Bijsluiter-info.nl Zoeken Menu

Qaialdo – SmPC

De SmPC is bedoeld voor zorgverleners. Begrijpelijke informatie voor patiënten staat in de bijsluiter: dosering, bijwerkingen, andere geneesmiddelen, zwangerschap en borstvoeding.

Stand van
(EMA)
Werkzame stof:

SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Qaialdo

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

Qaialdo 10 mg/ml orale suspensie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Elke ml suspensie bevat 10 mg spironolacton.

Elke fles van 150 ml bevat 1 500 mg spironolacton.

Hulpstoffen met bekend effect

Dit geneesmiddel bevat 0,75 mg natriumbenzoaat, 400 mg sucrose en 1,86 mg propyleenglycol per ml. Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

3. FARMACEUTISCHE VORM

Orale suspensie

Witte tot gebroken witte viskeuze suspensie voor oraal gebruik.

4. KLINISCHE GEGEVENS

4.1 Therapeutische indicaties

Voor de behandeling van refractair oedeem dat verband houdt met congestief hartfalen, levercirrose met ascites en oedeem, maligne ascites, nefrotisch syndroom, diagnose en behandeling van primair aldosteronisme, essentiële hypertensie.

Pasgeborenen, kinderen en adolescenten mogen alleen worden behandeld onder begeleiding van een pediatrisch specialist. Er zijn beperkte pediatrische gegevens beschikbaar (zie rubriek 5.1 en 5.2).

4.2 Dosering en wijze van toediening

Dosering

Volwassenen

Congestief hartfalen met oedeem

Gebruikelijke dosis: 100 mg/dag. In moeilijke of ernstige gevallen kan de dosis geleidelijk worden verhoogd tot maximaal 200 mg/dag. Wanneer het oedeem onder controle is, is de gebruikelijke onderhoudsdosering 75 mg/dag tot 200 mg/dag.

Ernstig hartfalen in combinatie met standaardbehandeling (klasse III-IV volgens de New York Heart Association)

Op basis van het gerandomiseerde beoordelingsonderzoek voor aldacton (RALES) moet de behandeling in combinatie met een standaardbehandeling worden gestart met een dosis spironolacton van 25 mg eenmaal daags bij patiënten met een serumkaliumconcentratie ≤ 5,0 mEq/l en een serumcreatinineconcentratie ≤ 220 µmol/l. Bij patiënten die 25 mg eenmaal daags verdragen, kan de dosis worden verhoogd tot 50 mg eenmaal daags, indien klinisch geïndiceerd. Bij patiënten die 25 mg eenmaal daags niet verdragen, kan de dosis worden verlaagd tot 25 mg om de andere dag. Zie rubriek 4.4 voor advies over de controle van de serumkalium- en serumcreatinineconcentratie.

Levercirrose met ascites en oedeem

Indien de urinaire verhouding van Na+/K+ groter dan 1,0 is, is de dosis 100 mg per dag. Indien de verhouding minder dan 1,0 is, is de dosis 200 mg/dag tot 400 mg/dag. De onderhoudsdosis moet op individuele basis worden bepaald.

Maligne ascites

Gebruikelijke aanvangsdosis: 100 mg/dag tot 200 mg/dag. In ernstige gevallen kan de dosis geleidelijk worden verhoogd tot maximaal 400 mg/dag. Wanneer het oedeem onder controle is, moet de onderhoudsdosis op individuele basis worden bepaald.

Nefrotisch syndroom

Gebruikelijke dosis: 100 mg/dag tot 200 mg/dag. Spironolacton bleek geen ontstekingsremmende werking te hebben en heeft geen invloed op het primaire pathologische proces. Het gebruik van het middel wordt alleen aanbevolen als glucocorticoïden op zichzelf onvoldoende werkzaam zijn.

Diagnose en behandeling van primair aldosteronisme

Spironolacton kan worden gebruikt als een eerste diagnostische maatregel om vermoedelijk bewijs van primair hyperaldosteronisme vast te stellen terwijl patiënten een normaal dieet volgen.

  • Langdurige test: spironolacton wordt gedurende drie tot vier weken toegediend in een dagelijkse dosis van 400 mg. De correctie van hypokaliëmie en hypertensie levert een aannemelijk bewijs op voor de diagnose van primair hyperaldosteronisme.
  • Kortdurende test: spironolacton wordt gedurende vier dagen toegediend in een dagelijkse dosis van 400 mg. Als de serumkaliumconcentratie stijgt tijdens de toediening van spironolacton maar daalt wanneer de behandeling met spironolacton wordt stopgezet, moet een voorlopige diagnose van primair hyperaldosteronisme worden overwogen.

Nadat de diagnose van hyperaldosteronisme op basis van meer definitieve testprocedures is vastgesteld, kan spironolacton worden toegediend in doses van 100 mg tot 400 mg per dag als voorbereiding op een operatie. Voor patiënten die ongeschikt worden geacht voor een operatie, kan spironolacton worden gebruikt voor langdurige onderhoudsbehandeling met de laagste werkzame dosis die voor de individuele patiënt is vastgesteld.

Essentiële hypertensie

Gebruikelijke dosis: 50 mg/dag tot 100 mg/dag, wat voor moeilijke of ernstige gevallen met tussenpozen van twee weken geleidelijk kan worden verhoogd tot 200 mg/dag. De behandeling dient gedurende twee weken of langer te worden voortgezet, aangezien vóór deze tijd mogelijk geen toereikende respons optreedt. De dosis moet vervolgens worden aangepast op basis van de respons van de patiënt.

Bijzondere populaties

Ouderen

Het wordt aanbevolen de behandeling te starten met de laagste dosis en deze zo nodig omhoog te titreren om een maximaal voordeel te bereiken. Voorzichtigheid is geboden bij ernstige lever- en nierinsufficiëntie die het metabolisme en de excretie van spironolacton kunnen veranderen.

Nier- en leverinsufficiëntie

Patiënten met lichte nierinsufficiëntie (glomerulaire filtratiesnelheid [GFR] 60-90 ml/min) moeten starten met de laagste dosis. De serumkaliumconcentratie en de nierfunctie moeten nauwlettend worden gecontroleerd.

Spironolacton is gecontra-indiceerd bij volwassen patiënten met ernstige (GFR < 30 ml/min) nierinsufficiëntie (zie rubriek 4.3).

Spironolacton is gecontra-indiceerd bij pediatrische patiënten met matige (GFR 30 - < 60 ml/min) tot ernstige (GFR < 30 ml/min) nierinsufficiëntie (zie rubriek 4.3 en 4.4).

Aangezien een verminderde leverfunctie kan leiden tot een verminderde eliminatie van spironolacton en de metabolieten ervan, moet bij patiënten met een verminderde leverfunctie worden gestart met de laagste dosis en langzaam worden getitreerd. Patiënten moeten worden gecontroleerd op dosisgerelateerde bijwerkingen (zie rubriek 4.4).

Pediatrische patiënten

De behandeling moet worden gestart met de laagste dosis en worden aangepast op basis van de respons en tolerantie (zie rubriek 4.3 en 4.4).

Diurese bij congestief hartfalen, ascites, oedeem en nefrotisch syndroom:

  • pasgeborene: 1-2 mg/kg/dag in 1-2 verdeelde doses;
  • zuigeling of kind van één maand tot 18 jaar: 1-3 mg/kg per dag in 1-2 verdeelde doses

    (maximaal 200 mg per dag).

Primair hyperaldosteronisme, resistente ascites:

  • pasgeborene: maximaal 7 mg/kg per dag;
  • zuigeling of kind van één maand tot 18 jaar: maximaal 9 mg/kg per dag (totaal maximaal

    400 mg per dag).

Pasgeborenen, kinderen en adolescenten mogen alleen worden behandeld onder begeleiding van een pediatrisch specialist. Er zijn beperkte pediatrische gegevens beschikbaar (zie rubriek 5.1 en 5.2).

In onderstaande tabel voor pediatrisch gebruik is per leeftijd, gewicht en dosis aangegeven wat de conversie van dosis (mg) naar volume (ml) is bij gebruik van de twee orale spuiten.

Tabel 1: Conversie van dosis (mg) naar volume (ml) bij gebruik van de orale spuit. Er worden dagelijkse doses weergegeven.

Leeftijd (jaren)Gewicht* (kg)Dosis†
1 mg/kg2 mg/kg3 mg/kg
mgmlmgmlmgml
03,33,30,36,60,79,91,0
1 maand4,54,50,59,00,913,51,4
2 maanden5,65,60,611,21,116,81,7
3 maanden6,46,40,612,81,319,21,9
4 maanden7,07,00,714,01,421,02,1
5 maanden7,57,50,815,01,522,52,3
6 maanden7,97,90,815,81,623,72,4
1,09,69,61,019,21,928,82,9
1,510,910,91,121,82,232,73,3
2,012,212,21,224,42,436,63,7
3,014,314,31,428,62,942,94,3
4,016,316,31,632,63,348,94,9
5,018,318,31,836,63,754,95,5
6,020,520,52,141,04,161,56,2
7,022,922,92,345,84,668,76,9
8,025,425,42,550,85,176,27,6
9,028,128,12,856,25,684,38,4

* 50ste percentiel voor jongens geëxtraheerd uit groeigrafieken van de WHO (0-10 jaar) † Doses tot maximaal 10 mg moeten worden opgetrokken met behulp van de orale spuit van 1 ml. Doses hoger dan 10 mg moeten worden opgetrokken met behulp van de orale spuit van 5 ml of een combinatie van beide spuiten (gearceerde cellen).

Wijze van toediening

Spironolacton moet bij de maaltijd worden ingenomen.

Dit geneesmiddel is voor oraal gebruik. De fles moet vóór gebruik grondig worden geschud om de suspensie te redispergeren.

Er worden twee doseerspuiten (een spuit van 1 ml en een spuit van 5 ml) verstrekt voor een nauwkeurige meting van de voorgeschreven dosis van de orale suspensie.

De kleinere spuit van 1 ml is bedoeld voor het afmeten van doses van 10 mg of minder. De spuit is om de 0,1 ml voorzien van markeringen, waardoor dosering in stappen van 1 mg mogelijk is.

De grotere spuit van 5 ml is bedoeld voor het afmeten van doses van meer dan 10 mg. De spuit heeft een schaalverdeling in stappen van 0,2 ml (2 mg) en is voorzien van markeringen om de 1 ml en bij 2,5 ml. Elke 1 ml bevat 10 mg spironolacton.

De professionele zorgverlener dient de patiënt of verzorger te adviseren welke spuit hij of zij moet gebruiken om ervoor te zorgen dat het juiste volume wordt toegediend.

De professionele zorgverlener dient de patiënt of verzorger te adviseren de punt van de spuit in de mond te plaatsen, op de binnenkant van de wang te richten en de inhoud voorzichtig af te geven. Om ervoor te zorgen dat de hele dosis op consistente wijze in de maag terechtkomt, dient na iedere dosis spironolacton water te worden gedronken.

Voor volwassenen die geen moeite met slikken hebben, zijn de vaste orale formuleringen mogelijk geschikter en handiger.

4.3 Contra-indicaties

Bij volwassen en pediatrische patiënten is spironolacton gecontra-indiceerd bij:

  • overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen;
  • acute nierinsufficiëntie, ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30 ml/min), anurie;
  • matige (GFR 30 - < 60 ml/min) tot ernstige (GFR < 30 ml/min) nierinsufficiëntie, bij pediatrische patiënten;
  • de ziekte van Addison;
  • hyperkaliëmie (> 5,5 mEq/l);
  • gelijktijdig gebruik van eplerenon.

Spironolacton mag niet gelijktijdig met andere kaliumsparende diuretica worden toegediend en kaliumsupplementen mogen niet standaard samen met spironolacton worden toegediend omdat hyperkaliëmie kan worden geïnduceerd.

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

Controleren van de vocht- en elektrolytentoestand

Bij patiënten die met dit preparaat worden behandeld, moet de vocht- en elektrolytentoestand regelmatig worden gecontroleerd. Periodieke schatting van serumelektrolyten wordt aanbevolen vanwege de kans op hyperkaliëmie, hyponatriëmie en mogelijke voorbijgaande verhoging van het bloed-ureum-stikstof (BUN), vooral bij ouderen en/of bij patiënten met reeds bestaande nier- of leverinsufficiëntie.

Voorzichtigheid is geboden bij het gebruik van het preparaat bij oudere patiënten of patiënten met potentiële urinewegobstructie of met aandoeningen die de elektrolytenbalans verstoren.

Gelijktijdig gebruik van spironolacton met andere kaliumsparende diuretica, angiotensineconverterend-enzymremmers (ACE-remmers), niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen, angiotensine II-antagonisten, aldosteronblokkers, heparine, heparine met een laag moleculair gewicht of andere geneesmiddelen of aandoeningen waarvan bekend is dat ze hyperkaliëmie veroorzaken, kaliumsupplementen, een dieet dat rijk is aan kalium of kaliumhoudende zoutvervangers, kan leiden tot ernstige hyperkaliëmie (zie rubriek 4.5).

Hyperkaliëmie kan ook optreden bij patiënten met een verminderde nierfunctie. Hartritmestoornissen, soms fataal, kunnen het gevolg zijn.

Er is gemeld dat reversibele hyperchloremische metabole acidose, meestal in samenhang met hyperkaliëmie, optreedt bij sommige patiënten met gedecompenseerde levercirrose, zelfs wanneer de nierfunctie normaal is.

Verdunningshyponatriëmie kan optreden in combinatie met andere diuretica (zie rubriek 4.5).

Hyperkaliëmie bij patiënten met ernstig hartfalen

Hyperkaliëmie kan dodelijk zijn. Het is van cruciaal belang om het serumkaliumgehalte te controleren en onder controle te houden bij patiënten met ernstig hartfalen die spironolacton krijgen toegediend. Vermijd het gebruik van andere kaliumsparende diuretica. Vermijd het gebruik van orale kaliumsupplementen bij patiënten met een serumkaliumconcentratie > 3,5 mEq/l. De aanbevolen controle op kalium en creatinine is één week na aanvang van de behandeling met spironolacton of verhoging van de dosis, eenmaal per maand gedurende de eerste drie maanden, dan eenmaal per drie maanden gedurende een jaar en vervolgens om de zes maanden. De behandeling moet worden stopgezet of onderbroken bij een serumkaliumconcentratie > 5 mEq/l of een serumcreatinineconcentratie > 350 µmol/l (zie rubriek 4.2).

Gelijktijdig gebruik met hartglycosiden of hypotensieve middelen

Gelijktijdige toediening van dit preparaat met hartglycosiden of hypotensieve middelen kan aanpassing van deze geneesmiddelen noodzakelijk maken (zie rubriek 4.5).

Ureum

Tijdens het gebruik van spironolacton kunnen reversibele verhogingen van het bloedureum optreden, met name bij verminderde nierfunctie.

Pediatrische patiënten

Voorzichtigheid is geboden bij het gebruik van kaliumsparende diuretica bij hypertensieve pediatrische patiënten met lichte nierinsufficiëntie vanwege het risico op hyperkaliëmie. Spironolacton is gecontra-indiceerd voor gebruik bij pediatrische patiënten met matige tot ernstige nierinsufficiëntie (zie rubriek 4.3).

Hulpstoffen met bekend effect

Natriumbenzoaat

Dit geneesmiddel bevat 0,75 mg natriumbenzoaat per ml, wat overeenkomt met 112,5 mg/150 ml. Toegenomen bilirubinemie na verdringing van bilirubine uit albumine kan leiden tot toename van neonatale geelzucht, wat zich kan ontwikkelen tot kernicterus (ongeconjugeerde bilirubine-afzettingen in het hersenweefsel).

Natrium

Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol (23 mg) natrium binnen het aanbevolen doseringsbereik, wat wil zeggen dat het in wezen ‘natriumvrij’ is.

Sucrose

Patiënten met zeldzame erfelijke aandoeningen zoals fructose-intolerantie, glucose-galactose-malabsorptie of sucrase-isomaltasedeficiëntie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken. Aangezien dit geneesmiddel 400 mg sucrose per ml bevat, moet dit worden meegerekend voor de dagelijkse inname. Hiermee moet rekening worden gehouden bij patiënten met diabetes mellitus. Qaialdo 10 mg/ml kan schadelijk zijn voor de tanden.

Propyleenglycol

Dit middel bevat 1,86 mg propyleenglycol per ml, overeenkomend met 279 mg/150 ml. Gelijktijdige toediening met een substraat van alcoholdehydrogenase, zoals ethanol, kan ernstige bijwerkingen teweegbrengen bij pasgeborenen.

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

Interacties die van invloed zijn op het gebruik van dit geneesmiddel

Interacties die van invloed zijn op de kaliumhomeostase

Gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen waarvan bekend is dat ze hyperkaliëmie veroorzaken (zoals lisinopril, valsartan, indometacine) met spironolacton kan leiden tot ernstige hyperkaliëmie. Daarnaast kan gelijktijdig gebruik van trimethoprim-sulfamethoxazol (co-trimoxazol) met spironolacton leiden tot klinisch relevante hyperkaliëmie.

Aangezien ACE-remmers de aanmaak van aldosteron verminderen, mogen zij niet standaard worden gebruikt in combinatie met spironolacton, met name bij patiënten met uitgesproken nierinsufficiëntie.

Er is melding gemaakt van hyperkaliëmische metabole acidose bij patiënten die spironolacton gelijktijdig toegediend kregen met ammoniumchloride of colestyramine.

Interacties die het natriuretische effect van spironolacton verzwakken

Niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen zoals acetylsalicylzuur, indometacine en mefenaminezuur kunnen de natriuretische werkzaamheid van diuretica verminderen als gevolg van de remming van intrarenale synthese van prostaglandinen, en ze blijken het diuretische effect van spironolacton te verzwakken.

Interacties die van invloed zijn op het gebruik van andere geneesmiddelen

Gelijktijdig gebruik met carbenoxolon moet worden vermeden.

Spironolacton vermindert de renale klaring van lithium, waardoor het risico op lithiumtoxiciteit toeneemt. Controleer de lithiumspiegels periodiek wanneer spironolacton gelijktijdig wordt toegediend.

Spironolacton bindt zich aan de androgeenreceptor en kan het gehalte aan prostaatspecifiek antigeen (PSA) verhogen bij patiënten met prostaatkanker die met abirateron worden behandeld. Gebruik in combinatie met abirateron wordt niet aanbevolen.

Het effect van andere diuretica en antihypertensieve geneesmiddelen wordt versterkt. Wanneer spironolacton aan het behandelschema wordt toegevoegd, moet de dosis van deze middelen mogelijk met ongeveer 50% worden verminderd en vervolgens zo nodig wordt aangepast. Gelijktijdige toediening met hartglycosiden kan aanpassing van de doses van deze geneesmiddelen noodzakelijk maken.

Er is aangetoond dat spironolacton de halfwaardetijd van digoxine verlengt. Er is gemeld dat spironolacton het digoxinegehalte in het serum verhoogt en bepaalde metingen van serumdigoxine verstoort. Bij patiënten die digoxine en spironolacton toegediend krijgen, dient de digoxine-respons niet op basis van serumdigoxine te worden gecontroleerd maar op andere wijze, tenzij is aangetoond dat de behandeling met spironolacton niet van invloed is op de digoxinetest. Indien het noodzakelijk blijkt de dosis digoxine aan te passen, moeten patiënten zorgvuldig worden gecontroleerd op tekenen van een versterkt of verminderd effect van digoxine.

Spironolacton vermindert de vasculaire responsiviteit op noradrenaline.

Voorzichtigheid is geboden bij de behandeling van patiënten die lokale of algehele anesthesie ondergaan terwijl ze met spironolacton worden behandeld.

Spironolacton bevordert het metabolisme van antipyrine.

Bij fluorimetrische tests kan spironolacton de schatting van verbindingen met vergelijkbare fluorescentie-eigenschappen verstoren.

Spironolacton kan de plasmaspiegel van mitotaan verlagen bij patiënten met bijnierschorscarcinoom die worden behandeld met mitotaan en mag niet gelijktijdig met mitotaan worden gebruikt.

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding

Zwangerschap

Spironolacton is niet onderzocht bij zwangere vrouwen.

Uit dieronderzoek is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3). Qaialdo wordt niet aanbevolen voor gebruik tijdens de zwangerschap of bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie toepassen.

Borstvoeding

Canrenon wordt in de moedermelk uitgescheiden. Qaialdo mag niet worden gebruikt tijdens de borstvoeding.

Vruchtbaarheid

Onderzoek bij dieren wijst erop dat spironolacton de vruchtbaarheid kan verminderen (zie rubriek 5.3).

4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen

Slaperigheid en duizeligheid zijn gemeld bij sommige patiënten. Voorzichtigheid is geboden bij het besturen van voertuigen of het bedienen van machines totdat de respons op de eerste behandeling is vastgesteld.

4.8 Bijwerkingen

Samenvatting van het veiligheidsprofiel

De meest voorkomende bijwerkingen van spironolacton zijn: hyperkaliëmie, gemeld bij 17,5% van de patiënten, vooral bij patiënten met nierinsufficiëntie of bij gelijktijdige toediening van ACE-remmers of angiotensine II-antagonisten; gynaecomastie en pijnlijke borsten, gemeld bij 9% van de mannen.

De volgende bijwerkingen zijn waargenomen in klinische onderzoeken en gemeld tijdens de behandeling met spironolacton met de volgende frequenties: zeer vaak (≥ 1/10); vaak (≥ 1/100, < 1/10); soms (≥ 1/1 000, < 1/100); zelden (≥ 1/10 000, < 1/1.000); zeer zelden (≥ 1/10 000); niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Tabel 2 hieronder is gebaseerd op de MedDRA-systeem/orgaanclassificatie en frequentiecategorie. Binnen iedere frequentiegroep worden bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.

Tabel 2: Tabel met de lijst van bijwerkingen

Systeem/orgaanklasseFrequentieBijwerkingen

Neoplasmata

benigne,

maligne en

niet-gespecificeerd (inclusief cysten en poliepen)

Soms

Benigne

borstneoplasma (mannen)

Bloed- en

lymfestelselaandoeningen

Niet bekend

Leukopenie

Agranulocytose Trombocytopenie Anemie

Eosinofilie

Purpura

Voedings- en

stofwisselingsstoornissen

Zeer vaakHyperkaliëmie***
Soms

Verstoorde

elektrolytenbalans

Psychische stoornissenVaakVerwarde toestand
Niet bekendLibidostoornis
ZenuwstelselaandoeningenVaakDuizeligheid
Niet bekend

Ataxie

Hoofdpijn Sufheid Lethargie

MaagdarmstelselaandoeningenVaakMisselijkheid
Niet bekendMaagdarmstelselaandoening

Lever- en

galaandoeningen

SomsLeverfunctie abnormaal

Huid- en

onderhuidaandoeningen

Vaak

Pruritus

Huiduitslag

SomsUrticaria
Niet bekend

Toxische epidermale necrolyse (TEN),

Stevens-Johnson- syndroom

Geneesmiddelreactie met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS)

Pemfigoïd

Alopecia

Hypertrichose

Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningenVaakSpierspasmen
Nier- en urinewegaandoeningenVaakAcuut nierletsel
Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningenVaakGynaecomastie*, Pijnlijke borsten**
SomsMenstruatiestoornis
Niet bekendImpotentie

Algemene

aandoeningen en

toedieningsplaatsstoornissen

VaakMalaise
Niet bekendGeneesmiddelkoorts

* Gynaecomastie kan ontstaan in samenhang met het gebruik van spironolacton. Deze bijwerking lijkt verband te houden met zowel het dosisniveau als de duur van de behandeling en is normaal gesproken reversibel wanneer de toediening van het geneesmiddel wordt stopgezet. In zeldzame gevallen kan de vergroting van de borsten aanhouden. ** In klinische onderzoeken werden pijnlijke borsten vaker gemeld bij mannen dan bij vrouwen. *** Aritmie, pijn op de borst, misselijkheid, diarree, paresthesie, zwakte, slappe paralyse of spierspasmen kunnen moeilijk te onderscheiden zijn van hypokaliëmie. Elektrocardiografische veranderingen zijn de vroegste specifieke tekenen van kaliumverstoring.

Pediatrische patiënten

De frequentie, het type en de ernst van de bijwerkingen bij kinderen zijn naar verwachting vergelijkbaar met die bij volwassenen.

Melding van vermoedelijke bijwerkingen

Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.

4.9 Overdosering

Symptomen

Acute overdosering kan zich manifesteren door sufheid, geestelijke verwardheid, misselijkheid, braken, duizeligheid, diarree of maculopapuleuze of erythemateuze huiduitslag. Er kan dehydratatie optreden. Hyponatriëmie of hyperkaliëmie kan worden geïnduceerd, maar het is onwaarschijnlijk dat deze effecten in verband staan met acute overdosering. Zie rubriek 4.8 voor de symptomen van hyperkaliëmie.

Behandeling

Er is geen specifiek antidotum gevonden. Het gebruik van spironolacton moet worden stopgezet. Na stopzetting van de behandeling met het geneesmiddel kan verbetering worden verwacht. Algemene ondersteunende maatregelen, waaronder vervanging van vloeistoffen en elektrolyten, kunnen geïndiceerd zijn. Bij hyperkaliëmie moet de kaliuminname worden verlaagd en moeten kaliumuitscheidende diuretica, intraveneuze glucose met regelmatige insuline of orale ionenwisselharsen worden toegediend.

5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN

5.1 Farmacodynamische eigenschappen

Farmacotherapeutische categorie: diuretica, aldosteronantagonisten en andere kaliumsparende middelen, ATC-code: C03DA01

Werkingsmechanisme

Spironolacton, een competitieve aldosteronantagonist, verhoogt de natriumuitscheiding terwijl het kaliumverlies in de distale niertubulus wordt verminderd. Het middel heeft een geleidelijke en langdurige werking, waarbij de maximale respons doorgaans wordt bereikt na een behandeling van twee tot drie dagen. Een combinatie van spironolacton met een conventioneel, proximaal werkend diureticum verbetert de diurese meestal zonder overmatig kaliumverlies.

Klinische werkzaamheid en veiligheid

Ernstig hartfalen

RALES was een multinationaal, dubbelblind onderzoek bij 1 663 patiënten met een ejectiefractie van ≤ 35%, een voorgeschiedenis van hartfalen klasse IV volgens de New York Heart Association (NYHA) in de afgelopen zes maanden en hartfalen klasse III-IV op het moment van randomisatie. Alle patiënten moesten een lisdiureticum en, indien deze werd verdragen, een ACE-remmer gebruiken. Patiënten met een serumcreatinineconcentratie bij baseline > 220 µmol/l of een recente stijging van 25% of met een serumkaliumconcentratie bij baseline > 5,0 mEq/l, werden uitgesloten. De patiënten werden in een 1:1-verhouding gerandomiseerd naar spironolacton 25 mg oraal eenmaal daags of een erop lijkende placebo. Bij patiënten die 25 mg eenmaal daags verdroegen, werd de dosis verhoogd tot 50 mg eenmaal daags, indien klinische geïndiceerd. Bij patiënten die 25 mg eenmaal daags niet verdroegen, werd de dosis verlaagd tot 25 mg om de andere dag. Het primaire eindpunt voor RALES was de tijd tot mortaliteit door alle oorzaken. RALES werden vervroegd beëindigd, na een gemiddelde follow-up van 24 maanden, omdat bij een geplande tussentijdse analyse een aanzienlijk sterftevoordeel werd vastgesteld. Spironolacton verminderde het risico op overlijden met 30% ten opzichte van placebo (p < 0,001; 95%-betrouwbaarheidsinterval: 18-40%). Spironolacton verminderde het risico op hartdood, voornamelijk plotseling overlijden en overlijden door progressief hartfalen, met 31% ten opzichte van placebo (p < 0,001; 95%-betrouwbaarheidsinterval: 18-42%).

Spironolacton verminderde ook het risico op ziekenhuisopname door cardiale oorzaken (gedefinieerd als verergerend hartfalen, angina, ventriculaire aritmieën of myocardinfarct) met 30% (p < 0,001; 95%-betrouwbaarheidsinterval: 18-41%). De veranderingen in de NYHA-klasse waren gunstiger voor spironolacton: in de spironolacton-groep verbeterde de NYHA-klasse aan het einde van het onderzoek bij 41% van de patiënten en verslechterde deze bij 38% ten opzichte van respectievelijk 33% en 48% in de placebogroep (p < 0,001).

Pediatrische patiënten

Er is een gebrek aan inhoudelijke informatie uit klinische onderzoeken over spironolacton bij kinderen. Dit is het gevolg van verschillende factoren: de weinige onderzoeken die bij pediatrische patiënten zijn uitgevoerd, het gebruik van spironolacton in combinatie met andere middelen, het kleine aantal patiënten dat in elk onderzoek werd beoordeeld en de verschillende onderzochte indicaties. De dosisaanbevelingen voor pediatrische patiënten zijn gebaseerd op klinische ervaring en in de wetenschappelijke literatuur gedocumenteerde casestudies.

5.2 Farmacokinetische eigenschappen

Spironolacton wordt oraal goed geabsorbeerd en wordt hoofdzakelijk gemetaboliseerd tot actieve metabolieten: zwavelhoudende metabolieten (80%) en deels canrenon (20%). Hoewel de plasmahalfwaardetijd van spironolacton zelf kort is (1,3 uur), zijn de halfwaardetijden van actieve metabolieten langer (variërend van 2,8 tot 11,2 uur).

Pediatrische patiënten

Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar met betrekking tot het gebruik bij pediatrische patiënten. De dosisaanbevelingen voor pediatrische patiënten zijn gebaseerd op klinische ervaring en in de wetenschappelijke literatuur gedocumenteerde casestudies.

5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek

Carcinogeniteit

Bij onderzoek naar toediening via de voeding bij ratten is aangetoond dat oraal toegediende spironolacton tumorigeen is, waarbij de proliferatieve effecten op endocriene organen en lever zichtbaar zijn. In een 18 maanden durend onderzoek met doses van ongeveer 50, 150 en 500 mg/kg/dag (respectievelijk ongeveer 1x, 4x en 12x de maximale aanbevolen dagelijkse dosis van 400 mg/dag bij de mens op basis van het lichaamsoppervlak) was er sprake van statistisch significante stijgingen van goedaardige adenomen van de schildklier en de testes, en bij mannetjesratten een dosisafhankelijke toename van proliferatieve veranderingen in de lever (waaronder hepatocytomegalie en hyperplastische noduli). In 24 maanden durende onderzoeken waarin ratten doses kregen toegediend van ongeveer 10, 30, 100 en 150 mg/kg/dag spironolacton (respectievelijk ongeveer 0,2x, 0,7x en 2x de maximale aanbevolen dagelijkse dosis van 400 mg/dag bij de mens op basis van het lichaamsoppervlak) omvatte de reeks proliferatieve effecten een significante toename van hepatocellulaire adenomen en testiculaire interstitiële celtumoren bij mannetjesratten, en een significante toename van folliculaire celadenomen en carcinomen van de schildklier bij zowel mannetjes- als vrouwtjesratten. Er was ook een statistisch significante toename van goedaardige uteriene stromale endometriumpoliepen bij vrouwtjesratten.

Een dosisgerelateerde (meer dan 30 mg/kg/dag) incidentie van myelocytaire leukemie werd waargenomen bij ratten die gedurende een periode van één jaar dagelijkse doses kaliumcanrenoaat (een verbinding die chemisch vergelijkbaar is met spironolacton en waarvan de primaire metaboliet, canrenon, ook een belangrijk product is van spironolacton bij de mens) toegediend kregen. In twee jaar durende onderzoeken bij de ratten werd orale toediening van kaliumcanrenoaat in verband gebracht met myelocytaire leukemie en lever-, schildklier-, testiculaire en borsttumoren.

Genotoxiciteit

Spironolacton en kaliumcanrenoaat veroorzaakten geen mutagene effecten bij tests met bacteriën of gist. In afwezigheid van metabole activering bleek in tests bij zoogdieren niet dat spironolacton en kaliumcanrenoaat in vitro mutageen zijn. In aanwezigheid van metabole activering werd gemeld dat spironolacton in sommige mutageniteitstests bij zoogdieren in vitro negatief was en in andere tests bij zoogdieren in vitro positief was voor mutageniteit. In aanwezigheid van metabole activering werd gemeld dat kaliumcanrenoaat in sommige tests bij zoogdieren in vitro positief was voor mutageniteit, in andere tests niet eenduidig was en in weer andere negatief.

Vruchtbaarheid en reproductietoxiciteit

In een reproductieonderzoek met drie worpen waarbij vrouwtjesratten dieetdoses van 15 en 50 mg/kg/dag spironolacton toegediend kregen (respectievelijk ongeveer 0,4x en 1x de maximale aanbevolen dagelijkse dosis van 400 mg/dag bij de mens op basis van het lichaamsoppervlak), was er geen sprake van effecten op de paring en de vruchtbaarheid, maar er was wel een kleine toename in de incidentie van doodgeboren jongen bij 50 mg/kg/dag.

Spironolacton had geen teratogene effecten bij muizen. Konijnen die spironolacton kregen, vertoonden een verlaagd bevruchtingspercentage, een verhoogd resorptiepercentage en een lager aantal levendgeborenen. Er werden geen embryotoxische effecten waargenomen bij ratten die hoge doses toegediend kregen, maar er werd wel melding gemaakt van beperkte dosisgerelateerde hyprolactinemie en verminderd gewicht van de ventrale prostaat en zaadblaasje bij mannetjesratten en een verhoogde afscheiding van luteïniserend hormoon en een verhoogd gewicht van de eierstokken en de baarmoeder bij vrouwtjesratten. In een ander onderzoek bij ratten werd feminisering van de uitwendige genitaliën van mannelijke foetussen gemeld. Bij injectie bij vrouwtjesratten (100 mg/kg/dag gedurende zeven dagen, i.p.) (ongeveer 2x de maximale aanbevolen dagelijkse dosis van 400 mg/dag bij de mens op basis van het lichaamsoppervlak) bleek dat spironolacton de oestruscyclus verlengde als gevolg van een verlengde di-oestrus tijdens de behandeling en een constante di-oestrus tijdens een twee weken durende observatieperiode na de behandeling. Deze effecten werden in verband gebracht met de vertraagde ontwikkeling van ovariële follikels en een verlaging in de spiegels van circulerend oestrogeen, die naar verwachting de paring, de vruchtbaarheid en de fecunditeit zouden verstoren. Spironolacton (100 mg/kg/dag) (ongeveer 1x de maximale aanbevolen dagelijkse dosis van 400 mg/dag bij de mens op basis van lichaamsoppervlak), i.p. toegediend aan vrouwtjesmuizen gedurende een cohabitatieperiode van twee weken met onbehandelde mannetjesmuizen, verminderde het aantal gedekte muizen dat werd bevrucht (het effect blijkt te worden veroorzaakt door een remming van de ovulatie) en verminderde het aantal geïmplanteerde embryo’s bij dieren die drachtig raakten (het effect blijkt te worden veroorzaakt door een remming van de implantatie), en verlengde bij 200 mg/kg (ongeveer 2x de maximale aanbevolen dagelijkse dosis van 400 mg/dag bij de mens op basis van het lichaamsoppervlak) ook de latentietijd tot de paring.

6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS

6.1 Lijst van hulpstoffen

Natriumbenzoaat (E211)

Sucrose

Natriumcitraat (E331)

Citroenzuurmonohydraat (E330)

Vloeibare aardbeiensmaakstof

Maskerende smaakstof [bevat propyleenglycol (E 1520)]

Polysorbaat 80 (E433)

Simeticonemulsie 30%

Xanthaangom (E415)

Gezuiverd water

6.2 Gevallen van onverenigbaarheid

Niet van toepassing.

6.3 Houdbaarheid

Ongeopende fles: 2 jaar

Na eerste opening: de fles stevig gesloten houden en bewaren onder 25 °C. Alle ongebruikte inhoud weggooien na twaalf weken.

6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

Vóór eerste opening gelden voor dit geneesmiddel geen speciale bewaarcondities.

Voor de bewaarcondities van het geneesmiddel na eerste opening, zie rubriek 6.3.

6.5 Aard en inhoud van de verpakking

Fles van amberkleurig type III-glas met een knoeibestendige en kindveilige sluiting (polyethyleen met hoge dichtheid [HDPE] met afdeklaag van geëxpandeerd polyethyleen) met 150 ml orale suspensie.

Elke verpakking bevat één fles, een flesadapter van polyethyleen met lage dichtheid (LDPE) en twee doseerspuiten (een spuit van 1 ml met schaalverdeling in stappen van 0,01 ml en een spuit van 5 ml met schaalverdeling in stappen van 0,2 ml).

6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies

De fles moet voor gebruik grondig worden geschud om ervoor te zorgen dat de orale suspensie goed vermengd is.

Al het ongebruikte product of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.

7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Lipomed GmbH

Hegenheimer Strasse 2

79576 Weil am Rhein

Duitsland

8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/23/1731/001

9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING

Datum van eerste verlening van de vergunning: 26 mei 2023

10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST

Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau https://www.ema.europa.eu

Over dit document

Bron: Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)

Stand van (EMA)

Een fout gevonden? Schrijf ons via de contactpagina.

De informatie op deze website vervangt niet het advies van uw arts of apotheker.

Gegevens over het medicijn Qaialdo

EU-vergunningsnummer EU/1/23/1731
Werkzame stof (INN) spironolactone
ATC-code C03DA01 – Spironolacton
Houder van de vergunning voor het in de handel brengen Lipomed GmbH
Status van de vergunning Vergund (26-05-2023)
Bron Pagina van het geneesmiddel op de EMA-website

Bron: Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), Stand van 14-07-2026