoren zoals bij Afro-Amerikaanse, niet-rokende vrouwen, kan leiden tot een verhoogde blootstelling en aanhoudende intolerantie. In dat geval dient de behandeling met roflumilast opnieuw te worden geëvalueerd (zie rubriek 4.4).
| In studie RO-2455-404-RD bleek dat de totale PDE4-remmende activiteit, bepaald op basis van | |
| ongebonden fracties ex vivo, 15% hoger was bij patiënten ≥75 jaar en 11% hoger bij patiënten met een | |
| lichaamsgewicht <60 kg bij aanvang van de studie, in vergelijking met de totale studiepopulatie (zie | |
| rubriek 4.4). | |
Nierinsufficiëntie
De totale PDE4-remmende activiteit was 9% lager bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring 10-30 ml/min). Een dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Leverinsufficiëntie
De farmacokinetiek van roflumilast 250 microgram éénmaal per dag werd getest bij 16 patiënten met milde tot matige leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh A en B. Bij deze patiënten was de totale PDE4-remmende activiteit ongeveer 20% hoger bij de patiënten met Child-Pugh A en ongeveer 90% hoger bij de patiënten met Child-Pugh B. Simulaties suggereren dosisproportionaliteit tussen roflumilast 250 en 500 microgram in patiënten met milde en matige leverinsufficiëntie. Voorzichtigheid is geboden bij patiënten met Child-Pugh A (zie rubriek 4.2). Patiënten met matige of ernstige leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh B of C dienen roflumilast niet te nemen (zie rubriek 4.3).
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Er is geen bewijs voor een immunotoxisch, huidsensitiserend of fototoxisch potentieel.
Een lichte vermindering van de mannelijke vruchtbaarheid werd gezien in combinatie met epididymale toxiciteit bij ratten. Er waren geen epididymale toxiciteit of veranderingen in de zaadparameters bij andere knaagdieren of niet-knaagdiersoorten, inclusief apen, ondanks hogere blootstellingen.
In één van de twee embryofoetale ontwikkelingsstudies bij ratten werd een hogere incidentie gezien van onvolledige schedelbotossificatie bij een dosis die maternale toxiciteit veroorzaakt. In één van de drie studies bij ratten naar vruchtbaarheid en embryofoetale ontwikkeling werden post-implantatieverliezen gezien. Post-implantatieverliezen werden niet waargenomen bij konijnen. Verlenging van de dracht werd waargenomen bij muizen.
De relevantie van deze bevindingen voor de mens is onbekend.
De meest relevante bevindingen in veiligheidsfarmacologie- en toxicologiestudies traden op bij doseringen en blootstellingen hoger dan doseringen voor klinisch gebruik. Deze bevindingen bestonden voornamelijk uit gastro-intestinale klachten (d.w.z. overgeven, verhoogde gastrische secretie, gastrische erosies, intestinale ontstekingen) en cardiale bevindingen (d.w.z. focale bloedingen, hemosiderine afzettingen en lymfo-hystiocytische celinfiltratie in de rechter atria van honden, en verlaagde bloeddruk en verhoogde hartslag bij ratten, cavia’s en honden).
Knaagdierspecifieke toxiciteit in de nasale mucosa werd geobserveerd bij toxiciteitsstudies bij herhaalde dosering en carcinogeniciteitsstudies. Dit lijkt een gevolg te zijn van een ADCP (4-amino-3,5-dichloro-pyridine) N-oxide tussenproduct, dat specifiek wordt gevormd in de olfactorisch mucosa van knaagdieren, met een speciale bindingsaffiniteit in deze soorten (d.w.z. muis, rat en hamster).
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Lactosemonohydraat
Maïszetmeel
Povidon
Magnesiumstearaat
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
4 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
PVC/PVDC aluminium blisterverpakking van 28 tabletten.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Geen bijzondere vereisten.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
AstraZeneca AB
SE-151 85 Södertälje
Zweden
8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/10/636/008 28 tabletten
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning: 5 juli 2010 Datum van laatste verlenging: 20 mei 2020
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau http://www.ema.europa.eu.
Daxas 500 microgram filmomhulde tabletten
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Daxas 500 microgram filmomhulde tabletten
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 500 microgram roflumilast.
Hulpstof met bekend effect:
Elke filmomhulde tablet bevat 198,64 mg lactosemonohydraat.
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Filmomhulde tablet (tablet).
Gele, D-vormige filmomhulde tablet van 9 mm, met aan één zijde de indruk “D”.
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Daxas is geïndiceerd voor de onderhoudsbehandeling van ernstige chronische obstructieve longziekte (COPD) (FEV1 post-bronchodilatator minder dan 50% van de voorspelde waarde) geassocieerd met chronische bronchitis bij volwassen patiënten met een voorgeschiedenis van frequente exacerbaties, als toevoeging aan een behandeling met bronchusverwijders.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
Startdosering
De aanbevolen startdosering is eenmaal daags één tablet van 250 microgram roflumilast gedurende 28 dagen.
Deze startdosering is bedoeld om bijwerkingen te verminderen en staken van de behandeling door de patiënt bij de start van de behandeling tegen te gaan, maar het is een subtherapeutische dosis. Daarom dient de dosering met 250 microgram enkel gebruikt te worden als startdosering (zie rubrieken 5.1 en 5.2).
Onderhoudsdosering
Na 28 dagen behandeling met de startdosering met 250 microgram moet roflumilast opgetitreerd worden naar eenmaal daags één tablet van 500 microgram.
Het kan nodig zijn om roflumilast 500 microgram gedurende een aantal weken in te nemen om de maximale werking te bereiken (zie rubrieken 5.1 en 5.2). Roflumilast 500 microgram is in klinische onderzoeken tot één jaar onderzocht en is bedoeld voor onderhoudsbehandeling.
Speciale populaties
Ouderen
Een dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Nierinsufficiëntie
Een dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Leverinsufficiëntie
De klinische data van roflumilast bij patiënten met milde leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh A zijn onvoldoende om een dosisaanpassing aan te bevelen (zie rubriek 5.2). Daarom dient Daxas met voorzichtigheid te worden gebruikt bij deze patiënten. Patiënten met matige of ernstige leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh B of C mogen geen Daxas innemen (zie rubriek 4.3).
Pediatrische patiënten
Er is geen relevante toepassing van Daxas bij pediatrische patiënten (onder 18 jaar) voor de indicatie COPD.
Wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
De tablet dient elke dag op hetzelfde tijdstip ingenomen te worden met water. De tablet kan ingenomen worden met of zonder voedsel.
4.3 Contra-indicaties
Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen. Matige of ernstige leverinsufficiëntie (Child-Pugh B of C).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Alle patiënten moeten geïnformeerd worden over de risico’s van Daxas en de voorzorgsmaatregelen voor veilig gebruik voordat zij beginnen met de behandeling.
Rescuemedicatie
Daxas is niet geïndiceerd als rescuemedicatie voor de verlichting van acute bronchospasmen.
Gewichtsafname
In de 1 jaar durende studies (M2-124, M2-125) kwam daling van het lichaamsgewicht vaker voor bij patiënten behandeld met roflumilast dan bij patiënten behandeld met placebo. Na stopzetting van roflumilast waren de meeste patiënten na 3 maanden weer op hun oude gewicht. Het lichaamsgewicht van patiënten met ondergewicht dient gecontroleerd te worden bij elk bezoek. Patiënten dient te worden geadviseerd hun lichaamsgewicht regelmatig te controleren. Bij onverklaarbaar en klinisch zorgwekkend gewichtsverlies dient het gebruik van roflumilast te worden gestaakt en dient het lichaamsgewicht verder te worden gecontroleerd.
Speciale klinische condities
Vanwege het ontbreken van relevante ervaring dient de behandeling met roflumilast niet te worden gestart of dient een bestaande behandeling met roflumilast te worden gestaakt bij patiënten met ernstige immunologische ziekten (bijv. HIV-infectie, multiple sclerose, lupus erythematosus, progressieve multifocale leuko-encefalopathie), ernstige acute infectieziekten, kanker (behalve bij basaalcelcarcinoom) of bij patiënten die behandeld worden met immunosuppressieve geneesmiddelen (bijv. methotrexaat, azathioprine, infliximab, etanercept of orale corticosteroïden die langdurig gebruikt worden; behalve korte-termijn systemische corticosteroïden). Ervaring bij patiënten met latente infecties zoals tuberculose, virale hepatitis, herpes virale infectie en herpes zoster, is beperkt. Patiënten met congestief hartfalen (NYHA graden 3 en 4) werden niet onderzocht en daarom wordt behandeling bij deze patiënten niet aangeraden.
Psychiatrische stoornissen
Roflumilast wordt geassocieerd met een verhoogd risico op psychiatrische stoornissen zoals slapeloosheid, angst, zenuwachtigheid en depressie. Zeldzame gevallen van suïcidale gedachten en gedrag, met inbegrip van suïcide, werden geobserveerd bij patiënten met of zonder voorgeschiedenis van depressie, doorgaans binnen de eerste weken van de behandeling (zie rubriek 4.8). De risico’s en de voordelen van het starten of het voortzetten van een behandeling met roflumilast dienen zorgvuldig te worden beoordeeld indien de patiënt zegt psychiatrische symptomen te hebben of vroeger te hebben gehad of indien een gelijktijdige behandeling wordt gepland met andere geneesmiddelen die mogelijk psychiatrische stoornissen veroorzaken. Roflumilast wordt niet aanbevolen bij patiënten met een voorgeschiedenis van depressie geassocieerd met suïcidale gedachten of gedrag. Patiënten en verzorgers moeten geïnstrueerd worden alle veranderingen in gedrag of stemming en suïcidale gedachten te melden aan de arts. Indien patiënten nieuwe of verergerde psychiatrische symptomen krijgen, of als suïcidale gedachten of een poging tot suïcide worden vastgesteld, wordt aanbevolen de behandeling met roflumilast te stoppen.
Aanhoudende intolerantie
Terwijl bijwerkingen als diarree, misselijkheid, abdominale pijn en hoofdpijn voornamelijk voorkomen tijdens de eerste weken van de behandeling en meestal verdwijnen bij het voortzetten van de behandeling, dient de behandeling met roflumilast opnieuw te worden geëvalueerd in het geval van aanhoudende intolerantie. Dit kan het geval zijn bij speciale groepen die mogelijk een hogere blootstelling hebben, zoals bij Afro-Amerikaanse, niet-rokende vrouwen (zie rubriek 5.2) of bij patiënten die gelijktijdig worden behandeld met CYP1A2/2C19/3A4-inhibitors (zoals fluvoxamine en cimetidine) of de CYP1A2/3A4-remmer enoxacine (zie rubriek 4.5).
Lichaamsgewicht <60 kg
| Een behandeling met roflumilast kan het risico op slaapstoornissen (voornamelijk insomnia) verhogen | ||
| bij patiënten die bij aanvang een lichaamsgewicht van <60 kg hebben, omdat de totale | ||
| PDE4-remmende activiteit bij deze patiënten hoger is (zie rubriek 4.8 | ||
).
Theofylline
Er zijn geen klinische data beschikbaar die een gelijktijdige behandeling met theofylline als onderhoudsbehandeling ondersteunen. Om die reden wordt de combinatiebehandeling met theofylline niet aangeraden.
Lactosegehalte
Dit geneesmiddel bevat lactose. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, totale lactasedeficiëntie of glucose-galactose malabsorptie dienen dit geneesmiddel niet te gebruiken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Interactiestudies werden enkel uitgevoerd bij volwassenen.
Een belangrijke stap in het metabolisme van roflumilast is de N-oxidatie van roflumilast naar roflumilast-N-oxide door CYP3A4 en CYP1A2. Zowel roflumilast als roflumilast-N-oxide hebben een intrinsiek fosfodiësterase 4 (PDE4) remmend effect. Volgend op de toediening van roflumilast wordt daarom de totale PDE4-remming beschouwd als het gecombineerd effect van zowel roflumilast als roflumilast-N-oxide. Interactiestudies met de CYP1A2/3A4-inhibitor enoxacine en de CYP1A2/2C19/3A4-inhibitors cimetidine en fluvoxamine resulteerden in stijgingen van de totale PDE4-remmende activiteit met respectievelijk 25%, 47% en 59%. De geteste dosis van fluvoxamine was 50 mg. Een combinatie van roflumilast met deze actieve stoffen kan leiden tot een verhoging van de blootstelling en aanhoudende intolerantie. In dit geval dient de behandeling met roflumilast opnieuw te worden geëvalueerd (zie rubriek 4.4).
Toediening van het cytochroom-P450-enzym-inducerende rifampicine resulteerde in een reductie van ongeveer 60% van de totale PDE4-remmende activiteit. Daarom kan het gebruik van sterke cytochroom-P450 enzym-induceerders (bijv. fenobarbital, carbamazepine, fenytoïne) de therapeutische werkzaamheid van roflumilast verminderen. De behandeling met roflumilast is daarom niet aanbevolen voor patiënten die sterke cytochroom P450 enzym-induceerders krijgen.
Klinische interactiestudies met CYP3A4-remmers erytromycine en ketoconazol toonden stijgingen van 9% van de totale PDE4-remmende activiteit. Toediening samen met theofylline resulteerde in een stijging van de totale PDE4-remmende activiteit met 8% (zie rubriek 4.4). In een interactiestudie met een oraal contraceptivum dat gestodeen en ethinyloestradiol bevatte, was de totale PDE4-remmende activiteit met 17% toegenomen. Er is geen dosisaanpassing nodig bij patiënten die deze werkzame stoffen krijgen.
Er werden geen interacties geobserveerd met geïnhaleerd salbutamol, formoterol, of budesonide en ook niet met oraal montelukast, digoxine, warfarine, sildenafil en midazolam.
Toediening samen met een antacidum (combinatie van aluminiumhydroxide en magnesiumhydroxide) veranderde niets aan de absorptie of farmacokinetiek van roflumilast of zijn N-oxide.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Vrouwen die zwanger kunnen worden
Vrouwen die zwanger kunnen worden moet geadviseerd worden om effectieve anticonceptie te gebruiken gedurende de behandeling. Roflumilast wordt niet aanbevolen voor gebruik bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie toepassen.
Zwangerschap
Er is een beperkte hoeveelheid gegevens over het gebruik van roflumilast bij zwangere vrouwen.
Uit dieronderzoek is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3). Roflumilast wordt niet aanbevolen tijdens de zwangerschap.
Het is aangetoond dat roflumilast de placenta passeert bij zwangere ratten.
Borstvoeding
Uit beschikbare farmacokinetische gegevens van dieren blijkt dat roflumilast of zijn metabolieten in melk worden uitgescheiden. Een risico voor de zuigeling kan niet worden uitgesloten. Roflumilast mag niet worden gebruikt in de periode dat borstvoeding wordt gegeven.
Vruchtbaarheid
In een spermatogenese-studie uitgevoerd bij mensen had roflumilast 500 microgram geen effect op de zaadparameters of de voortplantingshormonen gedurende de behandelingsperiode van 3 maanden en de daaropvolgende behandelingsvrije periode van 3 maanden.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Daxas heeft geen invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
De meest frequent gerapporteerde bijwerkingen zijn diarree (5,9%), gewichtsverlies (3,4%), misselijkheid (2,9%), abdominale pijn (1,9%) en hoofdpijn (1,7%). Deze bijwerkingen kwamen voornamelijk voor in de eerste weken van de behandeling en verdwenen meestal bij het voortzetten van de behandeling.
Lijst van bijwerkingen in tabelvorm
In de volgende tabel zijn de bijwerkingen gerangschikt volgens de MedDRA frequentieclassificatie:
Zeer vaak (≥1/10); vaak (≥1/100, <1/10); soms (≥1/1.000, <1/100); zelden (≥1/10.000, <1/1.000); zeer zelden (<1/10.000), niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald).
Binnen elke frequentiegroep worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Tabel 1. Bijwerkingen met roflumilast in klinische COPD-studies en postmarketingervaring.
Frequentie Systeem Orgaanklasse | Vaak | Soms | Zelden |
| Immuunsysteem-aandoeningen | Overgevoeligheid | Angio-oedeem | |
| Endocriene aandoeningen | Gynaecomastie | ||
Voedings- en stofwisselingsstoornissen | Gewichtsverlies Verminderde eetlust | ||
| Psychische stoornissen | Insomnia | Angst | Suïcidale gedachten en gedrag Depressie Zenuwachtigheid Paniekaanval |
| Zenuwstelselaandoeningen | Hoofdpijn | Tremor Vertigo Duizeligheid | Dysgeusie |
| Hartaandoeningen | Hartkloppingen | ||
Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen | Luchtweginfecties (met uitzondering van pneumonie) | ||
| Maagdarmstelsel-aandoeningen | Diarree Misselijkheid Abdominale pijn | Gastritis Braken Gastro- oesofageale refluxziekte Dyspepsie | Haematochezie Constipatie |
| Lever- en galaandoeningen | Gamma-GT verhoogd Aspartaataminotransferase (ASAT) verhoogd | ||
Huid- en onderhuidaandoeningen | Huiduitslag | Urticaria | |
| Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen | Spierspasmes en -zwakte Myalgie Rugpijn | Creatinefosfokinasespiegel (CPK) in het bloed verhoogd |
Frequentie Systeem Orgaanklasse | Vaak | Soms | Zelden |
| Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen | Malaise Asthenie Vermoeidheid |
Beschrijving van geselecteerde bijwerkingen
In klinische studies en uit postmarketingervaring werden zeldzame voorvallen van suïcidale gedachten en gedrag, inclusief suïcide, gerapporteerd. Patiënten en verzorgers dienen erop gewezen te worden dat ze de arts op de hoogte moeten stellen van elke suïcidale gedachte (zie ook rubriek 4.4).
Andere speciale populaties
Ouderen
| Een hogere incidentie van slaapstoornissen (hoofdzakelijk insomnia) bij patiënten ≥75 jaar werd | |||
| waargenomen in studie RO-2455-404-RD voor patiënten behandeld met roflumilast in vergelijking | |||
| met patiënten behandeld met placebo (3,9% tegenover 2,3%). De waargenomen incidentie was ook | |||
| hoger bij patiënten jonger dan 75 jaar behandeld met roflumilast in vergelijking met patiënten | |||
| behandeld met placebo (3,1% tegenover 2,0%). | |||
| Lichaamsgewicht ˂60 kg | |||||||
| Er werd een hogere incidentie van slaapstoornissen (hoofdzakelijk insomnia) waargenomen bij | |||||||
| patiënten met een lichaamsgewicht <60 kg bij aanvang van studie RO-2455-404-RD voor patiënten | |||||||
| behandeld met roflumilast in vergelijking met patiënten behandeld met placebo (6,0% tegenover | |||||||
| 1,7%). | Bij patiënten met een lichaamsgewicht ≥60 kg bij aanvang van de studie bedroeg d | e incidentie | |||||
| 2,5% met roflumilast tegenover 2,2% met placebo. | |||||||
Gelijktijdige behandeling met langwerkende anticholinergica (LAMA)
| Gewichtsverlies, verminderde eetlust, hoofdpijn en depressie werden in studie RO-2455-404-RD | ||||||
| vaker waargenomen bij patiënten die gelijktijdig roflumilast en langwerkende | ||||||
anticholinergica
| (LAMA) kregen in combinatie met | inhalatiecorticosteroïden | (ICS) en langwerkende B2-agonisten | ||||||
| (LABA), dan bij patiënten die alleen gelijktijdig met roflumilast, ICS en LABA werden behandeld. | ||||||||
| Het verschil in incidentie tussen roflumilast en placebo was kwantitatief groter met gelijktijdig | ||||||||
| toegediende LAMA voor gewichtsverlies (7,2% tegenover 4,2%), verminderde eetlust (3,7% | ||||||||
| tegenover 2,0%), hoofdpijn (2,4% tegenover 1,1%) en depressie (1,4% tegenover -0,3%). | ||||||||
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
Symptomen
Gedurende fase-I-studies werden de volgende symptomen met een verhoogde frequentie geobserveerd na een enkele orale dosis van 2500 microgram en een enkele dosis van 5000 microgram (10 maal de aanbevolen dosis): hoofdpijn, maagdarmstelselaandoeningen, duizeligheid, hartkloppingen, licht gevoel in het hoofd, klamheid en arteriële hypotensie.
Behandeling
In het geval van een overdosis, wordt aanbevolen om passende ondersteunende medische zorg te bieden. Aangezien roflumilast een sterke eiwitbinding heeft, is hemodialyse waarschijnlijk geen efficiënte methodeom roflumilast te verwijderen. Het is onbekend of roflumilast dialyseerbaar is door peritoneale dialyse.
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: Middelen voor obstructieve aandoeningen van de luchtwegen, overige systemische middelen voor obstructieve aandoeningen van de luchtwegen, ATC-code: R03DX07
Werkingsmechanisme
Roflumilast is een PDE4-inhibitor, een niet-steroïde, ontstekingsremmende werkzame stof ontwikkeld om zowel systemische als pulmonale inflammatie geassocieerd met COPD te behandelen. Het werkingsmechanisme is de remming van PDE4, een belangrijk cyclisch adenosine monofosfaat (cAMP)-metaboliserend enzym in structurele cellen en ontstekingscellen die belangrijk zijn in de pathogenese van COPD. Roflumilast werkt op PDE4A, 4B en 4D splicing varianten met een vergelijkbare potentie in het nanomolair bereik. De affiniteit voor de PDE4C splicing varianten is 5 tot 10 maal lager. Dit werkingsmechanisme en de selectiviteit zijn ook van toepassing op roflumilast-N-oxide, de belangrijkste actieve metaboliet van roflumilast.
Farmacodynamische effecten
Remming van PDE4 leidt in experimentele modellen tot verhoogde intracellulaire cAMP-concentraties en vermindert COPD-gerelateerde dysfunctie van leukocyten, vasculaire gladde spiercellen in luchtwegen en longen, endotheelcellen en luchtwegepitheelcellen en fibroblasten in experimentele modellen. Bij in-vitro-stimulatie van humane neutrofielen, monocyten, macrofagen of lymfocyten onderdrukken roflumilast en roflumilast-N-oxide het vrijkomen van inflammatoire mediatoren, bijv. leukotrieen B4, vrije zuurstofradicalen, tumor necrosefactor-α, interferon-γ en granzyme B.
Bij patiënten met COPD reduceert roflumilast sputum neutrofielen. Verder verzwakt roflumilast de toestroom van neutrofielen en eosinofielen in de luchtwegen van de gezonde vrijwilligers die aan endotoxine werden blootgesteld.
Klinische werkzaamheid en veiligheid
In twee identieke 1 jaar durende confirmatieve studies (M2-124 en M2-125) en twee supplementaire 6 maanden durende studies (M2-127 en M2-128) werden in totaal 4768 patiënten gerandomiseerd en behandeld, van wie 2374 met roflumilast. De opzet van de studies was parallel-gegroepeerd, dubbelblind en placebogecontroleerd.
De één jaar durende studies zijn uitgevoerd met patiënten met een voorgeschiedenis van ernstige tot zeer ernstige COPD [FEV1 (forced expiratory volume in one second) ≤50% van voorspelde waarde] geassocieerd met chronische bronchitis, met tenminste één gedocumenteerde exacerbatie in het afgelopen jaar en met symptomen bij aanvang, vastgesteld met hoest-en sputumscores. Langwerkende beta-agonisten (LABA’s) waren toegelaten in de studies en werden gebruikt door ongeveer 50% van de studiepopulatie. Kortwerkende anticholinergica (SAMA’s) waren toegelaten voor patiënten die geen LABA gebruikten. Rescuemedicatie (salbutamol of albuterol) was toegestaan indien nodig. Het gebruik van inhalatiecorticosteroïden en theofylline was niet toegestaan gedurende de studies. Patiënten zonder voorgeschiedenis van exacerbaties werden uitgesloten.
In een gepoolde analyse van de 1 jaar durende studies M2-124 en M2-125, verbeterde roflumilast 500 microgram eenmaal daags de longfunctie significant vergeleken met placebo, gemiddeld met 48 ml (FEV1 voor bronchodilatator, primair eindpunt, p<0,0001) en met 55 ml (FEV1 post-bronchodilatator, p<0,0001). De verbetering in de longfunctie was duidelijk bij het eerste bezoek na 4 weken en werd behouden tot 1 jaar (einde van de behandelingsperiode). De frequentie (per patiënt, per jaar) van matige exacerbaties (waarbij interventie met systemische glucocorticosteroïden nodig is) of ernstige exacerbaties (resulterend in ziekenhuisopname en/of leidende tot de dood) na 1 jaar, was 1,142 met roflumilast en 1,374 met placebo wat overeenkomt met een relatieve risicoreductie van 16,9% (95% CI: 8,2% tot 24,8%) (primair eindpunt, p = 0,0003). Effecten waren vergelijkbaar, onafhankelijk van een voorafgaande behandeling met inhalatiecorticosteroïden of onderliggende behandeling met LABA. In de subgroep van patiënten met een voorgeschiedenis van frequente exacerbaties (ten minste 2 exacerbaties in het voorgaande jaar), was de exacerbatiefrequentie 1,526 met roflumilast en 1,941 met placebo wat overeenkomt met een relatieve risicoreductie van 21,3% (95% CI: 7,5% tot 33,1%). Roflumilast deed de frequentie van exacerbaties niet significant afnemen vergeleken met de placebo in de subgroep van de patiënten met matige COPD.
De afname van matige of ernstige exacerbaties bij patiënten met roflumilast en LABA vergeleken met placebo en LABA was gemiddeld 21% (p=0,0011). De respectievelijke afname in exacerbaties gezien in patiënten zonder gelijktijdig LABA-gebruik was gemiddeld 15% (p=0,0387). De sterfte, ongeacht de reden, was even hoog onder patiënten behandeld met placebo of roflumilast (42 doden in elke groep; 2,7% in elke groep; gepoolde analyse).
Een totaal van 2690 patiënten werd geïncludeerd en gerandomiseerd in 2 ondersteunende studies (M2-111 en M2-112) die één jaar duurden. Anders dan in de twee confirmatieve studies was een voorgeschiedenis van chronische bronchitis en van COPD-exacerbaties niet vereist voor de inclusie van patiënten. Inhalatiecorticosteroïden werden gebruikt door 809 (61%) van de met roflumilast behandelde patiënten, terwijl het gebruik van LABA’s en theofylline verboden was. Roflumilast 500 microgram eenmaal daags verbeterde significant de longfunctie vergeleken met placebo, gemiddeld met 51 ml (FEV1 pre-bronchodilatator, p<0,0001) en met 53 ml (FEV1 post-bronchodilatator, p<0,0001). De exacerbatiefrequentie (zoals gedefinieerd in de protocollen) was in de afzonderlijke studies niet significant verminderd, in studie M2-111 was de relatieve risicoreductie 13,5% en in studie M2-112 was dat 6,6 % (p= niet significant). Het aantal bijwerkingen was onafhankelijk van gelijktijdige inname van inhalatiecorticosteroïden.
In twee ondersteunende studies die zes maanden duurden (M2-127 en M2-128), waren patiënten geïncludeerd die ten minste 12 maanden voor de studie de diagnose COPD hadden gekregen. In beide studies hadden patiënten matige tot ernstigeCOPD met irreversibele luchtwegobstructie en een FEV1 van 40% tot 70% van de voorspelde waarde. Roflumilast- of placebobehandeling werd toegevoegd aan de onderhoudsbehandeling met een langwerkende bronchusverwijder, meer specifiek salmeterol in studie M2-127 en tiotropium in studie M2-128. In de twee zes maanden durende studies was de FEV1 pre-bronchodilatator significant verbeterd met 49 ml (primair eindpunt, p<0,0001) bovenop het bronchodilatator effect van de gelijktijdige behandeling met salmeterol in studie M2-127 en met 80 ml (primair eindpunt, p<0,0001) bovenop de gelijktijdige behandeling met tiotropium in studie M2-128.
| De studie RO-2455-404-RD |
was een 1 jaar durende studie bij COPD-patiënten met een FEV1 (pre-
| bronchodilatator) <50% van de voorspelde normale waarde bij aanvang en een voorgeschiedenis van | |||
| frequente exacerbaties. Het onderzoek bestudeerde het effect van roflumilast op de frequentie van | |||
| COPD-exacerbaties bij patiënten behandeld met vaste combinaties van LABA en | |||
inhalatiecorticosteroïden, in vergelijking met placebo. In totaal werden 1935 patiënten gerandomiseerd naar dubbelblinde medicatie. Ongeveer 70% van de patiënten gebruikte ook een langwerkend anticholinergicum
| (LAMA) tijdens het gehele onderzoek. Het primaire eindpunt was afname van het | |
| aantal matige of ernstige COPD-exacerbaties per patiënt per jaar. De frequentie van ernstige COPD- | |
| exacerbaties en veranderingen in FEV1 werden geëvalueerd als voornaamste secundaire eindpunten. | |
Tabel 2. Samenvatting van de eindpunten van COPD-exacerbaties in studie RO-2455-404-RD
| Ernst van exacerbaties | Analyse-model | Roflumilast (N=969) Frequentie (n) | Placebo (N=966) Frequentie (n) | Verhouding roflumilast/placebo | 2-zijdige p-waarde | ||||||||||
Frequentie ratio | Verandering (%) | 95% BI | |||||||||||||
| Matig of | Poisson- | ||||||||||||||
| ernstig | regressi | ||||||||||||||
e
| 0,805 (380) | 0,927 (432) | 0,868 | -13,2 | 0,753; 1,002 | 0,0529 | |||||||||||
| Matig | Poisson- | 0,574 (287) | 0,627 (333) | 0,914 | -8,6 | 0,775; 1,078 | 0,2875 | |||||||||
| regressie | ||||||||||||||||
| Ernstig | Negatief | 0,239 (151) | 0,315 (192) | 0,757 | -24,3 | 0,601; 0,952 | 0,0175 | |||||||||
| binomiale | ||||||||||||||||
| regressie | ||||||||||||||||
| Er was een lichte daling van het aantal matige of ernstige exacerbaties bij patiënten die werden | |
| behandeld met roflumilast in vergelijking met placebo over een periode van 52 weken, maar die was | |
| niet statistisch significant (Tabel 2). Een vooraf gespecificeerde sensitiviteitsanalyse aan de hand va | |
n het model met negatief binomiale regressie liet een statistisch significant verschil zien van -14,2% (frequentieratio: 0,86; 95% BI: 0,74 tot 0,99).
| De frequentieratio’s van de per-protocolanalyse met Poisson-regressie en de niet-significante | ||
| intention-to-treatanalyse met Poisson-regressie en sensitiviteit voor uitval bedroegen respectievelijk | ||
| 0,81 (95% BI: 0,69 tot 0,94) en 0,89 (95% BI: 0,77 tot 1,02) | ||
.
Afnames werden bereikt in de subgroep met patiënten die gelijktijdig met LAMA werd behandeld
| (frequentieratio: 0,88; 95% BI: 0,75 tot 1,04) en in de subgroep die niet met LAMA werd behandeld | |
| (frequentieratio: 0,83; 95% BI: 0,62 tot 1,12). | |
| De frequentie van ernstige exacerbaties daalde in de volledige studiepopulatie (frequentieratio: 0,76; | ||
| 95% BI: 0,60 tot 0,95) met een frequentie van 0,24 per patiënt/jaar in vergelijking met 0,32 per | ||
| patiënt/jaar bij patiënten behandeld met placebo. Een vergelijkbare | ||
daling werd gerealiseerd in de subgroepen patiënten die gelijktijdig met LAMA werden behandeld (frequentieratio: 0,77; 95% BI: 0,60 tot 0,99) en die niet met LAMA werden behandeld (frequentieratio: 0,71; 95% BI: 0,42 tot 1,20).
Roflumilast verbeterde de longfunctie na 4 weken (en het effect hield aan over de periode van
| 52 weken). De FEV1 post-bronchodilatator nam voor de roflumilast-groep toe met 52 ml (95% BI: 4 |
0,
| 65 ml) en nam voor de placebogroep af met 4 ml (95% BI: -16,9 ml). De FEV1 post-bronchodilatato |
r
| liet een klinisch significante verbetering van 56 ml zien in het voordeel van roflumilast in vergelijkin |
g
| met placebo (95% BI: 38, 73 ml). |
Tijdens de dubbelblinde behandelperiode overleden in totaal 17 patiënten (1,8%) in de roflumilast-
| groep en 18 patiënten (1,9%) in de placebogroep. In elke groep overleden 7 patiënten (0,7%) in elke | |
| groep als gevolg van een COPD-exacerbatie. In de roflumilast- en de placebogroep ervoeren | |
respectievelijk 648 patiënten (66,9%) en 572 patiënten (59,2%) ten minste 1 ongewenst effect in de
| dubbelblinde behandelperiode. De ongewenste effecten waargenomen voor roflumilast in studie | |
| RO-2455-404-RD kwamen overeen met de ongewenste effecten die al in rubriek 4.8 zijn opgenome | |
n.
| In de roflumilast-groep stopten er meer patiënten met de studiemedicatie dan in de placebogroep | |||
| (27,6% tegenover 19,8%), ongeacht de reden (risicoratio: 1,40; 95% BI: 1,19 tot 1,65). De | |||
| voornaamste redenen om te stoppen met de studie waren terugtrekking van de toestemming en | |||
| gemelde bijwerkingen. | |||
Onderzoek naar titratie van startdosis
De verdraagbaarheid van roflumilast werd geëvalueerd in een 12 weken durend gerandomiseerd, dubbelblind, parallelgroep-onderzoek (RO-2455-302-RD) bij patiënten met ernstige COPD geassocieerd met chronische bronchitis. Bij de screening moesten patiënten in het voorgaande jaar ten minste één exacerbatie hebben gehad en ten minste 12 weken onderhoudsbehandeling voor COPD als gebruikelijke zorg. In totaal werden 1323 patiënten gerandomiseerd voor een behandeling met 500 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 12 weken (n=443), 500 microgram roflumilast om de dag gedurende 4 weken gevolgd door 500 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 8 weken (n=439), of 250 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 4 weken gevolgd door 500 microgram roflumilast eenmaal daags gedurende 8 weken (n=441).
Tijdens de hele studieperiode van 12 weken was het percentage patiënten dat de behandeling om welke reden dan ook beëindigde, statistisch significant lager bij patiënten die eerst gedurende 4 weken eenmaal daags 250 microgram roflumilast en vervolgens gedurende 8 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen (18,4%) dan bij patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen (24,6%; odds ratio 0,66, 95% BI [0,47; 0,93], p=0,017). Het percentage patiënten dat stopte met de behandeling verschilde niet significant tussen patiënten die de eerste 4 weken om de dag 500 microgram en de 8 weken erna eenmaal daags 500 microgram kregen en patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram kregen. Het percentage patiënten dat een tijdens de behandeling optredende, relevante bijwerking van het geneesmiddel ervoer (Treatment Emergent Adverse Event, TEAE), gedefinieerd als diarree, misselijkheid, hoofdpijn, verminderde eetlust, slapeloosheid en buikpijn (secundair eindpunt), was statistisch nominaal significant lager bij patiënten die eerst 4 weken eenmaal daags 250 microgram roflumilast en daarna gedurende 8 weken eenmaal daags 500 microgram kregen(45,4%) dan bij patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen (54,2%, odds ratio 0,63, 95% BI [0,47; 0,83], p=0,001). De frequentie waarmee relevante TEAEs gemeld werden, was statistisch niet significant verschillend tussen patiënten die eerst 4 weken om de dag 500 microgram en vervolgens gedurende 8 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen en patiënten die gedurende 12 weken eenmaal daags 500 microgram roflumilast kregen.
Patiënten die een dosering van eenmaal daags 500 microgram kregen, hadden een mediaan PDE4-remmend effect van 1,2 (0,35; 2,03) en patiënten die een dosering van eenmaal daags 250 microgram kregen, hadden een mediaan PDE4-remmend effect van 0,6 (0,20, 1,24). Langdurige toediening van de dosering met 250 microgram kan leiden tot onvoldoende PDE4-remming voor klinische werkzaamheid. Eenmaal daags 250 microgram is een sub-therapeutische dosering die alleen de eerste 28 dagen als startdosering moet worden gebruikt (zie rubrieken 4.2 en 5.2).
Pediatrische patiënten
Het Europese Geneesmiddelenbureau heeft besloten af te zien van de verplichting voor de fabrikant om de resultaten in te dienen van onderzoek met roflumilast in alle subgroepen van pediatrische patiënten met chronische obstructieve pulmonale ziekte (COPD) (zie rubriek 4.2 voor informatie over pediatrisch gebruik).
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Roflumilast wordt bij de mens uitgebreid gemetaboliseerd, met de vorming van een belangrijke farmacodynamische actieve metaboliet, roflumilast-N-oxide. Aangezien zowel roflumilast als roflumilast-N-oxide bijdragen tot het PDE4-remmend effect in vivo zijn de farmacokinetische beschouwingen gebaseerd op het totale PDE4-remmend effect (d.w.z. totale blootstelling aan roflumilast en roflumilast-N-oxide).
Absorptie
De absolute biologische beschikbaarheid van roflumilast na een orale dosis van 500 microgram is ongeveer 80%. Maximale plasmaconcentraties van roflumilast worden typisch ongeveer één uur (spreiding van 0,5 tot 2u) na inname op een nuchtere maag bereikt. De maximumconcentratie van de N-oxide metaboliet wordt bereikt na ongeveer acht uur (spreiding van 4 tot 13u). Voedselinname heeft geen effect op de totale PDE4-remmende activiteit maar verlengt de tijd tot de maximumconcentratie (tmax) van roflumilast met één uur en reduceert de Cmax met ongeveer 40%. De Cmax en tmax van roflumilast-N-oxide blijven echter ongewijzigd.
Distributie
De plasma-eiwit-binding van roflumilast en de N-oxide metaboliet is respectievelijk ongeveer 99% en 97%. Het distributievolume voor een enkele dosis van 500 microgram roflumilast is ongeveer 2,9 l/kg. Vanwege zijn fysicochemische eigenschappen wordt roflumilast gemakkelijk verdeeld over de organen en de weefsels inclusief vetweefsel van muizen, hamsters en ratten. Een vroege distributiefase met een sterke penetratie in de weefsels wordt gevolgd door een sterke eliminatiefase uit het vetweefsel, meest waarschijnlijk vanwege uitgesproken afbraak van het oorspronkelijke product naar roflumilast-N-oxide. Deze studies bij ratten met radioactief gemerkte roflumilast wijzen ook op enige passage door de bloedhersenbarrière. Er is geen bewijs voor een specifieke accumulatie of retentie van roflumilast of zijn metabolieten in organen en vetweefsel.
Biotransformatie
Roflumilast wordt uitgebreid gemetaboliseerd via Fase-I (cytochroom P450) en Fase-II (conjugatie) reacties. De N-oxide metaboliet is de belangrijkste metaboliet in menselijk plasma. Het AUC van de N-oxide metaboliet in plasma is gemiddeld ongeveer 10 maal groter dan de AUC van roflumilast in plasma. Daarom wordt gedacht dat de N-oxide metaboliet de belangrijkste bijdrage levert aan de totale PDE4 remmende activiteit in vivo.
In-vitro-studies en klinische interactiestudies doen vermoeden dat de omzetting van roflumilast in zijn N-oxide metaboliet wordt gemedieerd door CYP1A2 en 3A4. Volgens verdere in-vitro-resultaten in humane levermicrosomen, remmen therapeutische plasmaconcentraties van roflumilast en roflumilast-N-oxide CYP1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1, 3A4/5 of 4A9/11 niet. Daarom is de kans op relevante interacties met stoffen gemetaboliseerd door deze P450-enzymen gering. Verder lieten in-vitro-studies geen inductie zien van CYP1A2, 2A6, 2C9, 2C19 of 3A4/5 door roflumilast, en slechts een zwakke inductie van CYP2B6.
Eliminatie
De plasmaklaring na een kortdurende intraveneuze infusie van roflumilast is ongeveer 9,6 l/h. Na een orale dosis zijn de mediane effectieve plasmahalfwaardetijden van roflumilast en zijn N-oxide metaboliet respectievelijk ongeveer 17 en 30 uur. Steady state plasmaconcentraties van roflumilast en zijn N-oxide metaboliet worden bereikt na ongeveer 4 dagen voor roflumilast en 6 dagen voor roflumilast-N-oxide op basis van een eenmaal daagse dosering. Na intraveneuze of orale toediening van radioactief gemerkte roflumilast werd ongeveer 20% van de radioactiviteit teruggevonden in de faeces en ongeveer 70% in de urine als inactieve metabolieten.
Lineariteit/ non-lineariteit
De farmacokinetiek van roflumilast en zijn N-oxide metaboliet is dosisproportioneel bij doseringen van 250 microgram tot 1.000 microgram.
Speciale populaties
Bij ouderen, vrouwen en niet-Kaukasiërs was de totale PDE4-remmende activiteit verhoogd. De totale PDE4-remmende activiteit was iets lager bij rokers. Geen van deze veranderingen werd beschouwd als klinisch relevant. Er is geen dosisaanpassing nodig voor deze patiënten. Een combinatie van factoren zoals bij Afro-Amerikaanse, niet-rokende vrouwen, kan leiden tot een verhoogde blootstelling en aanhoudende intolerantie. In dat geval dient de behandeling met roflumilast opnieuw te worden geëvalueerd (zie rubriek 4.4).
| In studie RO-2455-404-RD bleek dat de totale PDE4-remmende activiteit, bepaald op basis van | |||
| ongebonden fracties ex vivo, 15% hoger was bij patiënten ≥75 jaar en 11% hoger bij patiënten met een | |||
| lichaamsgewicht <60 kg bij aanvang van de studie, in vergelijking met de totale studiepopulatie (zie | |||
| rubriek 4.4). | |||
Nierinsufficiëntie
De totale PDE4-remmende activiteit was 9% lager bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring 10-30 ml/min.). Een dosisaanpassing is niet noodzakelijk.
Leverinsufficiëntie
De farmacokinetiek van roflumilast 250 microgram éénmaal per dag werd getest bij 16 patiënten met milde tot matige leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh A en B. Bij deze patiënten was de totale PDE4-remmende activiteit ongeveer 20% hoger bij de patiënten met Child-Pugh A en ongeveer 90% hoger bij de patiënten met Child-Pugh B. Simulaties suggereren dosisproportionaliteit tussen roflumilast 250 en 500 microgram in patiënten met milde en matige leverinsufficiëntie. Voorzichtigheid is geboden bij patiënten met Child-Pugh A (zie rubriek 4.2). Patiënten met matige of ernstige leverinsufficiëntie geclassificeerd als Child-Pugh B of C dienen roflumilast niet te nemen (zie rubriek 4.3)
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Er is geen bewijs voor een immunotoxisch, huidsensitiserend of fototoxisch potentieel.
Een lichte vermindering van de mannelijke vruchtbaarheid werd gezien in combinatie met epididymale toxiciteit bij ratten. Er waren geen epididymale toxiciteit of veranderingen in de zaadparameters aanwezig bij andere knaagdieren of niet-knaagdiersoorten, inclusief apen, ondanks hogere blootstellingen.
In één van de twee embryofoetale ontwikkelingsstudies bij ratten werd een hogere incidentie gezien van onvolledige schedelbotossificatie bij een dosis die maternale toxiciteit veroorzaakt. In één van de drie studies bij ratten naar vruchtbaarheid en embryofoetale ontwikkeling werden post-implantatieverliezen gezien. Post-implantatieverliezen werden niet waargenomen bij konijnen. Verlenging van de dracht werd waargenomen bij muizen.
De relevantie van deze bevindingen voor de mens is onbekend.
De meest relevante bevindingen in veiligheidsfarmacologie- en toxicologiestudies traden op bij doseringen en blootstellingen hoger dan doseringen voor klinisch gebruik. Deze bevindingen bestonden voornamelijk uit gastro-intestinale klachten d.w.z. overgeven, verhoogde gastrische secretie, gastrische erosies, intestinale ontstekingen) en cardiale bevindingen (d.w.z. focale bloedingen, hemosiderine afzettingen en lymfo-hystiocytische celinfiltratie in de rechter atria van honden, en verlaagde bloeddruk en verhoogde hartslag bij ratten, cavia’s en honden).
Knaagdierspecifieke toxiciteit in de nasale mucosa werd geobserveerd bij toxiciteitsstudies bij herhaalde dosering en carcinogeniciteitsstudies. Dit effect lijkt een gevolg te zijn van een ADCP (4-amino-3,5-dichloro-pyridine) N-oxide tussenproduct, dat specifiek wordt gevormd in de olfactorisch mucosa van knaagdieren, met een speciale bindingsaffiniteit in deze soorten (d.w.z. muis, rat en hamster).
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Kern
Lactosemonohydraat
Maïszetmeel
Povidon
Magnesiumstearaat
Omhulling
Hypromellose
Macrogol (4000)
Titaandioxide (E171)
IJzeroxide geel (E172)
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
3 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
PVC/PVDC aluminium blisterverpakkingen in verpakkingen van 10, 14, 28, 30, 84, 90 of 98 filmomhulde tabletten.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Geen bijzondere vereisten.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
AstraZeneca AB
SE-151 85 Södertälje
Zweden
8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/10/636/001 10 filmomhulde tabletten EU/1/10/636/002 30 filmomhulde tabletten EU/1/10/636/003 90 filmomhulde tabletten EU/1/10/636/004 14 filmomhulde tabletten EU/1/10/636/005 28 filmomhulde tabletten EU/1/10/636/006 84 filmomhulde tabletten EU/1/10/636/007 98 filmomhulde tabletten
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning: 5 juli 2010 Datum van laatste verlenging: 20 mei 2020
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau http://www.ema.europa.eu.
