Bijsluiter-info.nl Zoeken Menu

Sirturo – SmPC

De SmPC is bedoeld voor zorgverleners. Begrijpelijke informatie voor patiënten staat in de bijsluiter: dosering, bijwerkingen, andere geneesmiddelen, zwangerschap en borstvoeding.

Stand van
(EMA)

SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Sirturo

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

SIRTURO 20 mg tabletten

SIRTURO 100 mg tabletten

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

SIRTURO 20 mg tabletten

Elke tablet bevat bedaquilinefumaraat, overeenkomend met 20 mg bedaquiline.

SIRTURO 100 mg tabletten

Elke tablet bevat bedaquilinefumaraat, overeenkomend met 100 mg bedaquiline.

Hulpstof met bekend effect

Elke 100 mg tablet bevat 145 mg lactose (als monohydraat).

Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

3. FARMACEUTISCHE VORM

SIRTURO 20 mg tabletten

Tablet.

Niet omhulde, witte tot bijna witte, langwerpige tablet (12,0 mm lang en 5,7 mm breed) met een breukstreep aan beide zijden, en met de inscriptie “2” en “0” aan de ene zijde en blanco aan de andere zijde.

De tablet kan in twee gelijke doses worden verdeeld.

SIRTURO 100 mg tabletten

Tablet.

Niet omhulde, witte tot bijna witte, ronde, biconvexe tablet met een diameter van 11 mm en met de inscriptie “T” boven “207” aan de ene zijde en “100” aan de andere zijde.

4. KLINISCHE GEGEVENS

4.1 Therapeutische indicaties

SIRTURO is geïndiceerd voor gebruik als onderdeel van een geschikt combinatieregime bij volwassen en pediatrische patiënten (2 jaar tot 18 jaar met een gewicht van minimaal 7 kg) met pulmonale tuberculose (TB) veroorzaakt door Mycobacterium tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide.

Er moet rekening worden gehouden met de officiële richtlijn over het aangewezen gebruik van antibacteriële middelen.

4.2 Dosering en wijze van toediening

Behandeling met SIRTURO moet worden ingesteld en gecontroleerd door een arts die ervaren is in de behandeling van TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide.

Bij het selecteren van het geschikte combinatieregime moet rekening worden gehouden met de richtlijnen van de WHO.

Gebruik SIRTURO uitsluitend in combinatie met andere geneesmiddelen waarvoor is aangetoond dat het isolaat van de patiënt in vitro gevoelig is of waarschijnlijk gevoelig zal zijn. Raadpleeg de Samenvatting van de Productkenmerken van de geneesmiddelen die in combinatie met SIRTURO worden gebruikt voor hun specifieke doseringsaanbevelingen.

Aanbevolen wordt dat SIRTURO wordt toegediend onder directe supervisie (Directly Observed Therapy, DOT).

Dosering

Volwassen patiënten

De aanbevolen dosering van SIRTURO bij volwassen patiënten (18 jaar en ouder) is weergegeven in tabel 1.

Tabel 1: Aanbevolen dosering van SIRTURO bij volwassen patiënten

PopulatieDoseringsaanbeveling
Weken 1 en 2Weken 3 t/m 24
Volwassenen (18 jaar en ouder)400 mg oraal eenmaal daags200 mg oraal drie keer per weeka

a Minimaal 48 uur tussen doses

De totale behandelingsduur met SIRTURO is 24 weken. SIRTURO dient te worden ingenomen met voedsel.

Pediatrische patiënten

De aanbevolen dosering van SIRTURO bij pediatrische patiënten (2 jaar tot 18 jaar) wordt gebaseerd op het lichaamsgewicht en is weergegeven in tabel 2.

Tabel 2: Aanbevolen dosering van SIRTURO bij pediatrische patiënten (2 jaar tot 18 jaar)

LichaamsgewichtDoseringsaanbeveling
Weken 1 en 2Weken 3 t/m 24
Vanaf 7 kg tot minder dan 10 kg80 mg oraal eenmaal daags40 mg oraal drie keer per weeka
Vanaf 10 kg tot minder dan 15 kg120 mg oraal eenmaal daags60 mg oraal drie keer per weeka
Vanaf 15 kg tot minder dan 20 kg160 mg oraal eenmaal daags80 mg oraal drie keer per weeka
Vanaf 20 kg tot minder dan 30 kg200 mg oraal eenmaal daags100 mg oraal drie keer per weeka
Vanaf 30 kg400 mg oraal eenmaal daags200 mg oraal drie keer per weeka

a Minimaal 48 uur tussen doses

De totale behandelingsduur met SIRTURO is 24 weken. SIRTURO dient te worden ingenomen met voedsel.

Behandelingsduur

De totale behandelingsduur met SIRTURO is 24 weken. Wanneer behandeling met SIRTURO langer dan 24 weken noodzakelijk wordt geacht, kan de behandeling tot maximaal 40 weken worden voortgezet bij volwassenen, in een dosis van 200 mg drie keer per week (zie rubriek 4.8 en 5.1). Gemiste doses

De patiënten moet worden geadviseerd dat ze SIRTURO exact moeten innemen volgens het voorschrift en dat de hele behandelingskuur moet worden voltooid.

Als tijdens de eerste twee weken van de behandeling een dosis wordt gemist, mag de patiënt de gemiste dosis niet inhalen, maar moet het normale innameschema worden voortgezet.

Als een dosis wordt gemist vanaf week drie, moet de patiënt de gemiste dosis zo snel mogelijk innemen en het regime van driemaal per week daarna hervatten. De totale dosis van SIRTURO tijdens een periode van 7 dagen mag de aanbevolen weekdosering niet overschrijden (met minimaal 24 uur tussen elke inname).

Oudere patiënten

Er zijn beperkte klinische gegevens over het gebruik van SIRTURO bij oudere patiënten (zie rubriek 5.2).

Leverinsufficiëntie

De dosis SIRTURO hoeft niet te worden aangepast bij patiënten met een lichte of matige leverinsufficiëntie (zie rubriek 5.2). SIRTURO moet met voorzichtigheid worden gebruikt bij patiënten met een matige leverinsufficiëntie (zie rubriek 5.2). SIRTURO is niet onderzocht bij patiënten met een ernstige leverinsufficiëntie en wordt niet aanbevolen in deze patiëntengroep.

Nierinsufficiëntie

De dosis hoeft niet te worden aangepast bij patiënten met een lichte of matige nierinsufficiëntie. Bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 30 ml/min) of terminale nierziekte die hemodialyse of peritoneale dialyse nodig hebben, moet SIRTURO met voorzichtigheid worden gebruikt (zie rubriek 5.2).

Pediatrische patiënten

De veiligheid en werkzaamheid van SIRTURO bij kinderen jonger dan 2 jaar of met een gewicht lager dan 7 kg zijn nog niet vastgesteld. Er zijn geen gegevens beschikbaar.

SIRTURO kan worden opgenomen in het behandelregime voor kinderen van 2 jaar of ouder met een gewicht van minimaal 7 kg met bevestigde of vermoede pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide, gediagnosticeerd op basis van klinische symptomen en klachten van pulmonale TB, de passende epidemiologische context en overeenkomstig internationale/lokale richtlijnen (zie rubriek 4.1).

Wijze van toediening

SIRTURO moet oraal met voedsel worden ingenomen, omdat toediening met voedsel de orale biologische beschikbaarheid met ongeveer een factor 2 doet stijgen (zie rubriek 5.2). Er is één manier om de SIRTURO 100 mg tablet toe te dienen en er zijn vier verschillende mogelijkheden om de SIRTURO 20 mg tablet toe te dienen. Bij elke toedieningsmethode dient SIRTURO met voedsel te worden ingenomen.

SIRTURO 100 mg tabletten

SIRTURO 100 mg tabletten dienen in hun geheel met water te worden doorgeslikt en samen met voedsel te worden ingenomen.

SIRTURO 20 mg tabletten

Toediening van 20 mg-tabletten aan patiënten die intacte tabletten wel kunnen doorslikken: SIRTURO 20 mg tabletten dienen met water te worden doorgeslikt, in hun geheel of verdeeld in twee gelijke helften over de breukstreep. Ze dienen te worden ingenomen met voedsel. Toediening van 20 mg tabletten aan patiënten die intacte tabletten niet kunnen doorslikken: Uiteengevallen in water en toegediend met een drank of met zacht voedsel

Voor patiënten die moeite hebben met het doorslikken van intacte tabletten kan men SIRTURO 20 mg tabletten uiteen laten vallen in water voordat ze met voedsel worden toegediend. Om toediening te vergemakkelijken kan het mengsel van uiteengevallen tablet in water verder worden gemengd met een drank (bv. water, een melkproduct, appelsap, sinaasappelsap, cranberrysap of een koolzuurhoudende frisdrank) of met zacht voedsel (bv. yoghurt, appelmoes, geprakte banaan of pap) op de volgende manier:

  • Laat tabletten in water uiteenvallen (maximaal 5 tabletten in 5 ml water) in een drinkbeker. • Meng de inhoud van de drinkbeker goed totdat de tabletten volledig uiteengevallen zijn. Dien de inhoud van de drinkbeker vervolgens onmiddellijk oraal toe met voedsel. Als hulp bij de orale toediening kan het mengsel van uiteengevallen tablet in water verder worden gemengd met minimaal 5 ml drank of 1 theelepel zacht voedsel. Dien de inhoud van de drinkbeker vervolgens onmiddellijk oraal toe.
  • Als er meer dan 5 tabletten nodig zijn voor de volledige dosis, herhaal de bovenstaande stappen dan met het juiste aantal extra tabletten totdat de gewenste dosis is bereikt. • Let op dat er geen residu van de tabletten in de drinkbeker achterblijft, spoel na met drank of voeg meer zacht voedsel toe en dien de inhoud van de drinkbeker vervolgens onmiddellijk oraal toe.

Geplet en gemengd met zacht voedsel

SIRTURO 20 mg tabletten kunnen direct voor gebruik worden geplet en gemengd met zacht voedsel (bv. yoghurt, appelmoes, geprakte banaan of pap) en oraal worden toegediend. Om ervoor te zorgen dat er geen residu van de tabletten in de drinkbeker achterblijft, dient meer zacht voedsel toegevoegd te worden en de inhoud vervolgens onmiddellijk oraal toegediend te worden.

Raadpleeg rubriek 6.6 voor informatie over toediening via een voedingssonde.

4.3 Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstof(fen).

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

Er zijn geen klinische gegevens over het gebruik van SIRTURO voor de behandeling van: • extrapulmonale TB (bv. centraal zenuwstelsel, bot)

  • infecties met andere mycobacteriële soorten dan M. tuberculosis
  • latente infectie met M. tuberculosis

Er zijn geen klinische gegevens over het gebruik van SIRTURO als onderdeel van combinatieregimes die worden gebruikt voor de behandeling van geneesmiddelgevoelige M. tuberculosis.

Resistentie tegen bedaquiline

Bedaquiline mag uitsluitend worden gebruikt binnen een geschikt combinatieregime voor de behandeling van pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide zoals aanbevolen in officiële richtlijnen, bijvoorbeeld die van de WHO, om de ontwikkeling van resistentie tegen bedaquiline te voorkomen (zie rubriek 4.2).

QT-verlenging

SIRTURO kan het QT-interval verlengen. Een elektrocardiogram moet worden gemaakt vóór het instellen van de behandeling met SIRTURO en ten minste elke maand nadat de behandeling is gestart om het QTc-interval te controleren. Kalium, calcium en magnesium dienen in het serum te worden bepaald bij baseline en dienen te worden gecorrigeerd indien afwijkend. Follow-up controle van elektrolyten dient te worden uitgevoerd als QT-verlenging is vastgesteld (zie rubrieken 4.5 en 4.8). Het instellen van een behandeling met SIRTURO wordt niet aanbevolen bij patiënten met de volgende aandoeningen, tenzij geacht wordt dat de voordelen van bedaquiline opwegen tegen de mogelijke risico’s:

  • hartfalen;
  • QT-interval zoals gecorrigeerd met de Fridericia-methode (QTcF) > 450 ms (bevestigd met herhaling van een elektrocardiogram);
  • een persoonlijke of familiale voorgeschiedenis van congenitale QT-verlenging; • een voorgeschiedenis of aanwezigheid van hypothyreoïdie;
  • een voorgeschiedenis of aanwezigheid van bradyaritmie;
  • een voorgeschiedenis van torsade de pointes;
  • hypokaliëmie.

Bij gelijktijdige toediening van bedaquiline met andere geneesmiddelen die het QTc-interval verlengen (waaronder clofazimine, delamanid of fluoroquinolonen), is een bijkomend effect op QT-verlenging te verwachten (zie rubriek 4.5). Behandeling met SIRTURO kan worden overwogen na een gunstige beoordeling van de voordelen en de risico’s en met ECG-controle.

Een behandeling met SIRTURO moet worden stopgezet als de patiënt het volgende ontwikkelt: • klinisch significante ventriculaire aritmie;

  • een QTcF-interval > 500 ms (bevestigd met herhaling van een elektrocardiogram).

Als syncope zich voordoet, dient een elektrocardiogram te worden gemaakt om eventuele QT-verlenging op te sporen.

Veiligheid met betrekking tot de lever

Stijgingen van transaminasen gepaard met totaal bilirubine ≥ 2x ULN werden waargenomen in klinische onderzoeken bij volwassen en pediatrische patiënten tijdens behandeling met SIRTURO in combinatie met het background regimen (zie rubriek 4.8). Gedurende de volledige duur van de behandeling moeten de patiënten worden gecontroleerd omdat verhogingen in leverenzymen langzaam optraden en geleidelijk groter werden tijdens de 24 weken. Symptomen en laboratoriumtesten (ALAT, ASAT, alkalische fosfatase en bilirubine) dienen te worden gecontroleerd bij baseline, maandelijks tijdens de behandeling en indien nodig. Als ASAT of ALAT meer dan 5 maal de bovengrens van normaal bedraagt, moet het behandelregime opnieuw worden geëvalueerd en moet SIRTURO en/of eventuele hepatotoxische geneesmiddelen van het background regimen worden gestaakt.

Andere hepatotoxische geneesmiddelen en alcohol moeten tijdens een behandeling met SIRTURO worden vermeden, vooral bij patiënten met een verminderde leverreserve.

Pediatrische patiënten

Bij adolescenten met een gewicht tussen 30 en 40 kg zal de gemiddelde blootstelling naar verwachting hoger zijn dan bij volwassen patiënten (zie rubriek 5.2). Dit kan gepaard gaan met een verhoogd risico op QT-verlenging of hepatotoxiciteit.

Interacties met andere geneesmiddelen

CYP3A4-inductoren

Bedaquiline wordt gemetaboliseerd door CYP3A4. Gelijktijdige toediening van SIRTURO met matige of sterke CYP3A4-inductoren leidt tot een daling van de plasmaconcentraties van bedaquiline en mogelijk tot een verminderd therapeutisch effect van SIRTURO. Gelijktijdige toediening van SIRTURO en matige of sterke CYP3A4-inductoren die systemisch worden gebruikt, zoals efavirenz en rifamycinen (d.w.z. rifampicine, rifapentine en rifabutine) moet bijgevolg worden vermeden (zie rubriek 4.5).

Lactose-intolerantie en lactasedeficiëntie

SIRTURO 100 mg tabletten

SIRTURO 100 mg tabletten bevatten lactosemonohydraat. Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen als galactose-intolerantie, totale lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie, dienen SIRTURO 100 mg tabletten niet te gebruiken.

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

De eliminatie van bedaquiline is nog niet volledig gekarakteriseerd in vivo. CYP3A4 is het belangrijkste CYP-iso-enzym dat in vitro een rol speelt bij het metabolisme van bedaquiline en de vorming van de metaboliet N-monodesmethyl (M2). Excretie van bedaquiline via de urine is te verwaarlozen. Bedaquiline en M2 zijn geen substraten of remmers van P-glycoproteïne.

CYP3A4-inductoren

In een onderzoek naar interacties met een enkelvoudige dosis bedaquiline en eenmaal daags rifampicine (een sterke inductor) bij gezonde volwassenen was de blootstelling (AUC) aan bedaquiline verminderd met 52% [90%-betrouwbaarheidsinterval (-57; -46)]. Omdat de kans bestaat dat het therapeutische effect van bedaquiline vermindert als gevolg van een verminderde systemische blootstelling moet gelijktijdige toediening van bedaquiline en matige of sterke CYP3A4-inductoren (bv. efavirenz, etravirine, rifamycines waaronder rifampicine, rifapentine en rifabutine, carbamazepine, fenytoïne, sint-janskruid [Hypericum perforatum]) die systemisch worden gebruikt, worden vermeden.

In het fase III-onderzoek resulteerde gelijktijdige toediening van de zwakke CYP3A4-inductor nevirapine en SIRTURO als onderdeel van combinatietherapie gedurende maximaal 40 weken bij patiënten die een gelijktijdige hiv-infectie hadden, in een lichte afname in de gemiddelde blootstelling (AUC) aan bedaquiline, vergeleken met een subgroep zonder gelijktijdige hiv-infectie. Dit verschil in blootstelling ging echter niet gepaard met een vermindering in therapeutisch effect. Daarom is er geen dosisaanpassing nodig als SIRTURO gelijktijdig wordt toegediend met zwakke CYP3A4-inductoren.

CYP3A4-remmers

Gelijktijdige toediening van SIRTURO en CYP3A4-remmers heeft geen klinisch relevant effect op de blootstelling aan bedaquiline. Daarom is gelijktijdige toediening van SIRTURO en CYP3A4-remmers toegestaan en is er geen dosisaanpassing nodig.

De kortdurende gelijktijdige toediening van bedaquiline en ketoconazol (sterke CYP3A4-remmer) bij gezonde volwassenen verhoogde de gemiddelde blootstelling (AUC) aan bedaquiline met 22% [90%-BI (12; 32)]. 10 dagen gelijktijdige toediening van een andere sterke CYP3A4-remmer, claritromycine, en een eenmalige dosis bedaquiline bij gezonde volwassenen, verhoogde de gemiddelde blootstelling (AUC) aan bedaquiline met 14% [90%-BI (9; 19)]. Een meer uitgesproken effect op bedaquiline kan worden waargenomen tijdens langdurige gelijktijdige toediening van CYP3A4-remmers.

In het fase III-onderzoek resulteerde langdurige gelijktijdige toediening van SIRTURO als onderdeel van een combinatietherapie en lopinavir/ritonavir bij patiënten met een gelijktijdige hiv-infectie in een lichte stijging van de gemiddelde blootstelling aan bedaquiline in Week 24, vergeleken met een subgroep zonder gelijktijdige hiv-infectie. Er is geen dosisaanpassing vereist.

In het open-label fase IIb-onderzoek had langdurige gelijktijdige toediening van clofazimine en SIRTURO, als onderdeel van een combinatietherapie gedurende maximaal 24 weken, geen invloed op de blootstelling aan bedaquiline.

Andere antituberculosegeneesmiddelen

Kortstondige gelijktijdige toediening van SIRTURO met isoniazide/pyrazinamide bij gezonde volwassenen leidde niet tot klinisch relevante veranderingen in de blootstelling (AUC) aan bedaquiline, isoniazide of pyrazinamide. De dosis van isoniazide of pyrazinamide hoeft niet te worden aangepast tijdens gelijktijdige toediening met SIRTURO.

In een placebogecontroleerd klinisch onderzoek bij volwassenen met TB werd geen belangrijke invloed van gelijktijdige toediening van SIRTURO waargenomen op de farmacokinetiek van ethambutol, kanamycine, pyrazinamide, ofloxacine of cycloserine.

Geneesmiddelen die het QT-interval verlengen

In een open-label fase IIb-onderzoek bij volwassenen werden op Week 24 bijkomende stijgingen van QTcF waargenomen bij de 17 patiënten die tegelijkertijd clofazimine gebruikten (gemiddelde verandering ten opzichte van de referentie-QTcF 31,9 ms vergeleken met 12,3 ms bij patiënten die niet tegelijkertijd clofazimine gebruikten).

In het fase III-onderzoek werden bijkomende stijgingen van QTcF waargenomen bij combinatie van clofazimine en levofloxacine met SIRTURO (zie rubriek 4.4 en 4.8).

In een interactieonderzoek met bedaquiline en ketoconazol bij gezonde volwassenen werd een groter effect op QTcF waargenomen na herhaalde toediening met bedaquiline en ketoconazol in combinatie dan na herhaalde toediening met de afzonderlijke geneesmiddelen (zie rubriek 4.4 en 4.8).

Pediatrische patiënten

Onderzoek naar interacties is alleen bij volwassenen uitgevoerd.

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding

Zwangerschap

Er is een beperkte hoeveelheid gegevens over het gebruik van SIRTURO bij zwangere vrouwen. De resultaten van dieronderzoek duiden niet op directe of indirecte schadelijke effecten wat betreft reproductietoxiciteit (zie rubriek 5.3). Vermijd uit voorzorg het gebruik van SIRTURO tijdens de zwangerschap, tenzij wordt geacht dat het voordeel van de therapie opweegt tegen de risico’s.

Borstvoeding

Bedaquiline wordt uitgescheiden in de moedermelk. Beperkte gepubliceerde literatuur maakt melding van hogere concentraties bedaquiline in moedermelk dan in plasma van de moeder. Bij één zuigeling die borstvoeding kreeg, was één enkele, willekeurige plasmaconcentratiebepaling van bedaquiline vergelijkbaar met de plasmaconcentratie bij de moeder. De moeder had een hoge bedaquilineconcentratie in de moedermelk, met een melk-plasmaverhouding van 14:1. Dit komt overeen met gegevens uit dierstudies (zie rubriek 5.3). Beschikbare informatie geeft aan dat de systemische blootstelling bij zuigelingen die borstvoeding krijgen niveaus kan bereiken die vergelijkbaar zijn met die zoals waargenomen worden bij moeders die borstvoeding geven en behandeld worden met bedaquiline. Het klinische gevolg van deze blootstelling is onbekend. Vrouwen die met bedaquiline worden behandeld, mogen geen borstvoeding geven.

Vruchtbaarheid

Er zijn geen gegevens beschikbaar bij de mens over het effect van bedaquiline op de vruchtbaarheid. Bij vrouwtjesratten was er met een bedaquilinebehandeling geen effect op het paren of de vruchtbaarheid, maar bij mannetjesratten werden wel enkele effecten waargenomen (zie rubriek 5.3).

4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen

Bedaquiline kan een geringe invloed hebben op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen. Duizeligheid werd gerapporteerd bij enkele patiënten die bedaquiline namen en zou in overweging moeten worden genomen wanneer de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen bij een patiënt wordt geëvalueerd (zie rubriek 4.8).

4.8 Bijwerkingen

Samenvatting van het veiligheidsprofiel

Bijwerkingen op SIRTURO werden geïdentificeerd uit de gegevens van klinisch fase IIb-onderzoek (zowel gecontroleerd als niet-gecontroleerd, C208 en C209) bij 335 volwassen patiënten die gedurende 8 weken of 24 weken SIRTURO kregen. In het fase III-onderzoek met werkzame controle bij 354 patiënten die SIRTURO kregen gedurende 40 weken of 28 weken, werden geen nieuwe bijwerkingen geïdentificeerd. In deze onderzoeken kregen patiënten SIRTURO in combinatie met andere antimycobacteriële geneesmiddelen.

De vaakst voorkomende bijwerkingen (> 10,0% van de patiënten) zoals gemeld tijdens een behandeling met SIRTURO in het open-label fase III-onderzoek waren QT-verlenging (61% in de SIRTURO-groep versus 56% in de controlegroep), nausea (54% versus 63%), braken (54% versus 62%), artralgie (45% versus 33%), transaminasen verhoogd (30% versus 29%), duizeligheid (18% versus 21%) en hoofdpijn (17% versus 18%). Raadpleeg de Samenvatting van de Productkenmerken van de geneesmiddelen die in combinatie met SIRTURO worden gebruikt voor hun respectievelijke bijwerkingen.

Lijst van bijwerkingen in tabelvorm

Bijwerkingen op SIRTURO op basis van gemelde veiligheidsgegevens uit fase II- en fase III-onderzoeken bij volwassen patiënten behandeld met SIRTURO worden in de Tabel hieronder weergegeven.

De bijwerkingen worden vermeld volgens systeem/orgaanklasse en frequentie. Frequentiecategorieën worden als volgt gedefinieerd: zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100, < 1/10) en soms (≥ 1/1.000, < 1/100).

Systeem/orgaanklasse (SOC)FrequentiecategorieaBijwerkingen
ZenuwstelselaandoeningenZeer vaakHoofdpijn, duizeligheid
MaagdarmstelselaandoeningenZeer vaakNausea, braken
VaakDiarree
Lever- en galaandoeningenZeer vaakTransaminasen verhoogdb,c
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningenZeer vaakArtralgie
VaakMyalgie
OnderzoekenZeer vaakElektrocardiogram QT verlengdd

a Frequenties afgeleid van 40 weken durende, geheel orale behandeling met SIRTURO, levofloxacine, clofazimine, ethambutol en pyrazinamide, aangevuld met hoge-dosis isoniazide en prothionamide in de eerste 16 weken (intensieve fase) in deel 2 van het fase III-onderzoek STREAM.

b Termen weergegeven met ‘transaminasen verhoogd’ omvatten ASAT verhoogd, ALAT verhoogd, leverenzym verhoogd, leverfunctie afwijkend, hypertransaminasemie en transaminasen verhoogd (zie onderstaande rubriek). c Incidentie van transaminasen verhoogd in het gecontroleerde fase IIb-onderzoek was Vaak (6,9% bij de SIRTURO-groep en 1% bij placebocontrole).

d Incidentie van QT verlengd in fase IIb-onderzoek was Vaak (2,9% bij de SIRTURO-groep en 3,8% bij placebocontrole).

Beschrijving van geselecteerde bijwerkingen

QT-verlenging

Klinische onderzoeken met SIRTURO bij volwassen TB-patiënten vertonen gezamenlijk een lichte (< 10 ms) toename van QTcF in het verloop van de behandeling, die is toe te schrijven aan M2, de belangrijkste metaboliet van bedaquiline. In combinatie met andere QT-verlengende geneesmiddelen (bijv. clofazimine, delamanide, of fluoroquinolonen), werd niet meer dan een bijkomende verlenging van het QTc-interval waargenomen (zie rubriek 4.5).

In het gecontroleerde fase IIb-onderzoek (C208) werden gemiddelde stijgingen ten opzichte van baseline-waarden van QTcF waargenomen vanaf de eerste evaluatie tijdens de behandeling (9,9 ms op Week 1 voor SIRTURO en 3,5 ms voor placebo). De grootste gemiddelde stijging (op Week 18) van QTcF tijdens de 24 weken durende behandeling met SIRTURO was 15,7 ms, vergeleken met 6,2 ms in de placebogroep. Nadat de behandeling met SIRTURO was beëindigd, nam de QTcF geleidelijk af en was de gemiddelde waarde vergelijkbaar met die in de placebogroep in onderzoeksweek 60 (zie rubriek 4.4).

In het open-label fase IIb-onderzoek (C209), waarin patiënten zonder behandelingsopties andere QT-verlengende geneesmiddelen gebruikten voor de behandeling van pulmonale TB, waaronder clofazimine, resulteerde gelijktijdig gebruik van SIRTURO in een bijkomende QT-verlenging. Bij patiënten die SIRTURO namen zonder andere QT-verlengende geneesmiddelen waren er geen patiënten waarbij het QTcF-interval langer dan 480 ms was, en bij patiënten die ten minste twee andere QT-verlengende geneesmiddelen namen, was er één patiënt waarbij het QTcF-interval langer was dan 500 ms.

In het gecontroleerde fase III-onderzoek, waarin de groep met 40 weken SIRTURO en de groep met 40 weken werkzame controlebehandeling zowel clofazimine als een fluoroquinolon kregen toegediend, nam de gemiddelde QTcF vanaf baseline geleidelijk toe in de eerste 10 tot 14 weken, waarna een plateau werd bereikt en bijkomende QT-verlenging werd waargenomen. De hoogste gemiddelde toename van QTcF ten opzichte van baseline was 34,5 ms voor de groep met SIRTURO en 29.9 ms voor de controlegroep zonder SIRTURO. Gedurende de hele behandeling was de gemiddelde toename van de QTcF in de groep met SIRTURO minder dan 10 ms hoger in vergelijking tot de controlegroep. Na voltooiing van de behandeling nam de gemiddelde QTcF gestaag af. QTcF-waarden van ≥ 500 ms werden waargenomen bij 5,2% van de patiënten in de groep met SIRTURO, vergeleken met 7,4% in de controlegroep zonder SIRTURO (zie rubriek 4.4 en 4.5).

Verhoogde transaminasen

In het C208-onderzoek (Deel 1 en 2) ontwikkelden zich vaker verhogingen van transaminasen van ten minste 3 x ULN in de SIRTURO-behandelingsgroep dan in de placebo-behandelingsgroep (11/101 [10,9%] versus 6/104 [5,8%]). In de SIRTURO-behandelingsgroep traden de meeste van deze stijgingen op in de loop van de 24 weken durende behandeling en waren ze omkeerbaar. Tijdens de onderzoeksbehandelfase in Deel 2 van onderzoek C208 werden verhoogde transaminasen gemeld bij 7/78 (9,0%) van de patiënten in de SIRTURO-behandelingsgroep vergeleken met 1/80 (1,3%) in de placebo-behandelingsgroep.

In Deel 2 van het STREAM-onderzoek werden verhoogde transaminasen gemeld bij 63/211 (29,9%) patiënten in de groep die 40 weken werd behandeld met SIRTURO, versus 59/202 (29,2%) patiënten in de groep met 40 weken werkzame controle.

Pediatrische patiënten

De vaststelling van de veiligheid van bedaquiline is gebaseerd op de analyses van week 120 voor patiënten van 12 jaar tot 18 jaar en van 5 jaar tot 12 jaar, en de analyses van week 24 voor patiënten van 2 jaar tot 5 jaar van 45 pediatrische patiënten van 2 jaar of ouder met bevestigde of vermoede pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine in een nog lopende, enkelarmige, open-label-, multi-cohortstudie (zie rubriek 5.1).

Over het geheel genomen, was er geen aanwijzing voor enig verschil in het veiligheidsprofiel bij adolescenten van 14 jaar tot 18 jaar (N = 15) in vergelijking met de volwassen populatie. Er werden geen sterfgevallen gemeld tijdens de studie.

Bij pediatrische patiënten van 5 jaar tot 11 jaar (N = 15) waren de meest voorkomende bijwerkingen gerelateerd aan verhogingen van de leverenzymen (5/15, 33%), gemeld als ALAT/ASAT verhoogd en hepatotoxiciteit; hepatotoxiciteit leidde bij drie patiënten tot stoppen met SIRTURO. Verhogingen van leverenzymen waren reversibel na het stoppen met SIRTURO en het background regimen. Er werden geen sterfgevallen gemeld tijdens de studie.

Bij pediatrische patiënten van 2 jaar tot 5 jaar (N = 15) was braken de meest voorkomende bijwerking bij 3/15 (20%) patiënten. QT-verlenging en artralgie werden elk bij één patiënt gemeld. Onder deze 15 pediatrische patiënten werden geen sterfgevallen gemeld tijdens behandeling met SIRTURO (analyse van week 24).

Melding van vermoedelijke bijwerkingen

Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg worden verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.

4.9 Overdosering

Er werden geen gevallen van opzettelijke of accidentele acute overdosering met SIRTURO gemeld tijdens klinische onderzoeken. In een onderzoek met 44 gezonde volwassenen die een enkelvoudige dosis van 800 mg SIRTURO kregen, waren de bijwerkingen consistent met de bijwerkingen die werden waargenomen in klinische onderzoeken bij de aanbevolen dosis (zie rubriek 4.8).

Er is geen ervaring met de behandeling van acute overdosering met SIRTURO. Algemene maatregelen ter ondersteuning van de basale vitale functies, met inbegrip van bewaking van de vitale functies en controle met een elektrocardiogram (QT-interval), moeten worden genomen in geval van opzettelijke of accidentele overdosering. Verdere aanpak dient te gebeuren zoals klinisch aangewezen of zoals aanbevolen door het nationale antigifcentrum, voor zover aanwezig. Aangezien bedaquiline sterk aan eiwit bindt, is het niet waarschijnlijk dat dialyse in significante mate bedaquiline uit plasma zal verwijderen. Klinische controle moet worden overwogen.

5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN

5.1 Farmacodynamische eigenschappen

Farmacotherapeutische categorie: antimycobacteriële middelen, geneesmiddelen voor de behandeling van tuberculose, ATC-code: J04AK05

Werkingsmechanisme

Bedaquiline is een diarylquinoline. Bedaquiline inhibeert specifiek mycobacterieel ATP (adenosine 5'-trifosfaat) synthase, een essentieel enzym voor het opwekken van energie bij M. tuberculosis. De remming van ATP-synthase leidt tot bactericide effecten voor replicerende en niet-replicerende tuberkelbacillen.

Farmacodynamische effecten

Bedaquiline heeft een werking tegen stammen van het M. tuberculosis-complex met een minimale inhiberende concentratie (MIC) binnen het bereik van ≤ 0,008 tot 0,25 mg/l. Men denkt niet dat de metaboliet N-monodesmethyl (M2) in significante mate bijdraagt tot de klinische werkzaamheid vanwege zijn lagere gemiddelde blootstelling (23% tot 31%) bij de mens en de lagere antimycobacteriële activiteit (3 tot 6 maal lager) vergeleken met die van de moederverbinding.

De intracellulaire bactericide activiteit van bedaquiline in primaire peritoneale macrofagen en in een macrofaagachtige cellijn was groter dan zijn extracellulaire activiteit. Bedaquiline is ook bactericide tegen dormant (niet-replicerende) tuberkelbacillen. In het muismodel voor tb-infectie bleek bedaquiline bactericide en steriliserende activiteiten te bezitten.

Bedaquiline is bacteriostatisch voor veel niet-tuberculeuze mycobacteriële soorten. Mycobacterium xenopi, Mycobacterium novocastrense, Mycobacterium shimoidei, Mycobacterium flavescens en niet-mycobacteriële soorten worden beschouwd als inherent resistent tegen bedaquiline.

Farmacokinetische/farmacodynamische relatie

Binnen de concentratiespreiding die is bereikt met de therapeutische dosis werd geen farmacokinetische/farmacodynamische relatie waargenomen bij patiënten.

Resistentiemechanismen

Verworven resistentiemechanismen die invloed hebben op MIC’s van bedaquiline omvatten mutaties in het atpE-gen, dat codeert voor het doeleiwit ATP-synthase, en in het Rv0678-gen, dat de expressie van de MmpS5-MmpL5 effluxpomp reguleert. Target-based mutaties die in preklinische studies werden gegenereerd, leiden tot 8- tot 133-voudige stijgingen in de MIC van bedaquiline, resulterend in MIC’s die variëren van 0,25 tot 4 mg/l. Efflux-based mutaties zijn gezien bij preklinische en klinische isolaten. Deze leiden tot 2- tot 8-voudige stijgingen in de MIC’s van bedaquiline, resulterend in MIC’s van bedaquiline die variëren van 0,25 tot 0,5 mg/l. De meerderheid van isolaten die fenotypisch resistent zijn tegen bedaquiline als gevolg van Rv0678-mutaties, zijn kruisresistent tegen clofazimine. Isolaten die resistent zijn tegen clofazimine kunnen nog steeds gevoelig zijn voor bedaquiline.

De impact van hoge baseline bedaquiline MIC’s, de aanwezigheid van Rv0678-mutaties bij baseline en/of verhoogde post-baseline bedaquiline MIC’s op de microbiologische resultaten is onduidelijk vanwege de lage incidentie van dergelijke gevallen in de klinische onderzoeken.

Gevoeligheidstestbreekpunten

Interpretatiecriteria voor de MIC (minimale inhiberende concentratie) bij gevoeligheidstesten zijn voor bedaquiline vastgesteld door de European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST) en zijn hier weergegeven: https://www.ema.europa.eu/documents/other/minimum-inhibitory-concentration-mic-breakpoints_en.xlsx

Vaak gevoelige soorten

Mycobacterium tuberculosis

Inherent resistente organismen

Mycobacterium xenopi

Mycobacterium novocastrense

Mycobacterium shimoidei

Mycobacterium flavescens

Niet-mycobacteriële soorten

Klinische werkzaamheid en veiligheid

Een placebogecontroleerd, dubbelblind, gerandomiseerd fase IIB-onderzoek (C208) evalueerde de antibacteriële activiteit, veiligheid en verdraagbaarheid van SIRTURO bij nieuw gediagnosticeerde volwassen patiënten met een positief sputumuitstrijkje voor pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide, waaronder patiënten met resistentie tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen. De patiënten kregen SIRTURO (N = 79) of placebo (N = 81) gedurende 24 weken, beide in combinatie met een geprefereerd background regimen (BR) met 5 geneesmiddelen, bestaande uit ethionamide, kanamycine, pyrazinamide, ofloxacine en cycloserine/terizidon. SIRTURO werd toegediend als 400 mg eenmaal daags gedurende de eerste 2 weken en als 200 mg 3 maal per week gedurende de volgende 22 weken. Na de onderzoeksperiode van 24 weken werd het background regimen voortgezet tot een behandeling van in totaal 18 tot 24 maanden. Een eindevaluatie werd uitgevoerd op Week 120. De belangrijkste demografische gegevens voor de ITT-populatie waren de volgende: 63,1% was mannelijk, mediane leeftijd 34 jaar, 35% was zwart en 15% was hiv-positief. Cavitatie in één long werd gezien bij 58% van de patiënten en in beide longen bij 16%. Voor patiënten in de mITT-populatie met een volledig gekarakteriseerde resistentiestatus was 76% (85/112) geïnfecteerd met een M. tuberculosis-stam resistent tegen rifampicine en isoniazide en 24% (27/112) met een M. tuberculosis-stam die ook resistent was tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen.

De primaire uitkomstparameter was de tijd tot sputumkweekconversie (d.w.z. het interval tussen de eerste inname van SIRTURO en de eerste van twee opeenvolgende negatieve mycobacteria growth indicator tube (MGIT)-kweken van sputum die met een tussenperiode van ten minste 25 dagen zijn genomen) tijdens een behandeling met SIRTURO of placebo (mediane tijd tot conversie was 83 dagen voor de SIRTURO-groep, 125 dagen voor de placebogroep (hazard ratio, 95% BI: 2,44 [1,57; 3,80]), p < 0,0001).

In de SIRTURO-groep werden geen of slechts kleine verschillen waargenomen in tijd tot kweekconversie en kweekconversiepercentages tussen patiënten met een M. tuberculosis-stam resistent tegen rifampicine en isoniazide en patiënten met een M. tuberculosis-stam die ook resistent was tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen.

Responspercentages op Week 24 en Week 120 (d.w.z. ongeveer 6 maanden na het stopzetten van alle therapieën) worden gegeven in Tabel 3.

Tabel 3: Status van kweekconversie in C208

Status van kweekconversie, n (%)mITT-populatie
NSIRTURO/BRNPlacebo/BR
Totaal responders op week 246652 (78,8%)6638 (57,6%)
Patiënten met een M. tuberculosis-stam resistent tegen rifampicine en isoniazide3932 (82,1%)4528 (62,2%)
Patiënten met een M. tuberculosis-stam resistent tegen rifampicine en isoniazide, en ook tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen1511 (73,3%)124 (33,3%)
Totaal non-respondersa op week 246614 (21,2%)6628 (42,4%)
Totaal responders op week 1206641 (62,1%)6629 (43,9%)

Patiënten met een

M. tuberculosis-stam resistent tegen rifampicine en isoniazide

39b27 (69,2%)46b,c20 (43,5%)
Patiënten geïnfecteerd met een M. tuberculosis-stam resistent tegen rifampicine en isoniazide en ook tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen15b9 (60,0%)12b5 (41,7%)
Totaal non-respondersa op week 1206625 (37,9%)6637 (56,1%)
Conversie mislukt668 (12,1%)6615 (22,7%)
Recidiefd666 (9,1%)6610 (15,2%)
Stopgezet, maar geconverteerd6611 (16,7%)6612 (18,2%)

a Patiënten die overleden tijdens het onderzoek of het onderzoek stopzetten, werden als non-responders beschouwd. b Mate van resistentie gebaseerd op testresultaten voor geneesmiddelgevoeligheid van een centraal laboratorium was niet beschikbaar voor 20 patiënten in de mITT-populatie (12 in de SIRTURO-groep en 8 in de placebogroep). Deze patiënten werden uitgesloten van de subgroepanalyse voor mate van resistentie van de M. tuberculosis stam. c Testresultaten voor geneesmiddelgevoeligheid van een centraal laboratorium kwamen ter beschikking voor één bijkomende placebopatiënt na de tussentijdse analyse na 24 weken

d Recidief werd in het onderzoek gedefinieerd als het hebben van van een positieve sputumkweek na of tijdens de behandeling na een eerdere sputumkweekconversie.

Tijdens het onderzoek overleed 12,7% (10/79) van de patiënten in de SIRTURO-behandelgroep (N = 79), vergeleken met 3,7% (3/81) van de patiënten in de placebogroep (N = 81). Eén overlijden vond plaats tijdens toediening van SIRTURO. De mediane tijd tot overlijden voor de overige negen patiënten was 344 dagen na de laatste inname van SIRTURO. In de SIRTURO-behandelgroep was TB de meest voorkomende doodsoorzaak volgens de melding van de onderzoeker (5 patiënten). De doodsoorzaken bij de overige met SIRTURO behandelde patiënten liepen uiteen. Tijdens het onderzoek was er bij geen van de overleden patiënten bewijs van voorgaande significante QTcF-verlenging of klinisch significante dysritmie.

Onderzoek C209 evalueerde de veiligheid, verdraagbaarheid en werkzaamheid van een behandeling gedurende 24 weken met open-label SIRTURO als onderdeel van een geïndividualiseerd behandelingsregime bij 233 volwassen patiënten met een positief sputumuitstrijkje binnen 6 maanden vóór de screening. In dit onderzoek waren patiënten geïncludeerd met M. tuberculosis-stammen van alle drie de resistentiecategorieën (resistent tegen rifampicine en isoniazide, tevens resistent tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen, en tevens resistent tegen tweedelijnsmiddelen voor injectie en fluoroquinolonen).

Het primaire werkzaamheidseindpunt was de tijd tot sputumkweekconversie tijdens de behandeling met SIRTURO (mediaan 57 dagen, voor 205 patiënten met voldoende gegevens). Op Week 24 werd sputumkweekconversie vastgesteld bij 163/205 (79,5%) patiënten. De conversiepercentages op Week 24 waren het hoogst (87,1%; 81/93) bij de patiënten met M. tuberculosis-isolaten resistent tegen alleen rifampicine en isoniazide; 77,3% (34/44) bij patiënten met pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen rifampicine, isoniazide, tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen, en het laagst (54,1%; 20/37) bij patiënten met M. tuberculosis-isolaten resistent tegen rifampicine, isoniazide, tweedelijnsmiddelen voor injectie en fluoroquinolonen. Mate van resistentie gebaseerd op testresultaten voor geneesmiddelgevoeligheid van een centraal laboratorium was niet beschikbaar voor 31 patiënten in de mITT-populatie. Deze patiënten werden uitgesloten van de subgroepanalyse voor mate van resistentie van de M. tuberculosis-stam.

Op Week 120 werd sputumkweekconversie vastgesteld bij 148/205 (72,2%) patiënten. De conversiepercentages op Week 120 waren het hoogst (73,1%; 68/93) bij de patiënten met M. tuberculosis-isolaten resistent tegen alleen rifampicine en isoniazide, 70,5% (31/44) bij patiënten met pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen rifampicine, isoniazide, tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen en het laagst (62,2%; 23/37) bij patiënten met M. tuberculosis-isolaten resistent tegen rifampicine, isoniazide, tweedelijnsmiddelen voor injectie en fluoroquinolonen.

Zowel op Week 24 als op Week 120 waren de percentages voor responders hoger voor patiënten met 3 of meer werkzame stoffen (in vitro) in hun background regimen.

In het open-label onderzoek C209 overleed 6,9% (16/233) van de patiënten. De meest voorkomende doodsoorzaak zoals gemeld door de onderzoeker was TB (9 patiënten). Bij acht van de negen patiënten die aan TB overleden, was geen conversie opgetreden of was sprake van een recidief. De doodsoorzaken bij de overige patiënten liepen uiteen.

Deel 2 van het STREAM-onderzoek was een open-label-, multicentrisch, gerandomiseerd fase III-onderzoek met werkzame controle, uitgevoerd om de werkzaamheid en veiligheid te evalueren van SIRTURO gedurende 40 weken waarbij andere orale geneesmiddelen tegen TB gelijktijdig werden toegediend bij patiënten met een positieve sputumuitstrijk voor pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis die resistent was tegen ten minste rifampicine, met of zonder bijkomende resistentie tegen isoniazide en/of tweedelijnsmiddelen voor injectie of fluoroquinolonen (maar niet beide).

Patiënten werden gerandomiseerd naar een van de vier behandelgroepen:

  • Groep A (N = 32), de plaatselijk toegepaste behandeling in overeenstemming met de behandelrichtlijnen van de WHO uit 2011, met een aanbevolen duur van 20 maanden • Groep B (N = 202), een 40 weken durende controlebehandeling met moxifloxacine of levofloxacine, clofazimine, ethambutol, pyrazinamide, in de eerste 16 weken (de intensieve fase) aangevuld met kanamycine voor injectie, hoge dosis isoniazide en prothionamide • Groep C (N = 211), een 40 weken durende volledig orale behandeling met SIRTURO, levofloxacine, clofazimine, ethambutol en pyrazinamide, in de eerste 16 weken (de intensieve fase) aangevuld met hoge dosis isoniazide en prothionamide
  • Groep D (N = 143), een 28 weken durende behandeling bestaande uit SIRTURO, levofloxacine, clofazimine en pyrazinamide, gedurende de eerste 8 weken (de intensieve fase) aangevuld met kanamycine voor injectie en een hogere dosis isoniazide

SIRTURO werd toegediend als 400 mg eenmaal daags gedurende de eerste 2 weken en 200 mg 3 keer per week gedurende de volgende 38 weken (in Groep C) of 26 weken (in Groep D). Veranderingen in het behandelschema waren in alle groepen toegestaan naar het oordeel van de onderzoeker. Opname in de Groepen A en D werd voortijdig gestopt vanwege veranderingen in de standaardzorg voor de behandeling van TB.

Het primaire doel was vast te stellen of het deel van de patiënten met een gunstige werkzaamheid in Groep C op Week 76 non-inferieur was aan dat in Groep B. De primaire uitkomstmaat van de werkzaamheid was het deel van de patiënten met een gunstige uitkomst op Week 76. Een gunstige uitkomst op Week 76 was gedefinieerd als de laatste 2 opeenvolgende kweken negatief en geen ongunstige uitkomst. Een ongunstige uitkomst op Week 76 omvatte klinisch relevante veranderingen in behandeling, mortaliteit ongeacht de oorzaak, ten minste 1 van de laatste 2 kweekresultaten positief, of geen kweekresultaten binnen het tijdsbestek van 76 weken.

In de algehele onderzoekspopulatie (N = 588) was 59,9% man, de mediane leeftijd was 32,7 jaar, 47,3% was Aziatisch, 36,6% was zwart, 16,2% was wit en 16,5% had een gelijktijdige hiv-infectie. De meeste patiënten hadden cavitatie (73,1%), met meerdere caviteiten bij 55,3% van de patiënten. Van de 543 patiënten in de primaire werkzaamheidspopulatie (mITT-populatie, gedefinieerd als patiënten met een positieve kweek voor M. tuberculosis bij screening of randomisatie), was 12,5% van de M. tuberculosis-isolaten van de patiënten resistent tegen rifampicine, en tegelijkertijd gevoelig voor isoniazide, had 76,4% resistentie tegen ten minste rifampicine en isoniazide en had 11% resistentie tegen rifampicine, isoniazide en ofwel tweedelijnsmiddelen voor injectie ofwel fluoroquinolonen.

Tabel 4 toont het deel van de patiënten met een gunstige of een ongunstige uitkomst in Week 76 in Deel 2 van het fase III-onderzoek STREAM. Het deel van de deelnemers met een gunstige uitkomst op Week 76 was 82,7% in Groep C vergeleken met 71,1% in Groep B. De belangrijkste reden voor een ongunstige uitkomst in beide groepen was uitbreiding of verandering van het voorgeschreven behandelschema. Beperkingen van het onderzoek waren onder andere het open-label ontwerp; veranderingen in het toegewezen behandelschema waren toegestaan in geval van falen van de behandeling, recidief of ernstige toxiciteit.

Tabel 4: Primaire analyse in Deel 2 van STREAM (fase III-onderzoek)

mITT-populatie

SIRTUROa

(N = 196)

Werkzame controleb

(N = 187)

Gunstige uitkomst op Week 76 n (%)162 (82,7)133 (71,1)
Ongunstige uitkomst op Week 76 n (%)34 (17,3)54 (28,9)
Redenen voor ongunstige uitkomst t/m Week 76c
Behandeling aangepast of verlengd16 (8,2)43 (23,0)
Geen kweekresultaten binnen het tijdsbestek van 76 weken12 (6,1%)7 (3,7)
Overlijden t/m Week 765 (2,6)2 (1,1)
Ten minste één van de laatste 2 kweken positief op Week 761 (0,5)2 (1,1)

mITT = modified intent-to-treat

a Groep C, een 40 weken durende volledig orale behandeling met SIRTURO, levofloxacine, clofazimine, ethambutol en pyrazinamide, in de eerste 16 weken (de intensieve fase) aangevuld met hoge dosis isoniazide en prothionamide. b Groep B, een 40 weken durende controlebehandeling met moxifloxacine of levofloxacine, clofazimine, ethambutol, pyrazinamide, in de eerste 16 weken (de intensieve fase) aangevuld met kanamycine voor injectie, hoge dosis isoniazide en prothionamide.

c Patiënten werden ingedeeld op basis van het eerste voorval dat leidde tot een ongunstige uitkomst. Van de patiënten met een ongunstige uitkomst op Week 76 in de controlegroep, hadden 29 patiënten een aanpassing in de hun toegewezen behandeling, waarbij SIRTURO werd opgenomen als onderdeel van een salvage-schema.

De frequentie van sterfgevallen was tot en met week 132 vergelijkbaar tussen de behandelgroepen. In de groep met 40 weken SIRTURO overleden 11/211 (5,2%) patiënten; de meest voorkomende doodsoorzaak was gerelateerd aan TB (5 patiënten). In de groep met 40 weken werkzame controle overleden 8/202 (4,0%) patiënten, waaronder 4 van de 29 patiënten die SIRTURO kregen als onderdeel van een salvage-behandeling; de meest voorkomende doodsoorzaak was gerelateerd aan respiratoire pathologie. Het gecorrigeerde verschil in percentages dodelijke bijwerkingen tussen de groep met 40 weken SIRTURO en de groep met 40 weken werkzame controle was 1,2% [95%-BI (-2,8%; 5,2%)].

Pediatrische patiënten

De farmacokinetiek, veiligheid en verdraagbaarheid van SIRTURO in combinatie met een background regimen werden beoordeeld in studie C211, een enkelarmige, open-label, multi-cohort fase II-studie bij 45 patiënten met bevestigde of mogelijke pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine.

Pediatrische patiënten (12 jaar tot 18 jaar)

Vijftien patiënten hadden een mediane leeftijd van 16 jaar (bereik: 14 tot 17 jaar), hun gewicht was 38 tot 75 kg, 80% was vrouw, 53% zwart, 33% wit en 13% Aziatisch. De patiënten werden gedurende minstens 24 weken behandeld met SIRTURO, toegediend als 400 mg eenmaal daags gedurende de eerste 2 weken en 200 mg 3 maal/week gedurende de volgende 22 weken met gebruik van 100 mg tabletten.

In de subset van patiënten met een positieve MGIT-kweek op pulmonale TB op baseline resulteerde behandeling met een schema met SIRTURO bij 87,5% (7 van de 8 evalueerbare patiënten met een MGIT-kweek) in conversie naar een negatieve kweek in Week 24 die aanhield tot Week 120.

Pediatrische patiënten (5 jaar tot 12 jaar)

Vijftien patiënten hadden een mediane leeftijd van 7 jaar (bereik: 5 tot 10 jaar), hun gewicht was 14 tot 36 kg, 60% was vrouw, 60% zwart, 33% blank en 7% Aziatisch. De patiënten werden gedurende minstens 24 weken behandeld met SIRTURO, toegediend als 200 mg eenmaal daags gedurende de eerste 2 weken en 100 mg 3 maal/week gedurende de volgende 22 weken met gebruik van 20 mg tabletten.

In de subset van patiënten met een positieve MGIT-kweek op pulmonale TB bij baseline resulteerde behandeling met een schema met SIRTURO bij 100% (3 van de 3 evalueerbare patiënten met een MGIT-kweek) in conversie naar een negatieve kweek in Week 24 die aanhield tot Week 120.

Pediatrische patiënten (2 jaar tot 5 jaar)

Vijftien patiënten hadden een mediane leeftijd van 3,8 jaar (bereik: 2,0 tot 4,9 jaar), hun gewicht was 10 tot 16 kg, 47% was vrouw, 27% zwart en 73% Aziatisch. De patiënten werden gedurende minstens 24 weken behandeld met SIRTURO, toegediend als 80 tot 120 mg eenmaal daags gedurende de eerste 2 weken en 40 tot 60 mg 3 maal/week gedurende de volgende 22 weken op basis van het lichaamsgewicht met gebruik van 20 mg tabletten.

Bij de enige patiënt met een positieve MGIT-kweek op pulmonale TB bij baseline resulteerde behandeling met een schema met SIRTURO in conversie naar een negatieve kweek (1/1 evalueerbare patiënt met een MGIT-kweek) in Week 24 die aanhield tot Week 120.

Het Europees Geneesmiddelenbureau heeft besloten tot uitstel van de verplichting voor de fabrikant om de resultaten in te dienen van onderzoek met SIRTURO in een of meerdere subgroepen van pediatrische patiënten voor de behandeling van M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide (zie rubriek 4.2 voor informatie over pediatrisch gebruik).

5.2 Farmacokinetische eigenschappen

De farmacokinetische eigenschappen van bedaquiline zijn geëvalueerd bij gezonde volwassenen en bij patiënten van 2 jaar en ouder met actieve TB. Blootstelling aan bedaquiline was lager bij patiënten met pulmonale TB veroorzaakt door M. tuberculosis resistent tegen ten minste rifampicine en isoniazide dan bij gezonde volwassenen.

Bij volwassen patiënten met pulmonale TB waren na twee weken 400 mg bedaquiline eenmaal daags de gemiddelde (SD) Cmax en AUC24h, ng∙u/ml respectievelijk 3.060 (1.124) ng/ml en 41.510 (15.064) ng∙u/ml voor bedaquiline en respectievelijk 326 (135) ng/ml en 7.267 (3.029) ng∙u/ml voor de M2-metaboliet. Na 38 weken 200 mg bedaquiline drie keer per week waren de gemiddelde (SD) Cmax en AUC168h, ng∙u/ml respectievelijk 1.787 (666) ng/ml en 168.376 (74476) ng∙u/ml voor bedaquiline en respectievelijk 246 (103) ng/ml en 39.540 (17.220) ng∙u/ml voor de M2-metaboliet.

Absorptie

Maximale plasmaconcentraties (Cmax) worden doorgaans ongeveer 5 uur na toediening bereikt. Cmax en de AUC (area under the plasma concentration-time curve) stegen proportioneel tot enkelvoudige dosis van 700 mg en 400 mg eenmaal daags gedurende 14 dagen. Door toediening van bedaquiline met voedsel steeg de relatieve biologische beschikbaarheid met ongeveer een factor 2 ten opzichte van toediening in nuchtere toestand. Daarom moet bedaquiline met voedsel worden ingenomen, ter bevordering van de orale biologische beschikbaarheid.

Distributie

De binding van bedaquiline aan plasma-eiwitten bedraagt > 99,9% bij alle geteste soorten, met inbegrip van de mens. De binding aan plasma-eiwitten van de werkzame metaboliet ervan, M2, bij de mens bedraagt ten minste 99,8%. Bij dieren worden bedaquiline en M2 in grote mate gedistribueerd naar de meeste weefsels, hoewel de opname in de hersenen gering is.

Biotransformatie

CYP3A4 is het belangrijkste CYP-iso-enzym dat in vitro een rol speelde bij het metabolisme van bedaquiline en de vorming en omzetting van M2.

In vitro inhibeert bedaquiline niet in significante mate de activiteit van de geteste CYP450-enzymen (CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8/9/10, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, CYP3A4/5 en CYP4A) en induceert het niet de activiteit van CYP1A2, CYP2C9 of CYP2C19.

Bedaquiline en M2 waren geen substraten van P-gp in vitro. Bedaquiline was een zwak substraat van OCT1, OATP1B1 en OATP1B3 in vitro, terwijl M2 dit niet was. Bedaquiline was geen substraat van MRP2 en BCRP in vitro, Bedaquiline en M2 inhibeerden de transporters P-gp, OATP1B1, OATP1B3, BCRP, OAT1, OAT3, OCT1, OCT2, MATE1 en MATE2 niet bij klinisch relevante concentraties in vitro. Een in-vitro-onderzoek gaf aan dat bedaquiline het vermogen heeft BCRP te inhiberen in de concentraties die na orale toediening in de darm worden bereikt. De klinische relevantie is onbekend.

Eliminatie

Op basis van de preklinische onderzoeken wordt het grootste deel van de toegediende dosis in feces uitgescheiden. De excretie in urine van ongewijzigd bedaquiline bedroeg in klinische onderzoeken < 0,001% van de dosis, wat erop wijst dat renale klaring van de ongewijzigde werkzame stof niet significant is. Na het bereiken van Cmax nemen de concentraties van bedaquiline tri-exponentieel af. De gemiddelde terminale eliminatiehalfwaardetijd van zowel bedaquiline als M2 bedraagt ongeveer 5 maanden (variërend van 2 tot 8 maanden). Deze lange terminale eliminatiefase is waarschijnlijk een weerspiegeling van de langzame afgifte van bedaquiline en M2 uit perifere weefsels.

Speciale patiëntengroepen

Leverinsufficiëntie

Een onderzoek naar toediening van een enkelvoudige dosis SIRTURO bij 8 deelnemers met een matige leverinsufficiëntie (Child-Pugh B) toonde aan dat blootstelling aan bedaquiline en M2 (AUC672h) 19% lager was dan bij gezonde deelnemers. Bij patiënten met een lichte of matige leverinsufficiëntie hoeft de dosis niet te worden aangepast. Bedaquiline is niet onderzocht bij patiënten met een ernstige leverinsufficiëntie (zie rubriek 4.2).

Nierinsufficiëntie

SIRTURO is hoofdzakelijk onderzocht bij patiënten met een normale nierfunctie. Excretie van ongewijzigd bedaquiline via de nieren is niet significant (< 0,001%).

In een farmacokinetische populatieanalyse van tuberculosepatiënten die werden behandeld met 200 mg SIRTURO driemaal per week, bleek de creatinineklaring (spreiding: 40 tot 227 ml/min) geen invloed te hebben op de farmacokinetische parameters van bedaquiline. Daarom wordt niet verwacht dat een lichte of matige nierinsufficiëntie een klinisch relevant effect zal hebben op de blootstelling aan bedaquiline. Echter, bij patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 30 ml/min) of terminale nierziekte die hemodialyse of peritoneale dialyse nodig hebben, kunnen de bedaquilineconcentraties verhoogd zijn door een wijziging van de absorptie, de distributie en het metabolisme van de werkzame stof als gevolg van de nierfunctiestoornis. Aangezien bedaquiline in sterke mate bindt aan plasma-eiwitten, is het onwaarschijnlijk dat het in significante mate met hemodialyse of peritoneale dialyse zal worden verwijderd uit plasma.

Pediatrische patiënten

Bij pediatrische patiënten van 2 jaar tot 18 jaar is de gemiddelde (90%-voorspellingsinterval) plasmablootstelling van bedaquiline (AUC168h) op Week 24 bij behandeling met het aanbevolen doseringsschema op basis van lichaamsgewicht naar verwachting:

  • voor 7 kg tot 15 kg: 123 μg∙u/ml (49,4 tot 307 μg∙u/ml);
  • voor 15 kg tot 30 kg: 152 μg∙u/ml (54,3 tot 313 μg∙u/ml);
  • voor 30 tot 40 kg: 229 µg∙u/ml (68,0 tot 484 μg∙u/ml);
  • voor meer dan 40 kg: 165 μg∙u/ml (51,2 tot 350 μg∙u/ml).

De gemiddelde plasmablootstelling van bedaquiline (AUC168h) op Week 24 bij volwassenen zou naar verwachting 127 µg∙u/ml (90% voorspellingsinterval: 39,7 tot 249 µg∙u/ml) zijn.

De farmacokinetiek van SIRTURO bij pediatrische patiënten jonger dan 2 jaar of met een gewicht lager dan 7 kg is niet vastgesteld.

Oudere patiënten

In een farmacokinetische populatieanalyse van tuberculosepatiënten die met SIRTURO werden behandeld, bleek de leeftijd geen invloed te hebben op de farmacokinetiek van bedaquiline.

Bij vijf patiënten van 65 tot 69 jaar was de systemische blootstelling aan bedaquiline vergelijkbaar met die bij andere volwassenen.

Ras

In een farmacokinetische populatieanalyse van tuberculosepatiënten die werden behandeld met SIRTURO, bleek blootstelling aan bedaquiline lager te zijn bij zwarte patiënten dan bij patiënten van andere rassen. Deze lagere blootstelling aan bedaquiline bij zwarte patiënten ging in klinische onderzoeken niet gepaard met lagere werkzaamheid en er is geen dosisaanpassing nodig.

Geslacht

In een farmacokinetische populatieanalyse van tuberculosepatiënten die werden behandeld met SIRTURO, werden geen klinisch relevant verschillen waargenomen in blootstelling bij mannen en vrouwen.

5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek

Toxicologische dieronderzoeken zijn uitgevoerd met toediening van bedaquiline tot 3 maanden bij muizen, tot 6 maanden bij ratten en tot 9 maanden bij honden. De plasmablootstelling aan bedaquiline (AUC) bij ratten en honden was vergelijkbaar met die waargenomen bij de mens. Bedaquiline werd geassocieerd met effecten in doelorganen, onder andere monocytisch fagocytisch systeem (MPS), skeletspier, lever, maag, pancreas en hartspier. Al deze toxiciteiten, met uitzondering van de effecten op het MPS, werden klinisch gecontroleerd. In het MPS van alle soorten werden in diverse weefsels ook pigmentbeladen en/of schuimige macrofagen waargenomen, wat overeenkomt met fosfolipidose. Het belang van fosfolipidose bij de mens is niet bekend. De meeste van de waargenomen veranderingen traden op na langdurige dagelijkse toediening en daaropvolgende stijgingen in plasma-en weefselconcentraties van de werkzame stof. Na beëindiging van de behandeling vertoonden alle indicaties van toxiciteit op zijn minst een partieel herstel tot goed herstel.

In een carcinogeniteitsonderzoek bij ratten induceerde bedaquiline in de hoge doseringen van 20 mg/kg/dag bij mannetjes en 10 mg/kg/dag bij vrouwtjes geen aan de behandeling gerelateerde verhogingen van tumorincidenties. In vergelijking met de blootstellingen (AUC) waargenomen bij patiënten met pulmonale TB in de fase II-onderzoeken met bedaquiline, waren de blootstellingen (AUC) aan bedaquiline bij mannetjesratten bij hoge doseringen vergelijkbaar en bij vrouwtjesratten tweemaal zo hoog. Voor M2 waren de blootstellingen bij mannetjesratten driemaal zo hoog en bij vrouwtjesratten tweemaal zo hoog.

In vitro en in vivo genotoxiciteitstesten duidden erop dat bedaquiline geen mutagene of clastogene effecten heeft.

Bedaquiline had geen effecten op de vruchtbaarheid bij de evaluatie van vrouwtjesratten. Drie van de 24 mannetjesratten die met hoge doses bedaquiline werden behandeld, konden in het vruchtbaarheidsonderzoek geen nakomelingen verwekken. Bij deze dieren werden normale spermatogenese en een normale hoeveelheid spermatozoa in de epididymides waargenomen. Na tot 6 maanden behandeling met bedaquiline werden geen structurele afwijkingen in de testes en epididymides waargenomen. Bij ratten en konijnen werden geen relevante bedaquilinegerelateerde effecten waargenomen op de parameters van ontwikkelingstoxiciteit. De overeenstemmende plasmablootstelling (AUC) was 2 maal hoger bij ratten dan bij de mens. Bij de rat werden geen nadelige effecten waargenomen in een pre- en postnataal ontwikkelingsonderzoek bij plasmablootstelling bij de moeder (AUC) die te vergelijken was met die bij de mens en bij blootstelling van de nakomelingen die 3 maal hoger was dan bij volwassen mensen. Bij de behandeling van de moeder met bedaquiline was er bij geen enkel dosisniveau een effect op de geslachtsrijping, gedragsontwikkeling, paarprestatie, vruchtbaarheid of reproductievermogen van de dieren van de F1-generatie. Afnamen in lichaamsgewicht bij de jongen werden waargenomen in de groepen met hoge dosis tijdens de zoogperiode na blootstelling aan bedaquiline via melk en waren niet het gevolg van in utero blootstelling. De concentratie van bedaquiline in melk was 6 tot 12 maal hoger dan de maximumconcentratie die in het plasma bij de moeder werd waargenomen.

In een toxiciteitsstudie bij juveniele ratten was het no observed adverse effect level (NOAEL) 15 mg/kg/dag (maximale dosis 45 mg/kg/dag) wat betreft waarnemingen van diffuse inflammatie en/of degeneratie van skeletspieren (reversibel), de oesofagus (reversibel) en de tong (reversibel), leverhypertrofie (reversibel) en corticomedullaire renale mineralisatie (gedeeltelijk herstel bij mannetjes en geen herstel bij vrouwtjes binnen 8 weken na beëindiging van de blootstelling). Het NOAEL komt bij mannetjes en vrouwtjes respectievelijk overeen met een plasma-AUC24u van 13,1 en 35,6 µg∙u/ml voor bedaquiline (~0,7 x de klinische dosis) en 10,5 en 16,3 µg∙u/ml voor de N-monodesmethyl-metaboliet van bedaquiline (M2) (~1,8 x de klinische dosis).

Environmental Risk Assessment (ERA)

ERA-studies hebben aangetoond dat bedaquiline potentieel persistent, bioaccumulerend en toxisch voor het milieu is (zie rubriek 6.6).

6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS

6.1 Lijst van hulpstoffen

SIRTURO 20 mg tablet

Microkristallijne cellulose

Crospovidon

Colloïdaal watervrij siliciumdioxide

Hypromellose

Polysorbaat 20

Natriumstearylfumaraat

SIRTURO 100 mg tablet

Lactosemonohydraat

Maïszetmeel

Hypromellose

Polysorbaat 20

Microkristallijne cellulose

Natriumcroscarmellose

Colloïdaal watervrij siliciumdioxide

Magnesiumstearaat

6.2 Gevallen van onverenigbaarheid

Niet van toepassing.

6.3 Houdbaarheid

SIRTURO 20 mg tabletten

  • 3 jaar

SIRTURO 100 mg tabletten

  • 3 jaar

6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities wat betreft de temperatuur.

SIRTURO 20 mg tabletten

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking en de fles zorgvuldig gesloten houden ter bescherming tegen licht en vocht. Droogmiddel niet verwijderen.

SIRTURO 100 mg tabletten

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.

6.5 Aard en inhoud van de verpakking

SIRTURO 20 mg tabletten

Witte opake high-density polyethylene (HDPE) fles met kindveilige sluiting van polypropyleen (PP) met een verzegelde aluminiuminductiefolie Elke fles bevat 60 tabletten en silicagel als droogmiddel.

SIRTURO 100 mg tabletten

Witte HDPE fles met kindveilige sluiting van PP met een verzegelde aluminiuminductiefolie die 188 tabletten bevat.

Doos met 4 doordruk-blisterstrips (die per strip 6 tabletten bevatten). De tabletten zijn verpakt in aluminium-/aluminiumfolie blisterverpakkingen.

Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.

6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies

Dit geneesmiddel kan een risico voor het milieu vormen (zie rubriek 5.3).

Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften (zie rubriek 5.3).

SIRTURO 20 mg tablet kan ook worden toegediend via een voedingssonde (8 French of meer) op de volgende manier:

  • Laat 5 tabletten of minder uiteenvallen in 50 ml water zonder koolzuur en meng goed. Het mengsel dient wit tot bijna wit te zijn met naar verwachting zichtbare deeltjes. • Dien onmiddellijk toe via voedingssonde.
  • Herhaal dit met extra tabletten totdat de gewenste dosis is bereikt.
  • Spoel na met 25 ml extra water om ervoor te zorgen dat er geen residu van de tabletten achterblijft in materialen gebruikt voor de bereiding of in de voedingssonde. • Innemen met voedsel.

7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Janssen-Cilag International NV

Turnhoutseweg 30

B-2340 Beerse

België

8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/13/901/001

EU/1/13/901/002

EU/1/13/901/003

9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING

Datum van eerste verlening van de vergunning: 5 maart 2014

Datum van laatste verlenging: 21 november 2023

10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST

DD/MM/202J

Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau (https://www.ema.europa.eu).

Over dit document

Bron: Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)

Stand van (EMA)

Een fout gevonden? Schrijf ons via de contactpagina.

De informatie op deze website vervangt niet het advies van uw arts of apotheker.

Gegevens over het medicijn Sirturo

EU-vergunningsnummer EU/1/13/901
Werkzame stof (INN) bedaquiline fumarate
ATC-code J04AK05
Status van de vergunning Vergund (05-03-2014)
Bron Pagina van het geneesmiddel op de EMA-website

Bron: Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), Stand van 03-06-2026