SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Hemangiol
1 NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
HEMANGIOL 3,75 mg/ml drank
2 KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
1 ml oplossing bevat 4,28 mg propranololhydrochloride equivalent aan 3,75 mg propranololbase.
Hulpstof met bekend effect:
1 ml oplossing bevat
Propyleenglycol .....................................................2,60 mg
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3 FARMACEUTISCHE VORM
Drank.
Heldere, kleurloze tot lichtgele drank met een fruitgeur.
4 KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
HEMANGIOL is geïndiceerd voor de behandeling van prolifererend infantiel hemangioom waarvoor systemische therapie vereist is:
- levens- of functiebedreigend hemangioom,
- geülcereerd hemangioom met pijn en/of gebrek aan respons op eenvoudige maatregelen voor wondverzorging,
- hemangioom met een risico op blijvende littekens of ontsiering.
De behandeling moet gestart worden bij kinderen in de leeftijd van 5 weken tot 5 maanden (zie rubriek 4.2).
4.2 Dosering en wijze van toediening
Een behandeling met HEMANGIOL moet worden gestart door artsen met ervaring in de diagnose, behandeling en aanpak van infantiel hemangioom en in een gecontroleerde ziekenhuisomgeving waar geschikte apparatuur aanwezig is voor het behandelen van bijwerkingen, met inbegrip van bijwerkingen die een spoedprocedure vereisen.
Dosering
De dosering wordt uitgedrukt in propranololbase.
De aanbevolen startdosis is 1 mg/kg/dag die over twee afzonderlijke doses van 0,5 mg/kg wordt verdeeld. Het wordt aanbevolen om de dosis onder medisch toezicht tot de therapeutische dosis als volgt te verhogen: 1 mg/kg/dag gedurende 1 week, dan 2 mg/kg/dag gedurende 1 week en dan 3 mg/kg/dag als onderhoudsdosis.
De therapeutische dosis bedraagt 3 mg/kg/dag, die ook in 2 afzonderlijke doses van elk 1,5 mg/kg moet worden toegediend, één ’s morgens en één in de late namiddag, met een tijdsinterval van minstens 9 uur tussen twee innamen. HEMANGIOL moet tijdens of onmiddellijk na een voeding worden gegeven om het risico op hypoglykemie te vermijden.
Het wordt aanbevolen om de dosis over te slaan als het kind niet voldoende eet of als hij/zij braakt. Als het kind een dosis teruggeeft of niet al het geneesmiddel ingenomen heeft, mag geen andere dosis gegeven worden tot de volgende geplande dosis.
Na de titratiefase zal de dosis door de arts opnieuw aangepast worden volgens de gewichtsveranderingen van het kind.
Klinische monitoring van de toestand van het kind en dosisaanpassing moeten minstens elke maand uitgevoerd worden.
Duur van de behandeling:
HEMANGIOL moet toegediend worden gedurende een periode van 6 maanden. Het stoppen van de behandeling vereist geen geleidelijke dosisverlaging.
De behandeling kan indien nodig worden herhaald.
Pediatrische patiënten
Door de afwezigheid van klinische werkzaamheids- en veiligheidsgegevens mag HEMANGIOL niet gebruikt worden bij zuigelingen jonger dan 5 weken oud.
Er zijn geen klinische werkzaamheids- en veiligheidsgegevens beschikbaar uit de klinische studies die zijn uitgevoerd met HEMANGIOL om het starten van deze behandeling bij zuigelingen en kinderen ouder dan 5 maanden aan te bevelen.
Kinderen jonger dan 1 jaar met een lever- of nierfunctiestoornis
Er zijn geen gegevens beschikbaar. Daarom wordt toediening van het geneesmiddel aan kinderen jonger dan 1 jaar met een lever- of nierfunctiestoornis niet aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Wijze van toediening
Oraal gebruik.
HEMANGIOL moet rechtstreeks in de mond van het kind toegediend worden met behulp van een gegradueerde doseerspuit voor orale toediening, gekalibreerd in mg propranololbase, die bij de fles met drank is meegeleverd (zie instructies voor gebruik in rubriek 3 van de bijsluiter). De fles niet schudden vóór gebruik.
Indien nodig, mag het geneesmiddel verdund worden met een kleine hoeveelheid babymelk en/of appel- of sinaasappelsap dat aangepast is aan de leeftijd van het kind. Het geneesmiddel mag niet in de volle gevulde fles gedaan worden.
Voor kinderen tot 5 kg mag het geneesmiddel gemengd worden met één theelepel (ongeveer 5 ml) melk. Voor kinderen die meer dan 5 kg wegen, mag het gemengd worden met een eetlepel (ongeveer 15 ml) melk of vruchtensap. Dit mengsel wordt dan in de zuigfles aan het kind gegeven. Het mengsel moet binnen 2 uur gebruikt worden.
HEMANGIOL en de voeding moeten door dezelfde persoon worden gegeven om het risico op hypoglykemie te vermijden. Als verschillende personen betrokken zijn, is een goede communicatie noodzakelijk voor de veiligheid van het kind.
4.3 Contra-indicaties
- Premature kinderen jonger dan 1 jaar bij wie de gecorrigeerde leeftijd van 5 weken niet bereikt is (de gecorrigeerde leeftijd wordt berekend door het aantal weken prematuriteit af te trekken van de reële leeftijd)
- Kinderen jonger dan 1 jaar die borstvoeding krijgen, als de moeder behandeld wordt met geneesmiddelen die gecontra-indiceerd zijn met propranolol
- Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen
- Astma of een voorgeschiedenis van bronchospasme
- Tweede- of derdegraads atrioventriculair blok
- Sicksinussyndroom (inclusief sinoatriaal blok)
- Bradycardie onder de volgende grenzen:
| Leeftijd | 0-3 maanden | 3-6 maanden | 6-12 maanden |
| Hartslag (slagen/min.) | 100 | 90 | 80 |
- Lage bloeddruk onder de volgende grenzen:
| Leeftijd | 0-3 maanden | 3-6 maanden | 6-12 maanden |
| Bloeddruk (mmHg) | 65/45 | 70/50 | 80/55 |
- Cardiogene shock
- Hartfalen dat niet onder controle is met behandeling
- Prinzmetal-angina
- Ernstige verstoringen van de perifere arteriële bloedsomloop (fenomeen van Raynaud)
- Kinderen die vatbaar zijn voor hypoglykemie
- Feochromocytoom of paraganglioom
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Start van de behandeling
Voordat gestart wordt met de behandeling met propranolol moet een screening uitgevoerd worden voor risico's geassocieerd met het gebruik van propranolol. Er moet een analyse van de medische voorgeschiedenis en een volledig klinisch onderzoek uitgevoerd worden, met inbegrip van de hartslag, en een hart- en longauscultatie.
Indien een hartafwijking vermoed wordt, moet vóór de start van de behandeling het advies van een specialist gevraagd worden om na te gaan of er een onderliggende contra-indicatie is. Bij een acute bronchopulmonale anomalie moet de behandeling uitgesteld worden.
Hypoglykemie
Propranolol voorkomt de respons van endogene catecholaminen om hypoglykemie te corrigeren. Het maskeert de adrenerge waarschuwingstekenen van hypoglykemie, in het bijzonder tachycardie, beven, angst en honger. Het kan hypoglykemie bij kinderen verergeren, in het bijzonder gedurende een periode van vasten (bv. slechte orale voedselinname, infectie, braken), wanneer de glucosebehoefte verhoogd is (koude, stress, infecties), of in geval van overdosering.
Deze hypoglykemische episoden die samenhangen met de inname van propranolol kunnen in uitzonderlijke gevallen voorkomen in de vorm van stuipen en/of coma.
Als klinische verschijnselen van hypoglykemie optreden, is het noodzakelijk om het kind een suikerhoudende vloeistof te laten drinken en tijdelijk de behandeling te stoppen. Een toepasselijke monitoring van het kind is vereist tot de symptomen verdwijnen.
Voorschrijvers moeten zorgverleners/ ouders informeren over het risico van ernstige hypoglykemie dat gedurende de volledige behandelingsperiode even prominent blijft, en de noodzaak benadrukken om de dosisaanbevelingen te respecteren (zie rubriek 4.2).
Gelijktijdige behandeling met corticosteroïden kan het risico op hypoglykemie verhogen (zie rubriek 4.5).
Zorgverleners moeten advies krijgen over het herkennen van de klinische symptomen van hypoglykemie om:
- onmiddellijk de hypoglykemische toestand te behandelen om levensbedreigende situaties te voorkomen
- contact op te nemen met een arts of rechtstreeks naar het ziekenhuis te gaan
- de behandeling te stoppen.
Bij kinderen met diabetes moet de controle van de bloedglucosespiegel vaker gebeuren en opgevolgd worden door de endocrinoloog.
Ademhalingsstoornissen
Als een infectie van de onderste luchtwegen optreedt in combinatie met dyspneu en piepende ademhaling, moet de behandeling tijdelijk worden gestopt. De toediening van bèta2-agonisten en inhalatiecorticosteroïden is mogelijk. Het opnieuw toedienen van propranolol kan overwogen worden wanneer het kind volledig hersteld is. Bij een recidief moet de behandeling permanent worden gestopt. Bij een geïsoleerd bronchospasme moet permanent met de behandeling worden gestopt.
Cardiovasculaire aandoeningen
Propranolol kan door zijn farmacologische werking bradycardie of anomalieën van de bloeddruk veroorzaken of verergeren. De diagnose bradycardie moet gesteld worden als de hartslag met meer dan 30 bpm (slagen/minuut) daalt ten opzichte van de aanvangswaarde. Bradycardie wordt gedefinieerd onder de volgende limieten:
| Leeftijd | 0-3 maanden | 3-6 maanden | 6-12 maanden |
| Hartslag (slagen/min) | 100 | 90 | 80 |
Na de eerste inname moet minstens elk uur gedurende minstens 2 uur een klinische monitoring, met inbegrip van hartslag, uitgevoerd worden. Bij sommige patiënten die tot de risicogroep behoren, kan de arts na elke dosisverhoging besluiten tot specifieke controle.
Bij symptomatische bradycardie of bradycardie onder 80 bpm moet onmiddellijk het advies van een specialist worden gevraagd.
Bij ernstige en/of symptomatische bradycardie of hypotensie die op om het even welk ogenblik tijdens de behandeling optreedt, moet de behandeling stopgezet worden en moet het advies van een specialist gevraagd worden.
Hartfalen:
Sympathische stimulatie kan een vitale component zijn om de bloedsomloop te ondersteunen bij patiënten met congestief hartfalen en de inhibitie ervan met bètablokkers kan leiden tot ernstiger hartfalen. Bij kinderen met hartfalen moet de behandeling gebeuren door de cardioloog.
PHACE-syndroom
Omdat propranolol de bloeddruk verlaagt en het bloed daardoor minder krachtig door verstopte, nauwe of stenotische bloedvaten laat stromen, kan het middel het risico op beroerte verhogen bij patiënten met PHACE-syndroom die ernstige cerebrovasculaire anomalieën hebben. Er moet gespecialiseerd advies gevraagd worden
Kinderen jonger dan 1 jaar met een groot faciaal infantiel hemangioom moeten grondig onderzocht worden op mogelijke arteriopathie, geassocieerd met het PHACE-syndroom, door magnetische resonantieangiografie van het hoofd en de nek en door cardiale beeldvorming inclusief de aortaboog.
Bij patiënten met levensbedreigende of functiebeperkende hemangiomen, zoals obstructie van de gezichtsas of betrokkenheid van de luchtwegen, kan behandeling met oraal propranolol worden overwogen voordat beeldvormende gegevens beschikbaar zijn. Ouders moeten worden geïnformeerd over de theoretische verhoogde risico’s mocht uit latere beeldvorming blijken dat het kind afwijkingen aan de cerebrovasculaire en/of grote slagaders vertoont.
Borstvoeding:
Propranolol gaat over in de moedermelk. Moeders die behandeld worden met propranolol en hun zuigeling borstvoeding geven, moeten hun beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg hiervan op de hoogte brengen.
Lever- of nierfalen
Propranolol wordt gemetaboliseerd in de lever en uitgescheiden door de nieren. In afwezigheid van gegevens bij kinderen, wordt propranolol niet aanbevolen in het geval van een lever- of nierfunctiestoornis (zie rubriek 4.2).
Overgevoeligheid
Bij patiënten die een ernstige anafylactische reactie kunnen krijgen van om het even welke oorzaak, vooral bij jodiumbevattende contrastmiddelen, kan een behandeling met een bètablokker de anafylactische reactie verergeren en resistentie tegen behandeling van de reactie met adrenaline in normale doses veroorzaken. Bij kinderen die risico lopen op anafylaxie, moet de baten-risicoverhouding van het geneesmiddel worden beoordeeld.
Algemene anesthesie
Bètablokkers leiden tot een daling van reflextachycardie en tot een verhoogd risico op hypotensie. Het is noodzakelijk om de anesthesist op de hoogte te brengen van het feit dat de patiënt met bètablokkers wordt behandeld.
Wanneer de patiënt een chirurgische ingreep moet ondergaan, moet de behandeling met bètablokkers minstens 48 uur vóór de ingreep worden gestopt.
Hyperkaliëmie
Er zijn gevallen van hyperkaliëmie gemeld bij patiënten met een groot geülcereerd hemangioom. Bij deze patiënten moet een elektrolytencontrole uitgevoerd worden.
Psoriasis
Er werd een verergering van psoriasis gemeld met bètablokkers bij patiënten die lijden aan psoriasis. Daarom moet goed afgewogen worden of de behandeling noodzakelijk is.
Hulpstoffen met bekend effect
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per dosis, d.w.z. dat het in wezen 'natriumvrij' is.
Dit geneesmiddel bevat 2,08 mg propyleenglycol/kg/dag. Voorzichtigheid is geboden bij baby's jonger dan 4 weken oud, in het bijzonder als de baby andere geneesmiddelen krijgt die propyleenglycol of alcohol bevatten.
Gelijktijdige toediening met om het even welk substraat voor alcoholdehydrogenase, zoals ethanol, kan bij pasgeborenen ernstige bijwerkingen veroorzaken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen specifiek onderzoek naar geneesmiddelinteracties bij kinderen uitgevoerd. Hier beschreven zijn de interacties met propranolol die bekend zijn bij volwassenen. Combinaties zouden met de volgende 2 situaties (het een sluit het ander niet uit) rekening moeten houden:
- kinderen jonger dan 1 jaar die andere geneesmiddelen krijgen, in het bijzonder deze hieronder vermeld.
- kinderen jonger dan 1 jaar die borstvoeding krijgen van een moeder die andere geneesmiddelen gebruikt, in het bijzonder deze hieronder vermeld. In dit geval moet besproken worden of het nodig is om met borstvoeding te stoppen.
Er is een nauwlettende klinische opvolging vereist bij een verstoorde verdraagbaarheid van propranolol.
Gelijktijdig gebruik niet aanbevolen
Bradycardie-inducerende calciumkanaalblokkers (diltiazem, verapamil, bepridil) Gelijktijdige toediening met propranolol kan een gewijzigd automatisch functioneren veroorzaken (extreme bradycardie, sinusstop), sinoatriale en atrioventriculaire geleidingsstoornissen, en een verhoogd risico op ventriculaire aritmie (torsade de pointes) samen met hartfalen. Deze combinatie mag enkel toegediend worden onder nauwlettende klinische en ECG-monitoring, in het bijzonder bij aanvang van de behandeling.
Interacties die voorzorgsmaatregelen voor gebruik vereisen
Cardiovasculaire geneesmiddelen
Antiaritmica
- Propafenon heeft negatief-inotrope en bètablokkerende eigenschappen die toegevoegd kunnen worden aan deze van propranolol.
- Het metabolisme van propranolol is gedaald bij gelijktijdige toediening van kinidine, wat leidt tot een twee- of drievoudige stijging van de bloedconcentratie en een grotere mate van klinische bètablokkering.
- Amiodaron is een antiaritmicum met negatief-chronotrope eigenschappen die kunnen worden toegevoegd aan deze gezien met β-blokkers zoals propranolol. Er worden stoornissen in het automatisch functioneren en de geleiding verwacht vanwege de onderdrukking van compenserende sympathische mechanismen.
- Het metabolisme van intraveneus toegediende lidocaïne wordt geremd door gelijktijdige toediening van propranolol, wat leidt tot een concentratieverhoging van 25% van lidocaïne. Er werd toxiciteit door lidocaïne (neurologische en cardiale bijwerkingen) gemeld na gelijktijdige toediening van propranolol.
Digitalisglycosiden
Zowel digitalisglycosiden als bètablokkers vertragen de atrioventriculaire geleiding en verlagen de hartslag. Gelijktijdig gebruik kan het risico op bradycardie verhogen. Het advies van een cardioloog moet ingewonnen worden.
Dihydropyridines
Voorzichtigheid is geboden bij patiënten die een bètablokker en dihydropyridine toegediend krijgen. Beide middelen kunnen hypotensie en/of hartfalen induceren bij patiënten bij wie de hartfunctie gedeeltelijk gecontroleerd wordt door additieve inotrope effecten. Gelijktijdig gebruik kan de sympathische respons van reflex verminderen die betrokken is bij extreme distale vasodilatatie.
Antihypertensiva (ACE-remmers, angiotensine-II-receptorantagonisten, diuretica, alfablokkers ongeacht de indicatie, centraal werkende antihypertensiva, reserpine, enz.)
Geneesmiddelen die de arteriële druk verlagen, kunnen in combinatie met bètablokkers hypotensie veroorzaken of verergeren, in het bijzonder orthostatische hypotensie. Met betrekking tot centraal werkende antihypertensiva kunnen bètablokkers rebound-hypertensie verergeren na abrupte onttrekking van clonidine. Er moet enkele dagen vóór de stopzetting van clonidine gestopt worden met propranolol.
Niet-cardiovasculaire geneesmiddelen
Corticosteroïden
Patiënten met infantiel hemangioom kunnen een groter risico hebben als ze gelijktijdig een behandeling met corticosteroïden krijgen of deze behandeling hebben gekregen omdat bijniersuppressie kan leiden tot verlies van tegenregelende cortisolrespons en het risico op hypoglykemie kan verhogen. Dit is bij een hoge dosering of langere duur van de behandeling ook van toepassing op kinderen die borstvoeding krijgen van moeders die behandeld worden met corticosteroïden (zie rubriek 4.4 betreffende hypoglykemie).
Geneesmiddelen die orthostatische hypotensie induceren
Geneesmiddelen die posturale hypotensie induceren (nitraatderivaten, type 5-fosfodiësteraseremmers, tricyclische antidepressiva, antipsychotica, dopaminerge agonisten, levodopa, amifostine, baclofen, enz.), kunnen hun effecten toevoegen aan deze van de bètablokkers. Het advies van een cardioloog moet ingewonnen worden.
Enzyminducerende geneesmiddelen
De bloedspiegel van propranolol kan afnemen bij gelijktijdige toediening van enzyminducerende geneesmiddelen zoals rifampicine of fenobarbital.
Hypoglykemische middelen
Alle bètablokkers kunnen bepaalde symptomen van hypoglykemie maskeren: hartkloppingen en tachycardie.
Voorzichtigheid is geboden bij het gebruik van propranolol met een hypoglykemische behandeling bij diabetespatiënten omdat het de hypoglykemische respons op insuline kan verlengen. Breng in dit geval de zorgverlener op de hoogte en verhoog de controle van het bloedglucosegehalte, in het bijzonder bij het begin van de behandeling.
Hypolipemiërende geneesmiddelen
Gelijktijdige toediening van colestyramine of colestipol met propranolol resulteerde in een daling tot 50% van de concentraties van propranolol.
Gehalogeneerde anesthetica
Ze kunnen de contractiliteit van het myocard en de vasculaire compenserende respons onderdrukken als ze samen met propranolol worden toegediend. Bètastimulerende middelen kunnen gebruikt worden om de bètablokkering tegen te gaan.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Niet relevant
Borstvoeding
Moeders die borstvoeding geven: zie rubriek 4.4 en rubriek 4.5.
Vruchtbaarheid
Hoewel in de literatuur enkele reversibele effecten zijn gemeld op de mannelijke en vrouwelijke vruchtbaarheid bij volwassen ratten die hoge doses propranolol kregen, toonde de studie die uitgevoerd werd op jonge dieren geen enkel effect op de vruchtbaarheid (zie rubriek 5.3).
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Niet relevant.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
In klinische studies voor prolifererend infantiel hemangioom waren de meest gemelde bijwerkingen bij kinderen jonger dan 1 jaar behandeld met HEMANGIOL slaapstoornissen (16,7%), verergerde luchtweginfecties zoals bronchitis en bronchiolitis in combinatie met hoesten en koorts, diarree (16,5%) en braken (11,5%).
Globaal hadden de bijwerkingen gemeld bij het gebruiksprogramma in schrijnende gevallen en in de literatuur betrekking op hypoglykemie (en gerelateerd voorval zoals hypoglykemisch insult) en verergerde luchtweginfecties met ademnood.
Tabel van bijwerkingen
De volgende tabel geeft de bijwerkingen, ongeacht de dosis en de duur van de behandeling, die gemeld werden in drie klinische studies waaraan 435 patiënten deelnamen die behandeld werden met HEMANGIOL 1 mg/kg/dag of 3 mg/kg/dag gedurende een maximale behandelperiode van 6 maanden.
De frequentie wordt gedefinieerd aan de hand van de volgende afspraak: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100 tot < 1/10); soms (≥ 1/1.000 tot < 1/100); zelden (≥ 1/10.000 tot < 1/1.000); zeer zelden (< 1/10.000); niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Omwille van de omvang van de database van de klinische studie worden de categorieën zelden en zeer zelden niet gegeven.
Binnen elke systeem/orgaanklasse worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Zeer vaak Vaak Soms Niet gekend Infecties en parasitaire
aandoeningen
Bronchitis
Bronchiolitis
Voedings- en
stofwisselingsstoornissen
Verminderde
eetlust
Zeer vaak Vaak Soms Niet gekend Psychische stoornissen Slaapstoornis-
sen
Agitatie
Nachtmerries Prikkelbaar-heid
Zenuwstelselaandoeningen Somnolentie Hypoglykemisch insult
Hartaandoeningen AV-blok Bradycardie Bloedvataandoeningen Perifere koude Hypotensie
Vasoconstrictie Fenomeen van Raynaud
Ademhalingsstelsel-,
borstkas- en
mediastinumaandoeningen
Broncho-
spasme
Maagdarmstelsel-
aandoeningen
Diarree
Braken
Obstipatie Abdominale pijn
Huid- en
onderhuidaandoeningen
Erytheem
Luierdermatitis
Urticaria
Alopecia
Psoriasiforme dermatitis
Onderzoeken Bloeddruk
verlaagd
Bloedglucose verlaagd
Hartfrequentie verlaagd
Neutropenie
Agranulocytose Hyperkaliëmie
Beschrijving van de geselecteerde bijwerkingen.
Wat betreft de onderste luchtweginfecties, zoals bronchitis of bronchiolitis, werd er een verergering van de symptomen (met inbegrip van bronchospasme) gezien bij patiënten die behandeld werden met HEMANGIOL vanwege het bronchoconstrictieve effect van propranolol. Deze effecten leidden zelden tot definitieve stopzetting van de behandeling (zie rubriek 4.4).
Slaapstoornissen komen overeen met insomnia, een slaap van slechte kwaliteit en hypersomnie. Andere aandoeningen van het centraal zenuwstelsel werden hoofdzakelijk waargenomen in de vroege perioden van de behandeling.
Diarree werd frequent gemeld en was niet altijd geassocieerd met een gastro-intestinale infectieziekte. Het optreden van diarree lijkt dosisafhankelijk te zijn tussen 1 en 3 mg/kg/dag. Bij geen van de gevallen was de intensiteit ernstig of leidde tot stopzetting van de behandeling.
Cardiovasculaire gebeurtenissen die tijdens klinische studies werden gemeld waren asymptomatisch. In de context van de cardiovasculaire monitoring gedurende 4 uur tijdens de titratiedagen werd na de toediening van het geneesmiddel een daling van de hartslag (ongeveer 7 bpm) en van de systolische bloeddruk (minder dan 3 mmHg) gezien. Eén geval van tweedegraads atrioventriculair blok bij een patiënt met een onderliggende geleidingsstoornis leidde tot definitieve stopzetting van de behandeling. In de literatuur werden geïsoleerde gevallen van symptomatische bradycardie en hypotensie gemeld.
De dalingen van het bloedglucosegehalte die tijdens klinische studies werden waargenomen, waren asymptomatisch. Niettemin werden tijdens het gebruiksprogramma in schrijnende gevallen en in de literatuur verschillende gevallen van hypoglykemie met een gerelateerd hypoglykemisch insult gemeld, vooral tijdens een vastenperiode bij een intercurrente ziekte (zie rubriek 4.4).
Gelijktijdige behandeling met systemische corticosteroïden kan het risico op hypoglykemie verhogen (zie rubriek 4.5).
In de literatuur werd bij enkele patiënten met groot geülcereerd hemangioom hyperkaliëmie gemeld (zie rubriek 4.4).
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
Symptomen
De toxiciteit van bètablokkers is een uitbreiding van hun therapeutische effecten:
- Cardiale symptomen van lichte tot matig ernstige vergiftiging zijn een verlaagde hartslag en hypotensie. Atrioventriculaire blok, vertraging van de intraventriculaire geleiding en congestief hartfalen kunnen bij een meer ernstige vergiftiging optreden.
- Bronchospasme kan optreden, in het bijzonder bij patiënten met astma.
- Hypoglykemie kan optreden en symptomen van hypoglykemie (tremor, tachycardie) kunnen door andere klinische effecten van de toxiciteit van de bètablokker gemaskeerd worden. Propranolol is goed oplosbaar in lipiden en kan door de bloed-hersenbarrière gaan en convulsies veroorzaken.
Management
De patiënt moet aan een hartmonitor geplaatst worden en de vitale functies, de mentale toestand en de bloedglucoseconcentratie moeten worden gecontroleed. Bij hypertensie moeten intraveneuze vloeistoffen gegeven worden en bij bradycardie atropine. Glucagon en vervolgens catecholaminen moeten overwogen worden als de patiënt niet goed reageert op de intraveneuze vloeistof. Isoproterenol en aminofylline kunnen gebruikt worden voor bronchospasme.
Propranolol is niet dialyseerbaar.
5 FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: Niet-selectieve bètablokker, ATC-code: C07AA05
Werkingsmechanisme
In de literatuur beschreven mogelijke werkingsmechanismen van propranolol bij prolifererend infantiel hemangioom zouden uit verschillende mechanismen kunnen bestaan die allemaal nauw met elkaar verband houden:
- een lokaal hemodynamisch effect (vasoconstrictie die een klassiek gevolg is van de bèta-adrenerge blokkering en een daling van de perfusie van het infantiel hemangioom);
- een antiangiogeen effect (daling van de proliferatie van de vasculaire endotheelcellen, afname van de neovascularisatie en vorming van vasculaire tubuli, afname van de secretie van matrixmetalloprotease 9);
- een apoptose-uitlokkend effect op capillaire endotheelcellen: een afname van zowel de VEGF- als bFGF-signalerende routes en daaropvolgend angiogenese/proliferatie.
Farmacodynamische effecten
Propranolol is een bètablokker die gekenmerkt wordt door drie farmacologische eigenschappen:
- de afwezigheid van cardioselectieve bèta-1-bètablokkerende activiteit,
- een antiaritmische werking,
- gebrek aan partiële agonistische activiteit (of intrinsieke sympathicomimetische activiteit).
Klinische werkzaamheid en veiligheid bij pediatrische patiënten
De werkzaamheid van propranolol bij kinderen (in de leeftijd van 5 weken tot 5 maanden bij de start van de behandeling) met een prolifererend infantiel hemangioom die een systemische behandeling vereiste, werd aangetoond in een gerandomiseerde, gecontroleerde, multicentrische, adaptieve fase II/III-hoofdstudie met multidosis die bedoeld was om vier schema’s van propranolol (1 of 3 mg/kg/dag gedurende 3 of 6 maanden) te vergelijken met placebo (dubbelblind).
De behandeling werd toegediend aan 456 patiënten (401 propranolol in een dosis van 1 of 3 mg/kg/dag gedurende 3 of 6 maanden; 55 placebo), inclusief een titratiefase gedurende 3 weken. De patiënten (71,3% meisjes; 37% in de leeftijd van 35 tot 90 dagen en 63% in de leeftijd van 91 tot 150 dagen) vertoonden een te behandelen hemangioom op het hoofd (bij 70% van de patiënten) en de meeste infantiele hemangiomen waren gelokaliseerd (89%).
Het succes van de behandeling werd gedefinieerd als een volledige of bijna volledige verdwijning van het te behandelen hemangioom, die geëvalueerd werd door blinde, gecentraliseerde onafhankelijke beoordeling, uitgevoerd op foto’s in week 24, waarbij de behandeling niet vroegtijdig werd stopgezet.
Het schema van 3 mg/kg/dag gedurende 6 maanden (geselecteerd op het einde van het fase II-deel van de studie) vertoonde 60,4% succes versus 3,6% in de placebogroep (p-waarde < 0,0001). In subgroepen van leeftijd (35-90 dagen / 91-150 dagen), geslacht en locatie van het hemangioom (hoofd / lichaam) werden geen verschillen in respons op propranolol geïdentificeerd. Na 5 weken behandeling met propranolol werd bij 88% van de patiënten een verbetering van het hemangioom waargenomen. 11,4% van de patiënten moest opnieuw behandeld worden na het stopzetten van de behandeling. Omwille van ethische redenen in verband met het gebruik van placebo werd de werkzaamheid bij patiënten met een risicovol hemangioom niet vastgesteld. In de literatuur en in een specifiek gebruiksprogramma in schrijnende gevallen met HEMANGIOL is bewijs van de werkzaamheid van propranolol bij patiënten met een risicovol hemangioom beschikbaar.
Op basis van gegevens uit prospectieve en retrospectieve studies moest bij ongeveer 10-20% van de patiënten de systemische behandeling opnieuw worden opgestart. Wanneer de behandeling opnieuw werd opgestart, werd in de meerderheid van de patiënten een bevredigende respons gezien. Bij sommige ernstige hemangiomen kan de noodzaak om de behandeling opnieuw te starten groter zijn.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Volwassenen
Absorptie
Propranolol wordt na orale toediening bijna volledig geabsorbeerd. Niettemin ondergaat het een hoog first-pass-metabolisme door de lever en gemiddeld bereikt slechts ongeveer 25% propranolol de systemische circulatie. Piekplasmaconcentraties worden 1 tot 4 uur na een orale dosis bereikt. Toediening van eiwitrijk voedsel verhoogt de biologische beschikbaarheid van propranolol met ongeveer 50% zonder dat de tijd tot de piekplasmaconcentratie verandert.
Propranolol is een substraat voor het intestinale effluxtransporteiwit, P-glycoproteïne (P-gp). Niettemin suggereren studies dat P-gp niet dosisbeperkend is voor absorptie van propranolol uit de darm bij het gebruikelijke therapeutische dosisbereik.
Distributie
Ongeveer 90% van het circulerende propranolol wordt aan plasma-eiwitten gebonden (albumine en alfa-1-zuur-glycoproteïne). Het distributievolume van propranolol is ongeveer 4 l/kg. Propranolol gaat door de bloed-hersenbarrière en de placenta, en wordt uitgescheiden in de moedermelk.
Biotransformatie
Propranolol wordt via drie primaire routes gemetaboliseerd: aromatische hydroxylering (hoofdzakelijk 4-hydroxylering), N-dealkylering gevolgd door verdere zijketenoxidatie en rechtstreekse glucuronidering. Het bijdragepercentage van deze routes tot het volledige metabolisme is respectievelijk 42%, 41% en 17%, maar met een aanzienlijke persoonlijke variabiliteit. De vier belangrijkste eindmetabolieten zijn propranololglucuronide, naftyloxymelkzuur, glucuronzuur en sulfaatconjugaten van 4-hydroxypropranolol. In vitro-studies duidden aan dat CYP2D6 (aromatische hydroxylering), CYP1A2 (ketenoxidatie) en in mindere mate CYP2C19 betrokken waren bij het metabolisme van propranolol.
Bij gezonde personen werd geen verschil gezien tussen sterke metaboliseerders en zwakke metaboliseerders van CYP2D6 met betrekking tot de orale klaring of de eliminatiehalfwaardetijd.
Eliminatie
De plasmahalfwaardetijd van propranolol varieert van 3 tot 6 uur. Minder dan 1% van een dosis wordt onveranderd uitgescheiden in de urine.
Pediatrische patiënten
De farmacokinetiek van herhaalde toedieningen van HEMANGIOL van 3 mg/kg/dag, in 2 gelijke delen gegeven, werd bij 19 kinderen in de leeftijd van 35 tot 150 dagen in het begin van de behandeling onderzocht. De farmacokinetische evaluatie werd na 1 of 3 maanden behandeling bij steady-state uitgevoerd.
Bij steady-state werd propranolol snel geabsorbeerd, de maximale plasmaconcentratie trad gewoonlijk 2 uur na toediening op met een overeenstemmende gemiddelde waarde rond 79 ng/ml, ongeacht de leeftijd van het kind.
De gemiddelde schijnbare orale klaring was 2,71 l/u/kg bij kinderen in de leeftijd van 65 tot 120 dagen en 3,27 l/u/kg bij kinderen in de leeftijd van 181 tot 240 dagen. Eenmaal gecorrigeerd door het lichaamsgewicht waren de vastgestelde primaire farmacokinetische parameters voor propranolol (zoals plasmaklaring) bij kinderen jonger dan 1 jaar gelijkaardig aan deze die in de literatuur gemeld werden voor volwassenen.
De metaboliet 4-hydroxypropranolol werd gekwantificeerd; zijn plasmablootstelling telde voor minder dan 7% van de blootstelling van het oorspronkelijke geneesmiddel.
Tijdens deze farmacokinetische studie waaraan kinderen jonger dan 1 jaar deelnamen met functiebedreigend hemangioom, hemangioom op bepaalde anatomische plaatsen die vaak blijvende littekens of misvorming nalaten, groot hemangioom in het gezicht, kleiner hemangioom op blootliggende zones, ernstig geülcereerd hemangioom of gesteeld hemangioom, werd ook de werkzaamheid als een secundair evaluatiecriterium bestudeerd. De behandeling met propranolol resulteerde in een snelle verbetering (binnen 7-14 dagen) bij alle patiënten en na 3 maanden werd bij 36,4% van de patiënten verdwijning van het te behandelen hemangioom gezien.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Bij dieren werd propranolol na dosering ineens als een matig-toxisch geneesmiddel beschouwd met een orale LD50 van ongeveer 600 mg/kg. De belangrijkste effecten die na herhaalde toediening van propranolol bij volwassen en jonge ratten werden gemeld waren een voorbijgaande daling van het lichaamsgewicht en een verminderde toename van het lichaamsgewicht, geassocieerd met een voorbijgaande afname van het gewicht van de organen. Deze effecten waren volledig reversibel wanneer de behandeling werd stopgezet.
In studies in verband met toediening tijdens de voeding waarbij muizen en ratten tot 18 maanden behandeld werden met propranololhydrochloride in doses tot 150 mg/kg/dag was er geen bewijs van geneesmiddelgerelateerde tumorgenese.
Hoewel sommige gegevens tweeledig waren, kan op basis van de globaal beschikbare in vitro- en in vivo-gegevens geconcludeerd worden dat propranolol geen genotoxisch potentieel heeft.
Bij volwassen vrouwtjesratten is propranolol, in de uterus of intravaginaal toegediend, een krachtig anti-innestelingsmiddel in een dosis van ≥ 4 mg per dier, waarbij de effecten reversibel waren. Bij volwassen mannelijke ratten induceerde herhaalde toediening van propranolol in hoge doses (≥ 7,5 mg/kg) histopathologische laesies van de testes, epididymis en zaadblaasjes, een daling van de beweeglijkheid van sperma, van de concentratie aan spermacellen, van de plasmaspiegel van testosteron en een significante toename in anomalieën van de spermakoppen en -staarten. Na het stoppen van de behandeling keerden de effecten gewoonlijk volledig om. Gelijkaardige resultaten werden verkregen na intratesticulaire toediening van propranolol en met behulp van in vitro-modellen. Niettemin werd in de studie, uitgevoerd op jonge dieren die behandeld werden gedurende de volledige ontwikkelingsperiode die overeenstemt met de babyjaren, de kinderjaren en de adolescentie, geen effect op de mannelijke en vrouwelijke vruchtbaarheid waargenomen (zie rubriek 4.6).
De mogelijke effecten van propranolol op de ontwikkeling van jonge ratten werden geëvalueerd na dagelijkse orale toediening, vanaf postnatale dag 4 (PND 4) tot PND 21 in doses van 0, 10, 20 of 40 mg/kg/dag.
Mortaliteit met een onbekend, maar onwaarschijnlijk verband met de behandeling werd waargenomen bij 40 mg/kg/dag, wat resulteerde in een NOAEL van 20 mg/kg/dag voor juveniele toxiciteit. Ten aanzien van reproductieve ontwikkeling, groei en neurologische ontwikkeling waren er geen propranololgerelateerde of toxicologisch significante bevindingen bij 40 mg/kg/dag, in overeenstemming met de veiligheidsmarges van 1,2 bij vrouwen en 2,9 bij mannen, gebaseerd op de gemiddelde propranololblootstellingen op PND 21.
6 FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
- Hydroxyethylcellulose
- Natriumsacharine
- Aardbeienaroma (bevat propyleenglycol)
- Vanillearoma (bevat propyleenglycol)
- Citroenzuurmonohydraat
- Gezuiverd water
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Bij gebrek aan onderzoek naar onverenigbaarheden, mag dit geneesmiddel niet met andere geneesmiddelen gemengd worden.
6.3 Houdbaarheid
Vóór opening: 3 jaar.
Na eerste opening: 2 maanden.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
De fles in de omdoos bewaren ter bescherming tegen licht.
Niet in de vriezer bewaren.
De fles en de doseerspuit voor orale toediening tussen elk gebruik in de omdoos bewaren.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
120 ml oplossing, in een type III amberkleurige glazen fles met een inzetstuk in polyethyleen van lage dichtheid en een kindveilige schroefdop van polypropyleen, voorzien van een doseerspuit van 5 ml voor orale toediening van polypropyleen met een zuiger van polyethyleen, gegradueerd in mg (van 1 tot 19 mg) propranololbase.
Verpakkingsgrootte: karton met 1 fles en 1 doseerspuit voor orale toediening.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Geen bijzondere vereisten.
Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7 HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
PIERRE FABRE MEDICAMENT
Les Cauquillous
81500 Lavaur
FRANKRIJK
8 NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/14/919/001
9 DATUM EERSTE VERGUNNINGVERLENING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning: 23 april 2014
Datum van laatste verlenging: 15 januari 2019
10 DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau http://www.ema.europa.eu.
