SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Xoanacyl
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Xoanacyl 1 g filmomhulde tabletten
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke filmomhulde tablet bevat 1 g ijzer(III)citraat (als coördinatiecomplex, met 210 mg ferri-ijzer).
Hulpstoffen met bekend effect
Elke filmomhulde tablet bevat 0,99 mg zonnegeel FCF (E110) en 0,70 mg allurarood AC (E129).
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Filmomhulde tablet.
Perzikkleurige, ovaalvormige tablet (19 mm lang, 7,2 mm dik en 10 mm breed), aan één zijde bedrukt met “KX52”.
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Xoanacyl is geïndiceerd voor de behandeling van gelijktijdig optredend verhoogd serumfosforgehalte en ijzergebrek bij volwassen patiënten met chronische nierziekte (chronic kidney disease – CKD).
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
De behandeling moet worden gestart onder toezicht van een arts die ervaring heeft met de behandeling van patiënten met nieraandoeningen.
Aanvangsdosis
De aanbevolen aanvangsdosis Xoanacyl is:
- voor CKD-patiënten die niet zijn aangewezen op dialyse: 3 g per dag
- voor CKD-patiënten die zijn aangewezen op dialyse en die nog geen fosfaatbinder krijgen: 3-6 g per dag op basis van de ijzerparameters en serumfosforwaarden
- voor op dialyse aangewezen CKD-patiënten die al een fosfaatbinder krijgen en overschakelen op Xoanacyl: 6 g per dag
Xoanacyl moet tijdens of direct na de maaltijd worden ingenomen. De totale dagelijkse dosis moet waar mogelijk gelijk worden verdeeld over de dagelijkse maaltijden, afgerond op de dichtstbijzijnde hele filmomhulde tablet; als de totale dagelijkse dosis niet gelijk verdeeld kan worden, moet het hogere aantal filmomhulde tabletten bij de grootste maaltijd van de dag worden ingenomen.
De werkzaamheid van Xoanacyl is niet onderzocht in klinische studies bij patiënten die zijn aangewezen op dialyse zonder dat gelijktijdige behandeling met intraveneus ijzer en/of een erytropoëse-stimulerend middel (ESA), indien nodig, is toegestaan.
Andere orale ijzertherapie en fosfaatbindende therapie dienen te worden gestaakt bij aanvang van de behandeling met Xoanacyl. Een vermindering of stopzetting van intraveneus ijzer kan ook vereist zijn (zie punt 4.4).
Patiënten die dit geneesmiddel krijgen, moeten zich houden aan een voorgeschreven fosfaatarm dieet.
Dosistitratie
De ijzerparameters (bijv. hemoglobine, serumferritine en transferrineverzadiging [transferrin saturation, TSAT] en serumfosforconcentraties moeten binnen 2 tot 4 weken na aanvang of wijziging van de dosis Xoanacyl worden gecontroleerd, en ongeveer om de 2-3 maanden wanneer deze stabiel zijn. De dosis kan met tussenpozen van 2 tot 4 weken naar behoefte met 1 tot 2 filmomhulde tabletten per dag worden verlaagd dan wel tot maximaal 12 filmomhulde tabletten per dag worden verhoogd om de ijzerparameters en de serumfosforwaarden op het aanbevolen streefniveau te handhaven. Er moet rekening worden gehouden met het tweeledige effect van het product om overbehandeling te voorkomen (zie rubriek 4.4).
Er zijn beperkte gegevens beschikbaar voor doses hoger dan 9 filmomhulde tabletten per dag bij CKD-patiënten die geen dialyse ondergaan; daarom mogen bij niet op dialyse aangewezen CKD-patiënten geen doses van meer dan 9 filmomhulde tabletten per dag worden gebruikt, tenzij deze patiënten intensiever worden gecontroleerd.
De behandeling dient tijdelijk te worden gestaakt als er hypofosfatemie optreedt of als het serumferritinegehalte hoger is dan 700 ng/ml en/of TSAT hoger dan 40 %. Zodra de hypofosfatemie is afgenomen, kan de behandeling worden hervat op een lager dosisniveau (zie rubriek 4.4).
Als in de loop van de dag een dosis wordt vergeten, moet de patiënt worden geïnstrueerd deze vergeten dosis niet bij de volgende maaltijd in te nemen.
Bijzondere populaties
Ouderen
Bij oudere patiënten is geen dosisaanpassing nodig (zie rubriek 5.1).
Leverfunctiestoornis
Patiënten met leverinsufficiëntie moeten de behandeling starten op de lagere aanvangsdosis van 3 filmomhulde tabletten per dag.
Pediatrische patiënten
De veiligheid en werkzaamheid van Xoanacyl bij kinderen en adolescenten in de leeftijd tot 18 jaar zijn nog niet vastgesteld. Er zijn geen gegevens beschikbaar.
Wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
De filmomhulde tabletten moeten in hun geheel worden doorgeslikt; filmomhulde tabletten mogen niet worden gekauwd of geplet omdat dit verkleuring van de mond en tanden kan veroorzaken.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen.
- Actieve ernstige gastro-intestinale aandoeningen.
- Hemochromatose en andere ijzerstapelingsziekten.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Controle van ijzerparameters
Bij alle patiënten die dit geneesmiddel krijgen, moeten de parameters voor ijzeropslag in het serum (serumferritine en TSAT) ten minste eenmaal per kwartaal worden gecontroleerd om een toereikend effect te waarborgen en ijzerstapeling te voorkomen, aangezien ijzerstapeling negatieve gevolgen kan hebben voor de gezondheid, zoals een verlaagde botmineraaldichtheid.
De behandeling met Xoanacyl moet tijdelijk worden stopgezet als het serumferritinegehalte hoger is dan 700 ng/ml en/of de transferrinesaturatie (TSAT) hoger is dan 40 %. In deze situatie moet de strategie voor ijzersuppletie (met inbegrip van, indien van toepassing, gelijktijdig intraveneus ijzer) worden herzien.
Gelijktijdige behandeling met intraveneus ijzer en ESA kan nodig zijn, met name bij patiënten die zijn aangewezen op dialyse. De doses dienen zorgvuldig te worden gekozen om een geschikte hemoglobinespiegel te bereiken, rekening houdend met de aanbevolen doelstellingen voor dergelijke producten. De behoefte aan intraveneus ijzer en ESA kan in de loop van de tijd variëren.
De waarden voor serumferritine en TSAT stijgen na intraveneuze toediening van ijzer; daarom moeten bloedmonsters worden afgenomen om de parameters voor ijzeropslag te meten op een moment dat een duidelijk beeld kan worden verkregen van de ijzerstatus van de patiënt na intraveneuze toediening, rekening houdend met het toegediende middel, de toegediende hoeveelheid ijzer en de doseringsfrequentie, maar ten minste 7 dagen na de intraveneuze toediening van ijzer.
Patiënten die met Xoanacyl behandeld worden, mogen niet gelijktijdig worden behandeld met andere orale ijzerpreparaten.
Controle van het serumfosforgehalte
Bij alle patiënten die dit geneesmiddel krijgen, moeten de serumfosforwaarden ten minste driemaandelijks worden gecontroleerd. De behandeling met Xoanacyl moet tijdelijk worden gestaakt als hypofosfatemie optreedt (zie rubriek 4.8).
Patiënten die met Xoanacyl worden behandeld, mogen niet gelijktijdig met andere fosfaatbinders worden behandeld.
Inflammatoire darmziekte en gastro-intestinale bloeding
Xoanacyl is gecontra-indiceerd bij patiënten met actieve ernstige gastro-intestinale aandoeningen (zie rubriek 4.3).
Patiënten met actieve, symptomatische inflammatoire darmziekte en recente symptomatische gastro-intestinale bloedingen werden uitgesloten van klinische studies. Xoanacyl mag bij deze patiënten alleen worden gebruikt na zorgvuldige beoordeling van de baten/risico’s en controle op gastro-intestinale klachten na aanvang van de behandeling, die dient te worden stopgezet in geval van verergering van de klachten.
Gastro-intestinale stoornissen
Gastro-intestinale klachten zijn als bijwerking gemeld, waaronder ernstige gevallen van diarree, buikpijn en misselijkheid, en het optreden daarvan moet worden gemonitord (zie rubriek 4.8). De behandeling met Xoanacyl moet worden stopgezet bij patiënten met actieve ernstige gastro-intestinale aandoeningen (zie rubriek 4.3).
Hulpstoffen met bekend effect
Elke filmomhulde tablet bevat 0,99 mg zonnegeel FCF (E110) en 0,70 mg allurarood AC (E129); deze hulpstoffen kunnen allergische reacties veroorzaken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Gelijktijdig gebruik niet aanbevolen
Aangezien bekend is dat citraat de aluminiumabsorptie verhoogt, moeten verbindingen op basis van aluminium (bijv. antacida die aluminiumhydroxide bevatten) worden vermeden zolang patiënten Xoanacyl gebruiken.
Geneesmiddelen met speciale aanbevelingen voor gelijktijdig gebruik met Xoanacyl
Geneesmiddelen die effect kunnen hebben op de ijzerabsorptie in het maag-darmkanaal
De volgende geneesmiddelen kunnen mogelijk interageren met Xoanacyl en dienen niet tegelijkertijd, maar ten minste 2 uur voor of na Xoanacyl te worden ingenomen:
- calciumsupplementen;
- op calcium gebaseerde en op magnesium gebaseerde antacida (bv. bevattende oxiden, hydroxiden of zouten van magnesium en calcium);
Geneesmiddelen die een interactie kunnen hebben met Xoanacyl
De volgende geneesmiddelen kunnen mogelijk interageren met Xoanacyl en dienen niet tegelijkertijd, maar ten minste 2 uur voor of na Xoanacyl te worden ingenomen:
- levothyroxine (thyroxine). Aangezien bekend is dat preparaten op basis van ijzer de absorptie van levothyroxine verminderen, kan een vermindering van de beschikbaarheid van levothyroxine optreden. De schildklierfunctie moet worden gecontroleerd, met name na initiatie en dosisaanpassingen van Xoanacyl. De dosis levothyroxine moet mogelijk worden aangepast tijdens de behandeling met Xoanacyl;
- bepaalde behandelingen bij de ziekte van Parkinson (levodopa, benserazide, entacapone);
- captopril (angiotensineconverterende enzymremmer met sulfhydrylgroep);
- ijzerchelaatvormers (bijv. penicillamine);
- bisfosfonaten (bijv. natriumalendronaat);
- methyldopa (alfa-2-adrenerge receptoragonist);
bepaalde antibiotica: tetracyclinen (bijv. doxycycline), cefdinir, fluorochinolonen (bijv.
ciprofloxacine, levofloxacine). In onderzoeken naar geneesmiddelinteracties bij gezonde mannelijke en vrouwelijke proefpersonen leidde Xoanacyl tot een verlaging van de biologische beschikbaarheid van gelijktijdig toegediende ciprofloxacine (op basis van het oppervlak onder de curve [AUC]) van ongeveer 45 %. Er werd echter geen interactie waargenomen wanneer Xoanacyl en ciprofloxacine 2 uur na elkaar werden ingenomen.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Er zijn geen of een beperkte hoeveelheid gegevens beschikbaar over het gebruik van ijzer(III)citraat als coördinatiecomplex bij zwangere vrouwen. Dieronderzoek heeft onvoldoende gegevens opgeleverd wat betreft reproductietoxiciteit. Xoanacyl wordt niet aanbevolen voor gebruik tijdens de zwangerschap en bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie toepassen.
Borstvoeding
Het is niet bekend of ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex/-metabolieten bij de mens in de moedermelk worden uitgescheiden. Risico voor pasgeborenen/zuigelingen kan niet worden uitgesloten. Er moet worden besloten of borstvoeding moet worden gestaakt of dat behandeling met Xoanacyl moet worden gestaakt dan wel niet moet worden ingesteld, waarbij het voordeel van borstvoeding voor het kind en het voordeel van behandeling voor de vrouw in overweging moeten worden genomen.
Vruchtbaarheid
Er zijn geen gegevens beschikbaar over het potentiële effect van Xoanacyl op de vruchtbaarheid.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Xoanacyl heeft geen of een verwaarloosbare invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
De meest gemelde bijwerkingen bij CKD-patiënten die met Xoanacyl werden behandeld, waren diarree en verkleuring van de feces, die bij respectievelijk 20,2 % en 19,5 % van de patiënten optraden.
Lijst van bijwerkingen in tabelvorm
Bijwerkingen die zijn gemeld op basis van klinische onderzoeken bij patiënten met CKD (N=858) worden weergegeven in tabel 1. De bijwerkingen worden vermeld per SOC (systeem/orgaanklasse) en frequentie, van minst voorkomend naar meest voorkomend. De frequenties van bijwerkingen zijn als volgt gedefinieerd: zeer vaak (≥1/10); vaak (≥1/100, <1/10); soms (≥1/1 000, <1/100); zelden (≥1/10 000, <1/1 000); zeer zelden (<1/10 000); niet bekend (kan niet worden bepaald aan de hand van de beschikbare gegevens). Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Tabel 1: Bijwerkingen waargenomen tijdens klinische onderzoeken waarbij Xoanacyl werd toegediend aan patiënten met CKD.
MedDRA- systeem/orgaank lasse | Zeer vaak | Vaak | Soms | Niet bekend |
| Voedings- en stofwisselings-stoornissen | Hypofosfatemie | IJzerstapeling | ||
| Maagdarmstelsel-aandoeningen | Diarree, verkleurde feces | Pijn/ongemak/op geblazen gevoel | Rectale bloeding, hemorroïden |
| in de buik, misselijkheid, obstipatie, dyspepsie, flatulentie |
Beschrijving van geselecteerde bijwerkingen
Gastro-intestinale stoornissen
De meest voorkomende bijwerkingen kwamen voor in de systeem/orgaanklasse Maagdarmstelselaandoeningen (42,1 %), waaronder ernstige gevallen (2,7 %) en gevallen die leidden tot stopzetting van de behandeling met het geneesmiddel (5,9 %). Ernstige bijwerkingen in de vorm van gastro-intestinale klachten waren diarree (1,3 %), buikpijn (0,6 %) en misselijkheid (0,1%). Diarree (3,4 %) werd het vaakst gemeld als bijwerking die resulteerde in stopzetting van de behandeling.
IJzerstapeling
Bij gebruik van Xoanacyl zijn verhoogde waarden voor ferritine en TSAT tot boven de veiligheidsdrempels waargenomen (zie rubriek 4.4).
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
IJzeroverdosering is gevaarlijk en vereist onmiddellijke aandacht. De symptomen van acute ijzeroverdosering zijn onder andere braken, diarree, buikpijn, geïrriteerdheid en slaperigheid. Als bekend is of vermoed wordt dat iemand per ongeluk of doelbewust een overdosis Xoanacyl heeft ingenomen, dient onmiddellijk een arts te worden geraadpleegd. Ondersteunende en symptomatische maatregelen die de beste standaard medische zorg weerspiegelen, moeten worden toegepast en het gebruik van een ijzerchelator zoals desferrioxamine moet worden overwogen.
Een overdosis Xoanacyl kan ook hypofosfatemie veroorzaken die tot misselijkheid en hoofdpijn kan leiden, en moet volgens de standaard klinische praktijk worden behandeld.
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: Alle andere therapeutische middelen; geneesmiddelen voor de behandeling van hyperkaliëmie en hyperfosfatemie, ATC-code: V03AE08
Werkingsmechanisme
Dit geneesmiddel bevat als werkzame stof ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex, dat zodanig is ontworpen dat het een groot oppervlak en een gedefinieerde molaire verhouding tussen ferri-ijzer en citraat heeft. Het grote oppervlak van het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex beïnvloedt de oplosbaarheid van ferri-ijzer bij fysiologische pH en maakt het mogelijk een deel van het ferri-ijzer te absorberen en ijzer aan de metabole route te leveren.
IJzer(III)citraat-coördinatiecomplex heeft een tweeledig werkingsmechanisme, dat enerzijds is gebaseerd op het leveren van een bron van ferri-ijzer en anderzijds op het verminderen van de fosforabsorptie. Het tweeledige werkingsmechanisme heeft een directe invloed op de vermindering van functioneel actieve intacte fibroblastgroeifactor 23 (iFGF-23).
Na orale toediening wordt oplosbaar ferri-ijzer in het maag-darmkanaal door ijzerreductase gereduceerd van de ferri-vorm naar de ferro-vorm. Na transport door de enterocyten naar de bloedbaan circuleert geoxideerd ferri-ijzer gebonden aan het plasma-eiwit transferrine en kan het worden opgenomen in hemoglobine.
Het niet-geabsorbeerde deel van het complex reageert met voedingsfosfaat in het maag-darmkanaal en precipiteert fosfaat als ijzer(III)citraatfosfaatcomplex. Deze verbinding is onoplosbaar en wordt uitgescheiden in de ontlasting, waardoor de hoeveelheid fosfaat die wordt geabsorbeerd uit het maag-darmkanaal, afneemt. Door fosfaat in het maag-darmkanaal aan zich te binden en de absorptie ervan te verminderen, verlaagt het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex de niveaus van serumfosfor. Na de absorptie wordt citraat door de weefsels omgezet in bicarbonaat.
Klinische werkzaamheid
Er zijn drie centrale klinische studies uitgevoerd ter ondersteuning van de werkzaamheid van het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex bij de behandeling van gelijktijdig optredend ijzergebrek en verhoogd serumfosforgehalte bij volwassen patiënten met chronische nierziekte (CKD). Twee studies werden uitgevoerd onder niet op dialyse aangewezen (NDD) CKD-patiënten en één studie onder wel op dialyse aangewezen (DD) CKD-patiënten.
Studie 1 (KRX-0502-204)
In totaal werden 149 NDD-CKD-proefpersonen met ijzergebreksanemie (hemoglobine > 9,0 en < 12,0 g/dl [> 5,6 en < 7,5 mmol/l], serumferritine ≤ 300 ng/ml, transferrinesaturatie [TSAT] ≤ 30 %, serumferritine ≤ 300 ng/ml) en verhoogd serumfosfor (≥ 4 en < 6 mg/dl [≥ 1,3 en < 1,9 mmol/l]) gerandomiseerd om ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N=75) of placebo (N=74) toegediend te krijgen. De aanvangsdosis was 3 filmomhulde tabletten/dag, die werd opgebouwd op basis van het serumfosforgehalte; de maximale dosis was 12 filmomhulde tabletten/dag.
De co-primaire eindpunten voor de werkzaamheid waren de verandering in TSAT vanaf baseline tot week 12 en de verandering in het serumfosforgehalte vanaf baseline tot week 12. Belangrijke secundaire werkzaamheidseindpunten waren onder andere de verandering vanaf baseline tot week 12 in serumferritine, hemoglobine en intacte fibroblastgroeifactor 23 (iFGF-23).
Bij de inschrijving voor de studie had 20,3 %, 52,7 % en 25,7 % van de proefpersonen CKD in respectievelijk stadium 3, 4 en 5. De gemiddelde leeftijd van de proefpersonen was 65,1 jaar (bereik: 21 tot 88 jaar; 56,1 % ≥ 65 jaar), waarbij de meerderheid wit (77,7 %) en vrouwelijk (64,9 %) was. De gemiddelde dagelijkse dosis van het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex was 5,1 filmomhulde tabletten per dag.
Primaire en secundaire eindpunten met betrekking tot ijzer- en fosforhomeostase zijn samengevat in tabel 2.
Tabel 2: Studie 1 – Samenvatting van de resultaten van primaire en belangrijke secundaire eindpunten
| Parameter | Placebo (N=69) | IJzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N=72) | |
| Serum-TSAT, % | Baseline Gemiddelde (SD) Week 12, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 21,0 (8,26) -1,1 (1,20) - - | 21,6 (7,44) 10,2 (1,18) 11,3 (1,70) 8,0, 14,7 < 0,001a |
| Serumfosfor, mg/dl [a] | Baseline Gemiddelde (SD) Week 12, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 4,7 (0,60) -0,2 (0,07) - - | 4,5 (0,61) -0,7 (0,07) -0,5 (0,10) -0,7, -0,3 < 0,001a |
| Serumferritine, ng/ml | Baseline Gemiddelde (SD) Week 12, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 110,0 (80,88) -4,2 (7,67) - - | 115,8 (83,11) 73,3 (7,51) 77,5 (10,83) 56,2, 98,7 < 0,001a |
| Hemoglobine, g/dl [b] | Baseline Gemiddelde (SD) Week 12, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 10,6 (1,07) -0,2 (0,10) - - | 10,5 (0,81) 0,4 (0,10) 0,6 (0,14) 0,4, 0,9 < 0,001a |
| iFGF-23, pg/ml | Baseline Gemiddelde (SD) Week 12, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 263,2 (226,30) 17,4 (37,10) - - | 319,0 (577,48) -108 (36,21) -125 (52,42) -220, -21,7 0,017 [c] |
Voor de primaire en secundaire werkzaamheidseindpunten werd een sequentiële hiërarchische teststrategie gebruikt.
BI = betrouwbaarheidsinterval; iFGF-23 = intacte fibroblastgroeifactor 23; SD = standaarddeviatie; SE = standaardfout; TSAT = transferrinesaturatie.
[a] de waarden kunnen worden geschat op mmol/l met behulp van een omrekeningsfactor van 0,3229; [b] de waarden kunnen worden geschat op mmol/l met een conversiefactor van 0,6206; [c] ANCOVA-model met behandeling als vaste waarde en baseline-waarde als covariabele.
Studie 2 (KRX-0502-306)
In de studie werden proefpersonen met NDD-CKD en ijzergebreksanemie (hemoglobine ≥ 9,0 en ≤ 11,5 g/dl [≥ 5,6 en ≤ 7,1 mmol/l], serumferritine ≤ 200 ng/ml en TSAT ≤ 25 %) met serumfosfor ≥ 3,5 mg/dl [≥ 1,1 mmol/l] opgenomen. In totaal werden 234 patiënten gerandomiseerd om gedurende 16 weken een ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N = 117) of placebo (N = 117) toegediend te krijgen met een aanvangsdosis van 3 filmomhulde tabletten/dag die vervolgens werd opgebouwd op basis van hemoglobineconcentraties met een maximale dosis van 12 filmomhulde tabletten/dag. Tijdens week 16 konden de proefpersonen een verlengingsfase van 8 weken ingaan, waarbij alle proefpersonen bij 3 filmomhulde tabletten/dag een ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex kregen, dat kon worden opgebouwd op basis van de klinische respons.
Het primaire werkzaamheidseindpunt was het percentage hb-responders, gedefinieerd als een proefpersoon met een hemoglobinetoename van ≥1,0 g/dl [0,62 mmol/l] op enig moment tijdens de placebogecontroleerde fase van 16 weken. De secundaire werkzaamheidseindpunten omvatten zowel ijzer- als fosforparameters: verandering van baseline tot week 16 in hemoglobine, TSAT, serumferritine, percentage proefpersonen met aanhoudende hemoglobinerespons (gemiddelde verandering ≥ 0,75 g/dl [0,47 mmol/l] gedurende een periode van 4 weken in de placebogecontroleerde fase van 16 weken, mits ook ≥ 1,0 g/dl [0,62 mmol/l] tijdens deze periode werd bereikt) en een verandering in het serumfosforgehalte van baseline tot week 16.
Bij de inschrijving voor de studie had 48,1 %, 42,1 % en 9,9 % van de proefpersonen CKD in respectievelijk stadium 3, 4 en 5. De gemiddelde leeftijd van de proefpersonen was 65,4 jaar (bereik: 26 tot 93 jaar; 58,8 % ≥ 65 jaar), waarbij de meerderheid wit (68,7 %) en vrouwelijk (63,1 %) was. De gemiddelde dagelijkse dosis van het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex was 5,0 filmomhulde tabletten per dag.
De primaire en secundaire eindpunten zijn in de onderstaande tabel samengevat. Tabel 3: Samenvatting van de resultaten van primaire en secundaire eindpunten in studie 2
| Parameter | Placebo (N=115) | IJzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N=117) | |
| Hemoglobine-responders, % | Tijdens de gerandomiseerde periode % van de proefpersonen Verschil met placebo (95 %-BI) p-waarde | 19,1 - - | 52,1 33,0 (21,4, 44,6) < 0,001 [c] |
| Aanhoudende hemoglobine-responders, % | Tijdens de gerandomiseerde periode % van de proefpersonen Verschil met placebo (95 %-BI) p-waarde | 14,8 - - | 48,7 33,9 (22,8, 45,1) < 0,001 [c] |
| Hemoglobine, g/dl [a] | Baseline Gemiddelde (SD) Week 16, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 10,38 (0,78) -0,08 (0,10) - - | 10,44 (0,73) 0,75 (0,09) 0,84 (0,13) 0,58, 1,10 < 0,001 [d] |
| TSAT,% | Baseline Gemiddelde (SD) Week 16, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 19,6 (6,63) -0,6 (1,37) - - | 20,2 (6,43) 17,8 (1,37) 18,4 (1,94) 14,6, 22,2 < 0,001 [d] |
| Serumferritine, ng/ml | Baseline Gemiddelde (SD) Week 16, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 81,7 (58,26) -7,7 (9,23) - - | 85,9 (55,74) 162,6 (9,00) 170,3 (12,89) 144,9, 195,7 < 0,001 [d] |
| Serumfosfor, mg/dl [b] | Baseline Gemiddelde (SD) Week 16, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) Verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 4,12 (0,68) -0,22 (0,07) - - | 4,23 (0,91) -0,43 (0,06) -0,21 (0,09) -0,39, -0,03 0,020 [d] |
Voor de primaire en secundaire werkzaamheidseindpunten werd een sequentiële hiërarchische teststrategie gebruikt.
BI = betrouwbaarheidsinterval; SD = standaarddeviatie; SE = standaardfout; TSAT = transferrinesaturatie.
[a] waarden kunnen worden geschat op mmol/l met behulp van conversiefactor 0,6206; [b] waarden kunnen worden geschat op mmol/l met behulp van conversiefactor 0,3229 [c] tweezijdige chi-kwadraattest; [d] methode met herhaalde metingen volgens een gemengd model met de termen behandeling, baseline-waarde, week na baseline en behandeling per week na baseline-interacties.
Studie 3 (KRX-0502-304)
Deze studie was een open-label, actief gecontroleerde studie gedurende 52 weken, gevolgd door een placebogecontroleerde fase van 4 weken. Proefpersonen met DD-CKD (hemodialyse 3 keer per week of peritoneale dialyse) met een verhoogd fosforgehalte (serumfosfor ≥ 6,0 mg/dl [≥ 1,9 mmol/l] na wash-out van bestaande fosfaatbinder), ferritine < 1000 ng/ml en TSAT < 50 % deden mee aan de studie. De proefpersonen werden gerandomiseerd (N=441) en kregen ofwel ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N=292) ofwel een actieve controle (N=149) in een verhouding van 2:1. De actieve controlegroep kreeg calciumacetaat, sevelameercarbonaat, of een combinatie daarvan, die werd toegediend op basis van de laatst toegediende dosis vóór aanvang van de wash-out of, indien niet dezelfde fosfaatbinder werd toegediend, volgens de voorschrijvende informatie naar keuze van de onderzoeker. De proefpersonen konden intraveneus ijzer en erytropoëtine-stimulerende middelen blijven krijgen, zoals klinisch vereist. Bij baseline was er sprake van respectievelijk 61 % (265/438) en 82 % (359/438) van de onderzoekspopulatie die intraveneus ijzer en erytropoëtine-stimulerende middelen toegediend kregen. Aan de ijzer(III)citraat-coördinatiecomplexgroep werden 6 filmomhulde tabletten/dag toegediend en de dosis werd opgebouwd op basis van het serumfosforgehalte, met een maximale dosis van 12 filmomhulde tabletten/dag. Aan het einde van de 52 weken durende actief gecontroleerde fase werden proefpersonen die ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex hadden gekregen, gerandomiseerd om gedurende nog eens 4 weken ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex toegediend te blijven krijgen of om placebo te krijgen.
De gemiddelde leeftijd van de proefpersonen met DD-CKD in het onderzoek was 54,4 jaar (bereik: 19 tot 90 jaar; 20,5 % ≥ 65 jaar). De meeste proefpersonen waren Afro-Amerikaans/zwart (53,0 %) en mannelijk (61,2 %). Tijdens de actief gecontroleerde periode van 52 weken was de gemiddelde dagelijkse dosis van het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex 8,8 filmomhulde tabletten/dag.
Het primaire werkzaamheidseindpunt beoordeelde de verandering in het serumfosforgehalte van baseline tot week 12 voor de groep die ijzer(III)citraat-coördinatiecomplexgroep kreeg toegediend in vergelijking met proefpersonen die sevelameercarbonaat als enig middel kregen in de actieve controlearm (N=78). Het gemiddelde LS (95 %-BI) was -2,03 mg/dl (-2,21, -1,86) in de ijzer(III)citraat-coördinatiecomplexgroep ten opzichte van -2,17 mg/dl (-2,51, -1,84) in de sevelameercarbonaatgroep; met een gemiddelde LS voor het behandelingsverschil van 0,14 mg/dl (95 %-BI voor verschil: -0,24, 0,52). Dit komt ongeveer overeen met gemiddelde dalingen van respectievelijk -0.66 en -0,70 mmol/l in de ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex- en sevelameergroepen (verschil van 0,04 mmol/l).
De secundaire werkzaamheidseindpunten beoordeelden het behandelingseffect van ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex ten opzichte van de actieve controlearm (alle behandelingen) en waren de verandering van baseline tot week 52 in serumferritine, TSAT en het cumulatieve gebruik tot week 52 van intraveneus ijzer en ESA (mediane dagelijkse dosis).
In de placebogecontroleerde fase van 4 weken was er sprake van een stijging van het serumfosforgehalte in de groep die werd overgezet naar placebo (gemiddelde LS [95 %-BI] vanaf de baseline van week 52 naar week 56 van 1,86 mg/dl [1.57, 2.15]) en een aanhoudende afname in de groep die nog steeds werd behandeld met ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex (-0,32 mg/dl [-0.61, -0.03]). Het gemiddelde LS-verschil in behandeling was -2,18 (95 %-BI voor verschil: -2,59, -1,77), wat significant was (p < 0,0001).
De resultaten van de secundaire eindpunten zijn samengevat in de onderstaande tabel.
Tabel 4: Samenvatting van de resultaten van secundaire eindpunten in studie 3
| Parameter | Actief controlemiddel (N=146) [a] | IJzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N=281) | |
| Serumferritine, ng/ml | Baseline Gemiddelde (SD) Week 52, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) LS-verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 609,50 (307,69) 26,13 (34,28) - - - | 592,80 (292,86) 300,04 (25,22) 273,92 (42,57) 190,22, 357,61 < 0,0001 [b] |
| Serum-TSAT, % | Baseline Gemiddelde (SD) Week 52, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) LS-verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 30,8 (11,57) -1,25 (1,27) - - - | 31,3 (11,21) 8,07 (0,94) 9,33 (1,58) 6,22, 12,44 < 0,0001 [b] |
| Intraveneuze toediening van ijzer, mg/dag | Mediane dagelijkse inname gedurende 52 weken p-waarde | 3,83 - | 1,87 < 0,0001 [c] |
Intraveneuze toediening van ESA, eenheden/dag | Mediane dagelijkse inname gedurende 52 weken p-waarde | 993,46 - | 755,80 0,0473 [c] |
Voor de primaire en secundaire werkzaamheidseindpunten werd een sequentiële hiërarchische teststrategie gebruikt.
BI = betrouwbaarheidsinterval; SD = standaarddeviatie; SE = standaardfout; TSAT = transferrinesaturatie; ESA = erytropoëtine-stimulerende middelen
[a] omvat calciumacetaat, sevelameercarbonaat of een combinatie daarvan; [b] ANCOVA-model met behandeling als vaste waarde en de baseline van de studie als covariabele; [c] 2-zijdige Wilcoxon Rank Sum-test.
In een post-hocanalyse was er in beide behandelingsarmen over een periode van 52 weken sprake van een daling van het serumhemoglobinegehalte (zie onderstaande tabel), wat minder was in de arm met ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex.
Tabel 5: Samenvatting van de hemoglobineresultaten in studie 3
| Parameter | Actief controlemiddel (N=146) [a] | IJzer(III)citraat-coördinatiecomplex (N=281) | |
| Serumhemoglobine, g/dl [b] | Baseline Gemiddelde (SD) Week 52, verandering ten opzichte van baseline Gemiddelde LS (SE) LS-verschil met placebo (SE) 95 %-BI voor verschil p-waarde | 11,71 (1,26) -0,52 (0,11) - - - | 11,61 (1,24) -0,22 (0,08) 0,30 (0,14) 0,02, 0,57 0,034 [c] |
BI = betrouwbaarheidsinterval; SD = standaarddeviatie; SE = standaardfout [a] omvat calciumacetaat, sevelameercarbonaat of een combinatie daarvan; [b] de waarden kunnen worden geschat op mmol/l met behulp van een conversiefactor van 0,6206; [c] ANCOVA-model met behandeling als vaste waarde en de baseline van de studie als covariabele
Pediatrische patiënten
Het Europees Geneesmiddelenbureau heeft besloten tot uitstel van de verplichting voor de fabrikant om de resultaten in te dienen van onderzoek met ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex in een of meerdere subgroepen van pediatrische patiënten voor de behandeling van ijzergebreksanemie bij chronische nierziekte (CKD) met een verhoogd serumfosforgehalte (zie rubriek 4.2 voor informatie over pediatrisch gebruik).
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Er zijn geen formele farmacokinetische onderzoeken uitgevoerd.
Na orale toediening wordt oplosbaar ferri-ijzer in het maag-darmkanaal door ijzerreductase gereduceerd van de ferri-vorm naar de ferro-vorm. Na transport door de enterocyten naar de bloedbaan circuleert geoxideerd ferri-ijzer gebonden aan het plasma-eiwit transferrine. Het middel wordt voornamelijk gedistribueerd naar de lever, de milt en het beenmerg en wordt gebruikt door opname in rode bloedcellen.
Niet-geabsorbeerd ijzer van ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex interageert met fosfaat in het maag-darmkanaal en vormt zo een ijzer(III)citraatfosfaatcomplex, een onoplosbaar complex dat in de ontlasting wordt uitgescheiden.
Na de absorptie wordt citraat door de weefsels omgezet in bicarbonaat.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Het doelorgaan voor primaire toxiciteit van het ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex bij onderzoek naar orale toxiciteit bij herhaalde toediening bij ratten en honden is het maag-darmkanaal. Bruine pigmentatie als teken van ijzerstapeling die tot leverschade leidt, werd waargenomen bij met ijzer(III)citraat behandelde honden, de meest gevoelige diersoort, in een 42 weken durende studie. De veiligheidsmarge op het niveau zonder waarneembaar schadelijk effect (no observed adverse effect level, NOAEL) bij de voor mensen voorgestelde maximale therapeutische dosis van 200 mg/kg (12 g/dag) is 1,1 gebaseerd op lichaamsoppervlak.
IJzer(III)citraat-coördinatiecomplex was niet mutageen in de bacteriële reverse-mutatietest (Ames-test) en niet clastogeen in de test op chromosomale afwijkingen in fibroblasten van Chinese hamsters.
Uit gegevens van carcinogeniciteitsonderzoeken is gebleken dat ijzerverbindingen en citroenzuur niet carcinogeen zijn bij muizen en ratten wanneer ze intramusculair of subcutaan worden toegediend.
Het potentieel van ijzer(III)citraat-coördinatiecomplex om het voortplantingsvermogen te verminderen of foetale misvorming te veroorzaken is niet onderzocht.
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Tabletkern
Gepregelatineerd zetmeel
Calciumstearaat
Filmomhulling
Hypromellose
Titaandioxide (E171)
Triacetine
Zonnegeel FCF (E110)
Allurarood AC (E129)
Indigokarmijn (E132)
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
2 jaar
Houdbaarheid na eerste opening van de fles: 2 maanden
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Niet bewaren boven 30 °C.
Houd de fles zorgvuldig gesloten ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Flessen van polyethyleen met hoge dichtheid (HDPE), afgesloten met moeilijk door kinderen te openen schroefdoppen van polypropyleen, een hitteverzegeld aluminiumfolie met een polyethyleenvoering en twee silicagel-zakjes.
Elke fles bevat 200 filmomhulde tabletten en is verpakt in een kartonnen doos.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
AVEROA SAS
11 Avenue Paul Verlaine
38100 Grenoble
Frankrijk
8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING(EN) VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/25/1923/001
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning:
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau: https://www.ema.europa.eu.
