SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Salazopyrine zetpil, zetpillen
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
SALAZOPYRINE zetpil, zetpillen 500 mg
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke zetpil bevat 500 mg sulfasalazine.
Voor devolledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Zetpil
Beschrijving
Oranjegeel gekleurde zetpillen.
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1. Therapeutische indicaties
Salazopyrinezetpillen zijn geïndiceerd voor de behandeling van proctitis.
4.2. Dosering en wijze van toediening
Dosering
De dosering dient individueel te worden aangepast aan het bereikte effect van de behandeling en de tolerantie van de patiënt ten opzichte van het geneesmiddel.
Het gebruikelijke doseringsadvies is: 3 maal daags één zetpil.
4.3. Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor dewerkzame stof, voorzijn metabolieten, voor (één van) de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen of voor sulfonamiden of salicylaten
- Acute intermitterende porfyrie
- Ernstige lever- en nierfunctiestoornissen
- Glucose-6-fosfaat-dehydrogenase (G-6-PD) deficiëntie
- Kinderen jonger dan 2 jaar
4.4. Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Sulfasalazine dient met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patiënten met verminderde nier- of leverfunctie.
Sulfasalazine dient met voorzichtigheid te worden toegepast bij patiënten met ernstige allergie of astma. Ernstige, levensbedreigende, systemische overgevoeligheidsreacties, zoals het DRESS-syndroom (geneesmiddel geïnduceerde huiduitslag met eosinofilie en systemische symptomen), zijn gemeld bij het gebruik van sulfasalazine. Het is belangrijk om op te merken dat vroege manifestaties van overgevoeligheid, zoals koorts of lymfadenopathie, aanwezig kunnen zijn terwijl uitslag niet evident is. Indien dergelijke symptomen aanwezig zijn, dient de behandeling met sulfasalazine gestaakt te worden en de patiënt onderzocht te worden. Behandeling met sulfasalazine mag alleen herstart worden indien een andere herkomst van de symptomen kan worden vastgesteld.
Bij ernstige overgevoeligheidsreacties kunnen inwendige organen betrokken raken, zoals hepatitis, nefritis, myocarditis, mononucleosis-achtig syndroom (d.w.z. pseudomononucleosis), hematologische afwijkingen (inclusief hematofagische histiocytose) en/of pneumonitis inclusief eosinofiele infiltratie.
Bij ernstige toxische of overgevoeligheidsreacties dient de behandeling onmiddellijk te worden gestaakt. Bij overgevoeligheid kan soms na enkele weken de sulfasalazinetherapie evenwel hervat worden, mits er met een geleidelijke insluipdosering wordt begonnen.
Tijdens de behandeling met sulfasalazine zijn ernstige en in enkele gevallen fatale huidreacties gemeld, waaronder exfoliatieve dermatitis, Stevens-Johnson Syndrome (SJS) en toxische epidermale necrolyse (TEN) (zie rubriek 4.8). Patiënten dienen teworden ingelicht over de tekenen en symptomen en dienennauwkeurig gecontroleerd te worden op huidreacties. Het grootste risico op SJS en TEN loopt men in de eerste maand van de behandeling. Als tekenen van SJS of TEN voorkomen (b.v. progressieve huiduitslag, vaak met blaren of mucosale laesies), dient behandeling met sulfasalazine gestaakt te worden. De beste resultaten bij het behandelen van SJS of TEN worden verkregen door een vroege diagnose en het direct staken van elk verdacht geneesmiddel. Eerder stoppen met het geneesmiddel wordt geassocieerd met een betere prognose. Indien een patiënt SJS of TEN ontwikkeld heeft bij het gebruik van sulfasalazine, dan mag het gebruik van sulfasalazine in geen geval meer herstart worden in deze patiënt.
Ernstige infecties die verband houden met myelosuppressie, waaronder sepsis en pneumonie, zijn gemeld. Patiënten die een nieuwe infectie ontwikkelentijdens de behandeling met sulfasalazine dienen nauwgezet te worden gecontroleerd. De toediening van sulfasalazinedientte worden gestaakt als een patiënteen ernstige infectie ontwikkelt. Voorzichtigheid dientin acht te worden genomen bij het overwegen van het gebruik van sulfasalazinebij patiënten met een voorgeschiedenis van herhaalde of chronische infecties of met onderliggende aandoeningen die patiënten kunnen predisponeren voor infecties.
De behandeling met sulfasalazine dient te geschieden onder deskundig medisch toezicht. Een volledige analyse van het bloedbeeld, inclusief een differentiële leukocytentelling en leverfunctietesten, dient uitgevoerd te worden alvorens gestart wordt met sulfasalazine en iedere twee weken gedurende de eerste drie maanden van de behandeling. Gedurende de volgende drie maanden dienen dezelfde onderzoeken iedere maand uitgevoerd te worden en daarna eens per iedere drie maanden en indien klinisch noodzakelijk. Onderzoek naar de nierfunctie (inclusief een analyse van de urine) dient bij alle patiënten initieel en ten minste maandelijks gedurende de eerste drie maanden van de behandeling uitgevoerd te worden. Daarna dient de patiënt bij klachten altijd medischgecontroleerd te worden. De aanwezigheid van klinische symptomen zoals een zere keel, koorts, bleekheid, purpura of geelzucht tijdens de behandeling met sulfasalazine kan een indicatiezijn voor myelosuppressie, hemolyse of levertoxiciteit. Stop de behandeling met sulfasalazine in afwachting van de bloeduitslagen (Zie rubriek “Interferentie met laboratoriumonderzoek”).
Kruisovergevoeligheid met sulfonamiden en geneesmiddelen met een para-aminogroep (zoals sommige diuretica en orale antidiabetica) kan voorkomen. Tevens bestaat de mogelijkheid van een gele verkleuring van de huid en (alkalische) urine.
Omdat sulfasalazine kristalurie en de vorming van nierstenen kan veroorzaken, dient voldoende vloeistof te worden ingenomen.
Het gebruik van sulfasalazine bij kinderen met systemische juveniele reumatoïde artritis kan resulteren in serumziekte-achtige reacties. Daarom wordt het gebruik van sulfasalazine bij deze patiënten niet aangeraden.
Interferentie met laboratoriumonderzoek
Gebruik van sulfasalazine kan leiden tot vals positieve testresultaten wanneer urine normetanefrine wordt gemeten door middel van vloeistofchromatografie met electrochemischedetectie, vanwege de gelijkenis in de chromatogrammen van normetanefrine en een metaboliet van mesalamine. Een alternatieve, selectieve analysemethode voor normetanefrine dient teworden overwogen.
Sulfasalazine of de metabolieten ervan kunnen de ultraviolette absorptie verstoren, met name bij 340 nm, en kunnen interferentie veroorzaken met bepaalde laboratoriumtests waarbij NAD(H) of NADP(H) wordt gebruikt om ultraviolette absorptie rond die golflengte te meten. Voorbeelden van dergelijke tests zijn ureum, ammonia, LDH, α-HBDH en glucose. Het is mogelijk dat alanineaminotransferase (ALT), aspartaataminotransferase (AST), creatinekinase-spier/hersenen (CK-MB), glutamaatdehydrogenase (GLDH) of thyroxine ook interferentie vertonen wanneer sulfasalazine in hoge doses wordt toegediend. Overleg met het testlaboratorium in verband met de gebruikte methodologie. Bij patiënten die sulfasalazine toegediend krijgen is voorzichtigheid geboden bij de interpretatie van deze laboratoriumresultaten. De resultaten moeten in samenhang met klinische bevindingen worden beoordeeld.
4.5. Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Antibiotica, die de darmflora beïnvloeden, remmen de omzetting van sulfasalazine.
Salicylaten, ijzer en colestyramine kunnen de absorptie van het werkzame bestanddeel beïnvloeden.
In vitrostudies hebben aangetoond dat sulfasalazine thiopurine methyltransferase (TPMT) inhibeert. Hoewel het mechanisme in vivoonduidelijk is, kunnen beenmergdepressie en leukopenie optreden wanneer thiopurine 6-mercaptopurine of zijn prodrug (azathioprine) samen met sulfasalazine worden toegediend.
Een versterking van het effect van orale anticoagulantia en orale antidiabetica kan optreden. Diverse mechanismen kunnen hiervoor verantwoordelijk zijn.
4.6. Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Er zijn meldingen van zuigelingen met defecten aan de neurale buis die zijn geboren uit moeders die tijdens de zwangerschap werden blootgesteld aan sulfasalazine. De rol van sulfasalazine bij deze stoornissen is niet aangetoond.
Omdat de mogelijkheid op een nadelig effect niet volledig uitgesloten kan worden, dient Salazopyrine zetpil alleen gebruikt te worden indien strikt noodzakelijk.
Dierstudies geven geen aanwijzingen voor reproductietoxiciteit.
Borstvoeding
Sulfasalazine en sulfapyridine worden in lage hoeveelheden in de moedermelk aangetoond. Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen voor schadelijke effecten bij de zuigeling bij gebruik in klinische doseringen. Salazopyrine zetpillen kunnen tijdens de lactatieperiode worden toegepast in doseringen tot 2 gram per dag. Oplettendheid is echter geboden, in verband met het risico van verhoging van vrij bilirubine, met name bij premature kinderen en bij kinderen met G-6-PD deficiëntie. In het sporadische geval van bloed in de ontlasting of diarree bij de zuigeling, dient borstvoeding te worden gestopt. Vruchtbaarheid
Oligospermie en infertiliteit kunnen optreden bij mannen die met sulfasalazine worden behandeld. Dit effect blijkt reversibel binnen 2 tot 3 maanden na discontinuering van de medicatie.
4.7. Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Er zijn geen gegevens bekend over het effect van dit product op de rijvaardigheid. Bij het besturen van voertuigen en het bedienen van machines dient rekening te worden gehouden met het mogelijke optreden van duizeligheid, welke bijwerking zich incidenteel kan voordoen.
4.8. Bijwerkingen
Sommige bijwerkingen zijn dosisafhankelijk en deze symptomen verminderen dan ook indien de dosering verlaagd wordt.
De bijwerkingen zijn als volgt ingedeeld in categorieën op basis van de frequentie waarin zij voorkomen:
Zeer vaak: ≥1/10 (>10%)
Vaak: ≥1/100 en <1/10, (>1% en <10%) Soms: ≥1/1000 en <1/100, (>0,1% en <1%) Zelden: ≥1/10.000 en <1/1000, (>0,01% en <0,1%)
Zeer zelden: <1/10.000, (<0,01%) Niet bekend: kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald.
| Systeem/orgaanklassen volgens | frequenties | Bijwerkingen | ||
| MedDRA | ||||
| Infecties en parasitaire aandoeningen | Niet bekend | aseptische meningitis, pseudomembraneuze colitis | ||
Bloed- en lymfestelselaandoeningen | Vaak | leukopenie | ||
| Soms | trombocytopenie* | |||
| Niet bekend | hemolytische anemie, macrocytose, agranulocytose, aplastische anemie, pseudomononucleosis, megaloblastische anemie, pancytopenie | |||
| Immuunsysteemaandoeningen | Niet bekend | anafylaxie, serumziekte, angio-oedeem | ||
Voedings- en stofwisselingsstoornissen | Vaak | verminderde eetlust | ||
| Niet bekend | anorexie, foliumzuurdeficiëntie | |||
| Psychische stoornissen | Soms | depressie | ||
| Niet bekend | irritatie, nervositeit | |||
| Zenuwstelselaandoeningen | Vaak | duizeligheid, hoofdpijn, smaakstoornissen | ||
| Niet bekend | encefalopathie, perifere neuropathie, convulsies, ataxie, reukstoornissen | |||
| Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen | Vaak | tinnitus |
| Hartaandoeningen | Niet bekend | cyanose, pericarditis, myocarditis |
| Bloedvataandoeningen | Niet bekend | pallor |
| Ademhalingsstelsel-, borstkas-en mediastinumaandoeningen | Vaak | hoest |
| Soms | dyspneu | |
| Niet bekend | pulmonale eosinofilie en fibroserende alveolitis, interstitiële longziekte, orofaryngeale pijn | |
| Maagdarmstelselaandoeningen | Zeer vaak | maagklachten, misselijkheid |
| Vaak | (boven)buikklachten, diarree, braken | |
| Niet bekend | mucositis (mondulcera, stomatitis), verergering van colitis ulcerosa, pancreatitis | |
| Lever- en galaandoeningen | Soms | geelzucht |
| Niet bekend | leverfalen, fulminante hepatitis, hepatitis*, cholestatische hepatitis, cholestasis | |
Huid- en onderhuidaandoeningen | Vaak | pruritus, purpura |
| Soms | alopecia, urticaria | |
| Zeer zelden | Toxische epidermale necrolyse (TEN)*, syndroom van Stevens-Johnson* | |
| Niet bekend | erytheem, exantheem, exfoliatieve dermatitis*, periorbitaal oedeem, lichen planus, fotosensibiliteit, toxische pustulosis, geneesmiddeluitslag met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS)* | |
| Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen | Vaak | artralgie |
| Niet bekend | systemische lupus erythematosus, Sjögren syndroom | |
| Nier- en urinewegaandoeningen | Vaak | proteïnurie |
| Niet bekend | kristalurie*, hematurie, nefrotisch syndroom, interstitiële nefritis, nefrolithiasis | |
| Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen | Niet bekend | reversibele infertiliteit (oligospermie) (zie rubriek 4.6) |
| Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen | Vaak | koorts |
| Soms | gezichtsoedeem | |
| Niet bekend | gele verkleuring van de huid en lichaamsvloeistoffen | |
| Onderzoeken | Soms | temperatuurverhoging, verhoogde leverenzymen |
| Niet bekend | auto-antistof-positief |
* zie rubriek 4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb, website www.lareb.nl.
4.9. Overdosering
Na het per ongeluk oraal innemen van een overdosering zullen gastro-intestinale klachten bestaande uit misselijkheid, braken en diarree op de voorgrond staan. Daarnaast kunnen hoofdpijn en duizeligheid optreden. Soms wordt methemoglobinemie of sulfhemoglobinemie waargenomen. Bij grotere hoeveelheden kan nierbeschadiging optreden door kristalvorming van het slecht oplosbare sulfapyridine en zijn acetylderivaten. Hoge doses sulfonamiden hebben een hypoglykemisch effect. De behandeling bestaat uit het ledigen van de maag (door de patiënt te laten braken of de maag te spoelen), toedienen van geactiveerde kool en een osmotisch werkend laxans (natriumsulfaat) en de patiënt laten drinken. Ruime vochttoevoer is van belang om nierbeschadiging te beperken. Door extra vocht intraveneus toe te dienen kan men de eliminatie versnellen. De oplosbaarheid van sulfapyridine en zijn derivaten wordt nauwelijks verhoogd door alkaliseren van de urine. Verdere symptomen dienen symptomatisch te worden behandeld.
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1. Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: aminosalicylzuur en soortgelijke middelen, ATC-code: A07EC01.
Sulfasalazine wordt gebruikt bij de behandeling van inflammatoire darmziekten en reumatoïde artritis. Sulfasalazine is een azoverbinding van 5-aminosalicylzuur en sulfapyridine. Na orale inname van het sulfasalazine wordt slechts een beperkt gedeelte in de dunne darm geabsorbeerd. Het grootste gedeelte wordt naar het colon getransporteerd, alwaar de azobindingonder invloed van bacteriële enzymen gesplitst wordt in sulfapyridine en 5-aminosalicylzuur.
Naar alle waarschijnlijkheid is 5-aminosalicylzuur bij inflammatoire darmziekten het werkzame bestanddeel dat lokaal door direct contact met de darmmucosa zijn werking uitoefent, waarbij slechts lage plasmaconcentraties worden bereikt. Het sulfapyridine fungeert met name als drager en is verantwoordelijk voor een deel van de bijwerkingen.
5.2. Farmacokinetische eigenschappen
Sulfapyridine wordt geabsorbeerd en in de lever geacetyleerd. Hierbij speelt de acetylatorstatus van de patiënt een belangrijke rol. Langzame acetyleerders hebben hogere sulfapyridine spiegels en daardoor meer kans op bijwerkingen.
Drie dagen na het stopzetten van de medicatie is geen sulfapyridine in het serum meer aantoonbaar. Het merendeel van 5-aminosalicylzuur wordt onveranderd met de fecesuitgescheiden. De rest wordt geabsorbeerd en wordt in de geacetyleerde vorm met de urine uitgescheiden.
5.3. Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Geen bijzonderheden.
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1. Lijst van hulpstoffen
Povidon (E1201) en hard vet.
6.2. Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3. Houdbaarheid
5 jaar
6.4. Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 25°C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking.
6.5. Aard en inhoud van de verpakking
Salazopyrine zetpillen worden geleverd in PVC/PE vormen in kartonnen doosjes à 10 stuks.
6.6. Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Geen bijzondere vereisten.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Pfizer bv
Rivium Westlaan 142
2909 LD Capelle a/d IJssel
8. NUMMER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Salazopyrine zetpil, zetpillen 500 mg is in het register ingeschreven onder RVG 00633.
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGINGVAN DE VERGUNNING
Datum van de eerste verlening van de vergunning: 12 juni 1967
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Laatste gedeeltelijke wijziging betreft de rubrieken 4.4 en 4.5: 10 september 2019
NLD 19G17
