Bijsluiter: gebruik, bijwerkingen, dosering - Methotrexaat Accord 2,5 mg / 10 mg tablet
1. Wat is Methotrexaat Accord en waarvoor wordt dit middel gebruikt?
Dit middel bevat de werkzame stof methotrexaat. Methotrexaat is een geneesmiddel dat de vermenigvuldiging van lichaamscellen verstoort (antimetaboliet) en de werking van het immuunsysteem remt (immunosuppressivum).
Dit middel wordt gebruikt voor de behandeling van:
- actieve reumatoïde artritis (reumatische aandoening met een pijnlijke ontsteking in de gewrichten) bij volwassenen,
- ernstige psoriasis (een terugkerende huidaandoening met schilferende, droge huiduitslag), vooral van het plaque-type, voor patiënten die andere behandelingen hebben gehad die de aandoening niet hebben verlicht,
- actieve artritis psoriatica (ontstekingsreuma bij psoriasis) bij volwassen patiënten
- acute lymfatische leukemie (ALL, een bepaald soort bloedkanker) bij volwassenen, jongeren en kinderen van 3 jaar en ouder.
Uw arts kan u uitleggen hoe dit middel kan helpen bij uw specifieke aandoening.
2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?
Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?
- U bent allergisch voor methotrexaat of een van de andere stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6.
- Uw nieren werken niet goed (ernstige nierfunctiestoornis) (of uw arts klasseert de stoornis als ernstig).
- Uw lever werkt niet goed (leverfunctiestoornis).
- U heeft een bloedziekte zoals beenmerghypoplasie (alle soorten bloedcellen worden niet goed aangemaakt), leukopenie (u heeft te weinig witte bloedcellen), trombocytopenie (u heeft te weinig bloedplaatjes) of significante anemie (hevige bloedarmoede).
- U drinkt erg veel alcohol.
- De afweer van uw lichaam (immuunsysteem) is verzwakt.
- U heeft een ernstige infectie zoals tuberculose (ziekte door een bacterie) of hiv.
- U heeft zweren in uw maag of darmen.
- U heeft een ontsteking van het mondslijmvlies of mondzweren.
- U bent zwanger of geeft borstvoeding (zie de rubriek ‘Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid’).
- U bent pas geleden gevaccineerd (ingeënt) of wordt binnenkort gevaccineerd met een levend vaccin.
Aanbevolen vervolgonderzoeken en voorzorgsmaatregelen
Zelfs als methotrexaat in lage doses wordt gebruikt, kunnen er ernstige bijwerkingen optreden. Om deze op tijd te onderkennen, moet uw arts controles en laboratoriumtesten bij u uitvoeren.
Voorafgaand aan de behandeling: Voordat u met de behandeling begint, wordt uw bloed onderzocht om te controleren of u genoeg bloedcellen heeft. Uw bloed wordt ook onderzocht om te kijken hoe goed uw lever werkt en of u hepatitis heeft. Verder wordt er gecontroleerd op serumalbumine (een eiwit in het bloed), status van hepatitis (leverinfectie) en hoe goed uw nieren werken. De arts kan ook besluiten andere levertesten te doen. Voor sommige hiervan worden beelden van uw lever gemaakt en in andere gevallen wordt er een beetje weefsel van uw lever afgenomen om de lever beter te kunnen onderzoeken. Uw arts kan ook controleren of u tuberculose heeft en kan een röntgenopname van uw borstkas maken of een longfunctietest afnemen.
Tijdens de behandeling:
Uw arts kan de volgende onderzoeken doen:
- onderzoek van de mondholte en keelholte naar veranderingen van de slijmvliezen, zoals ontsteking of zweren
- bloedonderzoek/bloedbeeld met telling van bloedcellen en meting van het gehalte aan methotrexaat in het serum
- bloedonderzoek om de leverwerking te controleren
- beelden maken om de toestand van de lever te controleren
- klein weefselmonster van de lever afnemen om de lever beter te onderzoeken
- bloedonderzoek om de werking van de nieren te controleren
- controle van de luchtwegen en indien nodig longfunctietest
Het is heel belangrijk dat u op de afspraken voor deze geplande onderzoeken komt.
Als de resultaten van een of meer van deze onderzoeken afwijkend zijn, zal uw arts uw behandeling aanpassen.
Oudere patiënten
Oudere patiënten die met methotrexaat behandeld worden, moeten nauwlettend door een arts gecontroleerd worden, zodat mogelijke bijwerkingen zo vroeg mogelijk opgemerkt kunnen worden.
Bij leeftijdgebonden verminderde werking van de lever en nieren en lage lichaamsreserves van de vitamine foliumzuur op hogere leeftijd moet een relatief lage dosering methotrexaat gebruikt worden.
Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?
Belangrijke waarschuwing over de dosis van Methotrexaat tabletten (methotrexaat): Neem Methotrexaat tabletten slechts eenmaal per week in voor de behandeling van reuma of ziektes van de huid (RA en psoriasis of artritis psoriatica). Het innemen van te veel Methotrexaat tabletten (methotrexaat) kan dodelijk zijn. Lees rubriek 3 van deze bijsluiter goed. Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met uw arts of apotheker voordat u dit middel inneemt. |
|---|
Neem contact op met uw arts of apotheker voordat u dit middel gebruikt:
- als u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft en behandeld wordt met insuline;
- als u lange tijd een niet-actieve (sluimerende) infectie heeft (bijv. tuberculose, hepatitis B of C, gordelroos [herpes zoster]) omdat deze weer actief kan worden;
- als u ooit een ziekte van de lever of nieren heeft gehad;
- als uw longen niet goed werken;
- als u veel overgewicht heeft;
- als u ongewone ophoping van vocht heeft in de buik (ascites) of rond de longen (pleura-effusie);
- als u uitgedroogd (gedehydrateerd) bent of een ziekte heeft die u kan uitdrogen (braken, diarree, darmverstopping, ontsteking van het mondslijmvlies).
Methotrexaat kan uw huid gevoeliger maken voor zonlicht. Vermijd felle zon. Maak geen gebruik van de zonnebank of UV-lampen zonder medisch advies. Draag geschikte kleding om uw huid tegen felle zon te beschermen of gebruik een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor.
Als u huidproblemen heeft gehad na bestraling (radiotherapie) (stralingsdermatitis) of zonnebrand, kunnen deze reacties terug komen na behandeling met methotrexaat (‘recall’-reactie).
Huidveranderingen door psoriasis kunnen erger worden tijdens de behandeling met methotrexaat als uv-licht (zonlicht of zonnebank) op uw huid schijnt.
Er kunnen vergrote lymfeknopen (lymfomen) ontstaan bij patiënten die een lage dosis methotrexaat krijgen toegediend. Als dit gebeurt moet de behandeling worden stopgezet.
Acute longbloeding bij patiënten met een onderliggende reumatische aandoening is gemeld bij methotrexaat. Neem onmiddellijk contact op met uw arts als u symptomen van bloed spugen of ophoesten opmerkt.
Diarree kan een mogelijke bijwerking van methotrexaat zijn. De behandeling moet dat gepauzeerd worden. Als u last heeft van diarree, moet u dit met uw arts bespreken.
Er is bij kankerpatiënten die worden behandeld met methotrexaat melding gemaakt van bepaalde hersenaandoeningen (encefalopathie/leuko-encefalopathie). Zulke bijwerkingen kunnen niet worden uitgesloten wanneer methotrexaat wordt gebruikt voor de behandeling van andere aandoeningen.
Methotrexaat heeft tijdelijk invloed op de aanmaak van sperma en eicellen. Methotrexaat kan een miskraam en ernstige aangeboren afwijkingen veroorzaken. Als u met methotrexaat wordt behandeld, moet u tijdens de behandeling en voor ten minste 6 maanden daarna zorgen dat er geen zwangerschap ontstaat als u een vrouw bent. Als u een man bent, mag u geen kind verwekken tijdens de behandeling met methotrexaat en gedurende ten minste 3 maanden nadat de behandeling is gestopt. Zie ook de rubriek ‘Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid’.
Aanbevolen vervolgonderzoeken en voorzorgsmaatregelen
Zelfs bij lage doses methotrexaat kunnen ernstige bijwerkingen optreden. Uw arts moet onderzoeken doen en laboratoriumonderzoeken laten doen om deze bijwerkingen zo vroeg mogelijk vast te stellen.
Als u, uw partner of uw verzorger merken dat u nieuwe verschijnselen krijgt die met het zenuwstelsel te maken hebben, of dat bestaande verschijnselen erger worden, waaronder algehele spierzwakte, verstoord zicht, veranderingen in het denken, geheugen en oriëntatie waardoor verwardheid en veranderingen in de persoonlijkheid ontstaan, moet u onmiddellijk contact opnemen met uw arts. Dit kunnen namelijk symptomen zijn van een heel zeldzame, ernstige infectie in de hersenen die progressieve multifocale leuko-encefalopathie (PML) genoemd wordt.
Kinderen en jongeren tot 18 jaar
Kinderen en jongeren tot 18 jaar die met methotrexaat worden behandeld, moeten zeer zorgvuldig worden gecontroleerd om belangrijke bijwerkingen snel te kunnen opsporen.
Dit geneesmiddel wordt niet aanbevolen bij kinderen jonger dan 3 jaar omdat er niet genoeg ervaring is in deze leeftijdsgroep.
Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?
Gebruikt u naast Methotrexaat Accord nog andere geneesmiddelen, heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat gebruiken? Vertel dat dan uw arts of apotheker. Dit geldt ook voor geneesmiddelen waarvoor u geen voorschrift (recept) nodig heeft en voor kruiden- of natuurgeneesmiddelen.
Vergeet niet uw arts te vertellen over de behandeling met methotrexaat als u tijdens de behandeling een ander geneesmiddel voorgeschreven krijgt.
Het is vooral belangrijk om het uw arts te vertellen als u de volgende middelen gebruikt:
- andere geneesmiddelen voor reuma (reumatoïde artritis) of de huidziekte psoriasis, zoals leflunomide, azathioprine (ook gebruikt om te zorgen dat een donororgaan niet wordt afgestoten), sulfasalazine (ook gebruikt bij de darmziekte colitis ulcerosa);
- ciclosporine (voor het onderdrukken van het afweersysteem);
- niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen of salicylaten (pijnstillers die de koorts lager maken en een ontsteking minder erg maken zoals acetylsalicylzuur, diclofenac en ibuprofen of pyrazol);
- levende vaccins;
- diuretica (plasmiddelen). U plast meer door deze medicijnen;
- geneesmiddelen die zorgen voor minder suiker in het bloed zoals metformine;
- retinoïden (voor de behandeling van psoriasis en andere huidziektes);
- medicijnen tegen epilepsie (preventie van toevallen);
- slaapmiddelen (barbituraten);
- verdovende middelen (sedativa);
- middelen dat zorgt dat vrouwen niet zwanger worden, die via de mond ingenomen worden (orale anticonceptiemiddelen);
- probenecide (gebruikt bij jicht);
- medicijnen tegen ontstekingen door bacteriën (antibiotica);
- pyrimethamine (om malaria te voorkomen en te behandelen);
- vitaminepreparaten waar foliumzuur in zit;
- protonpompremmers (voor de behandeling van brandend maagzuur, maagzweren en sommige andere maagklachten);
- theofylline (bij problemen met ademen);
- mercaptopurine (voor de behandeling van sommige soorten bloedkanker (leukemie));
- kankerbehandelingen (zoals doxorubicine en procarbazine tijdens behandeling met een hoge dosis methotrexaat).
- metamizol (ook bekend als: novaminsulfon en dipyron. Het wordt gebruikt bij ernstige pijn en/of koorts)
Waarop moet u letten met eten, drinken en alcohol?
Dit geneesmiddel kan met of zonder eten worden ingenomen. Drink wat water wanneer u het middel heeft ingenomen om ervoor te zorgen dat u de volledige dosis heeft ingeslikt en dat er geen methotrexaat in uw mond is achtergebleven. U mag tijdens de behandeling met methotrexaat geen alcohol drinken en moet het drinken van grote hoeveelheden koffie, dranken met cafeïne en zwarte thee vermijden. Zorg ervoor dat u tijdens de behandeling met methotrexaat veel drinkt aangezien dehydratie (uitdroging) het risico op bijwerkingen van methotrexaat kan verhogen.
Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid
Bent u zwanger, denkt u zwanger te zijn, wilt u zwanger worden of geeft u borstvoeding? Neem dan contact op met uw arts voordat u dit geneesmiddel gebruikt.
Zwangerschap
Gebruik methotrexaat niet tijdens de zwangerschap, behalve als uw arts dit middel heeft voorgeschreven voor een behandeling tegen kanker. Methotrexaat kan aangeboren afwijkingen veroorzaken, schadelijk zijn voor het ongeboren kind of tot een miskraam leiden. Het middel wordt in verband gebracht met misvormingen van de schedel, het gezicht, het hart en de bloedvaten, hersenen en armen en benen. Het is daarom erg belangrijk dat methotrexaat niet wordt gegeven aan vrouwen die zwanger zijn of zwanger willen worden, behalve als het wordt gebruikt voor een behandeling tegen kanker.
Als het middel niet tegen kanker wordt gebruikt, moet bij vrouwen die zwanger kunnen worden met bijvoorbeeld een zwangerschapstest worden bevestigd dat ze niet zwanger zijn.
Gebruik methotrexaat niet als u zwanger wilt worden. U moet zorgen dat u tijdens de behandeling met methotrexaat en voor ten minste 6 maanden daarna niet zwanger wordt. Daarom moet u tijdens deze hele goede middelen die zorgen dat u niet zwanger wordt gebruiken (zie ook de rubriek ‘Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?’).
Neem zo snel mogelijk contact op met uw arts als u zwanger wordt tijdens de behandeling of als u denkt dat u zwanger bent. Als u zwanger wordt tijdens de behandeling, moet u advies krijgen over het risico op schadelijke effecten op het kind door de behandeling.
Als u zwanger wilt worden, moet u contact opnemen met uw arts, die u kan doorverwijzen voor deskundig advies voordat de geplande behandeling start.
Borstvoeding
Tijdens de behandeling met dit middel mag u geen borstvoeding geven. Dit middel gaat namelijk over in de moedermelk. Als uw arts het absoluut noodzakelijk vindt dat u tijdens de borstvoedingsperiode wordt behandeld met dit middel, dan moet u stoppen met het geven van borstvoeding.
Vruchtbaarheid
Vruchtbaarheid bij mannen
De beschikbare gegevens wijzen niet op een hoger risico op misvormingen of een miskraam als de vader methotrexaat gebruikt in een dosis van minder dan 30 mg/week. Maar een risico kan niet volledig worden uitgesloten en er is geen informatie over hogere doses methotrexaat. Methotrexaat kan schade veroorzaken aan DNA (genotoxisch effect). Dit betekent dat het geneesmiddel genetische mutaties kan veroorzaken. Methotrexaat kan invloed hebben op de aanmaak van sperma, wat in verband wordt gebracht met het risico op aangeboren afwijkingen.
U moet zorgen dat u tijdens de behandeling met methotrexaat en voor ten minste 3 maanden daarna geen kind verwekt of sperma doneert. De behandeling met methotrexaat in hogere doses die vaak bij de behandeling tegen kanker worden gebruikt, kan leiden tot onvruchtbaarheid en beschadigd DNA (genetische mutaties). Voor mannelijke patiënten die worden behandeld met methotrexaat in hogere doses dan 30 mg/week, wordt aangeraden sperma op te slaan voordat de behandeling wordt gestart (zie ook de rubriek ‘Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?’).
Vraag uw arts of apotheker om advies voordat u geneesmiddelen gebruikt.
Rijvaardigheid en het gebruik van machines

