SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Colchicine Agepha Pharma
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg tabletten
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke tablet bevat 0,5 mg colchicine.
Hulpstof(fen) met bekend effect
Elke tablet bevat 88,87 mg lactosemonohydraat.
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Tablet.
Witte tot lichtgele, ronde, biconvexe tabletten, met de opdruk ‘L1’ aan de ene kant en blanco aan de andere kant (diameter ca. 6,0 mm, dikte ca. 3,1 mm).
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Colchicine AGEPHA Pharma is geïndiceerd voor de secundaire preventie van atherotrombotische voorvallen bij volwassen patiënten met coronaire hartziekte die gedurende ten minste 6 maanden stabiel is.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
Volwassenen
De aanbevolen dosis is 0,5 mg colchicine eenmaal daags. De maximale dagelijkse dosis is 0,5 mg. De aanbevolen maximale dosis mag niet worden overschreden. De eerste klinische verschijnselen van een dergelijke overdosis zijn gastro-intestinale stoornissen zoals diarree, misselijkheid en braken (zie rubriek 4.4).
Als een dosis colchicine wordt gemist, moet de gemiste dosis zo spoedig mogelijk worden ingenomen en moet de patiënt daarna terugkeren naar het normale doseringsschema. Als een dosis wordt overgeslagen, mag de patiënt de volgende dosis niet verdubbelen.
Behandelingsduur
Colchicine kan gedurende een periode van 28 maanden veilig worden gebruikt.
Ouderen
Er is geen dosisaanpassing nodig. In klinische studies waren oudere patiënten (≥ 65 jaar) opgenomen; zeer oude patiënten (≥ 75 jaar) waren echter ondervertegenwoordigd. Het beschikbare bewijs wijst niet op een klinisch relevant leeftijdsgerelateerd verschil in veiligheid of werkzaamheid. Aangezien nierinsufficiëntie, comorbiditeit en gelijktijdig gebruik van meerdere geneesmiddelen vaker voorkomen bij oudere patiënten, moet colchicine bij deze populatie met voorzichtigheid worden gebruikt.
Nierinsufficiëntie
Er is geen dosisaanpassing nodig bij patiënten met een licht verminderde (eGFR 60-89 ml/min) of normale nierfunctie (eGFR ≥ 90 ml/min).
Patiënten met een licht tot matig verminderde nierfunctie met een eGFR van ≥ 50 ml/min moeten nauwlettend worden gecontroleerd op bijwerkingen van colchicine. Colchicine is echter gecontra-indiceerd bij patiënten met nierinsufficiëntie (eGFR < 50 ml/min) (zie rubriek 4.3).
Leverinsufficiëntie
Patiënten met leverinsufficiëntie moeten nauwlettend worden gecontroleerd op bijwerkingen van colchicine. Colchicine is gecontra-indiceerd bij patiënten met ernstige leverinsufficiëntie (Child-Pugh C).
Pediatrische patiënten
Er is geen relevante toepassing van colchicine bij pediatrische patiënten voor de indicatie secundaire preventie van atherotrombotische voorvallen bij volwassen patiënten met coronaire hartziekte die gedurende ten minste 6 maanden stabiel is.
Wijze van toediening
Oraal gebruik.
De tablet moet met een glas water worden doorgeslikt.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen.
- Gelijktijdige toediening met sterke CYP3A4-remmers of P-glycoproteïneremmers.
- Patiënten met reeds bestaande bloeddyscrasie.
- Patiënten met nierinsufficiëntie (eGFR < 50 ml/min).
- Patiënten met ernstige leverinsufficiëntie.
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Belangrijke waarschuwing
Colchicine heeft een smalle therapeutische index, wat significante risico’s op ernstige overdosering met zich meebrengt. De aanbevolen maximale dosis mag niet worden overschreden. De eerste klinische verschijnselen van een dergelijke overdosis zijn gastro-intestinale stoornissen zoals diarree, misselijkheid en braken. Afhankelijk van de ingenomen dosis kan dit potentieel leiden tot meervoudig orgaanfalen, waarbij verschillende systemen worden aangetast, waaronder het respiratoire, cardiovasculaire, hematologische en zenuwstelsel. Patiënten moeten op de hoogte worden gebracht van deze tekenen van mogelijke overdosering, die ook kunnen optreden als interacties worden genegeerd. In dit geval dient een verlaging van de dosis of stopzetting van de behandeling te worden overwogen. Zie de rubrieken 4.4, 4.5, 4.8 en 4.9 van deze SPC.
Het geneesmiddel moet voor en na gebruik buiten het bereik van anderen worden gehouden.
Cardiovasculair
Het gebruik van colchicine bij patiënten met hartfalen van klasse III of IV van de New York Heart Association (NYHA) en een linkerventrikelejectiefractie (LVEF) van minder dan 35% wordt niet ondersteund door klinische werkzaamheids- en veiligheidsgegevens. Daarom is voorzichtigheid geboden wanneer behandeling met colchicine bij deze populatie wordt overwogen. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg dienen de potentiële voordelen en risico’s zorgvuldig op individuele basis te beoordelen. Zie rubriek 5.1 voor informatie over andere populaties die zijn uitgesloten van de LoDoCo2-studie.
Bloeddyscrasie
Colchicine kan myelosuppressie, leukopenie, granulocytopenie, trombocytopenie, pancytopenie en aplastische anemie veroorzaken, wat levensbedreigend of fataal kan zijn (zie de rubrieken 4.3 en 4.8). Gastro-intestinale symptomen zijn vaak het eerste teken van colchicine-toxiciteit, dus nieuwe symptomen moeten aanleiding geven tot een evaluatie op toxiciteit. Gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen die het metabolisme van colchicine of de aanwezigheid van lever- of nierinsufficiëntie verminderen, verhoogt het risico op de ontwikkeling van bloeddyscrasie.
Het gebruik van colchicine bij patiënten met reeds bestaande bloeddyscrasie, nierinsufficiëntie (eGFR < 50 ml/min) of ernstige leverfunctiestoornis, en gelijktijdig gebruik van sterke CYP3A4-remmers of P-glycoproteïneremmers is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3). Gelijktijdig gebruik van matige CYP3A4-remmers en colchicine moet worden vermeden bij patiënten met risicofactoren voor verhoogde systemische blootstelling aan colchicine (zie rubriek 4.5). Patiënten met een zekere mate van nierinsufficiëntie en leverinsufficiëntie moeten worden gecontroleerd op colchicine-toxiciteit.
Neuromusculaire toxiciteit
Colchicine kan neuromusculaire toxiciteit en rabdomyolyse veroorzaken. Gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen die het metabolisme van colchicine verminderen of de aanwezigheid van lever- of nierinsufficiëntie, verhoogt het risico op het ontwikkelen van neuromusculaire toxiciteit.
Als een patiënt tekenen van neuromusculaire toxiciteit ontwikkelt, moet de toediening van colchicine worden stopgezet en moeten andere oorzaken worden onderzocht en op passende wijze worden behandeld. Gelijktijdig gebruik van colchicine en HMG-CoA-reductaseremmers, zoals atorvastatine, rosuvastatine, simvastatine en andere lipidenverlagende geneesmiddelen, gemfibrozil, fibraten en digoxine, kan de ontwikkeling van myopathie versterken (zie rubriek 4.5).
Patiënten met elke gradatie van nierinsufficiëntie moeten nauwlettend worden gecontroleerd op bijwerkingen van colchicine. Van colchicine is bekend dat het via de nieren wordt uitgescheiden en de aanwezigheid van matige tot ernstige nierinsufficiëntie is in verband gebracht met colchicine-toxiciteit. De klaring van colchicine en zijn metabolieten via de urine kan bij patiënten met een verminderde nierfunctie verminderd zijn.
Patiënten met elke gradatie van leverinsufficiëntie moeten nauwlettend worden gecontroleerd op bijwerkingen van colchicine. Colchicine wordt voornamelijk door de lever gemetaboliseerd en ernstige leverinsufficiëntie is in verband gebracht met colchicine-toxiciteit. Bij patiënten met chronische leverinsufficiëntie kan de hepatische klaring aanzienlijk verminderd zijn en de plasmahalfwaardetijd verlengd zijn.
Vrouwen die zwanger kunnen worden / anticonceptie bij mannen en vrouwen
Gezien het werkingsmechanisme van colchicine (zie rubriek 5.3) moeten vrouwen die zwanger kunnen worden een zeer effectieve anticonceptiemethode gebruiken terwijl ze colchicine krijgen en gedurende maximaal één maand na het einde van de behandeling. Mannelijke patiënten mogen tijdens de behandeling met colchicine en tot 3 maanden na de laatste dosis van de behandeling geen kind verwekken.
Vrouwen die orale anticonceptiemiddelen gebruiken, moeten colchicine met voorzichtigheid krijgen voorgeschreven en worden geobserveerd op bijwerkingen.
Op basis van niet-klinische bevindingen inzake reproductietoxiciteit en het werkingsmechanisme van colchicine worden tijdens de behandeling passende anticonceptiemethoden aanbevolen (zie rubriek 4.6).
Hulpstof (lactose)
Patiënten met de zeldzame erfelijke aandoening galactose-intolerantie, totale lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Ernstige geneesmiddelinteracties
Gelijktijdige toediening van colchicine en sterke P-gp-remmers en/of sterke CYP3A4-remmers zal de blootstelling aan colchicine verhogen, wat kan leiden tot door colchicine geïnduceerde toxiciteit, inclusief sterfgevallen. Dergelijk gelijktijdig gebruik is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3 en rubriek 4.5, tabel 1).
Colchicine is niet onderzocht op geneesmiddelinteracties, maar er worden wel gegevens en informatie gepresenteerd die in het publieke domein beschikbaar zijn met betrekking tot het potentieel voor geneesmiddelinteractie van colchicine.
Colchicine is een substraat van de effluxtransporter P-glycoproteïne (P-gp). Van de geteste cytochroom P450-enzymen was CYP3A4 voornamelijk betrokken bij het metabolisme van colchicine. Als colchicine wordt toegediend met geneesmiddelen die P-gp remmen, waarvan de meeste ook CYP3A4 remmen, zijn verhoogde concentraties colchicine waarschijnlijk.
Artsen moeten ervoor zorgen dat patiënten geschikte kandidaten zijn voor behandeling met colchicine en alert blijven op tekenen en symptomen van toxiciteiten die verband houden met verhoogde blootstelling aan colchicine als gevolg van een geneesmiddeleninteractie. Tekenen en symptomen van colchicine-toxiciteit dienen onmiddellijk te worden beoordeeld en, indien toxiciteit wordt vermoed, dient te worden overwogen de behandeling met colchicine te onderbreken of stop te zetten.
De geneesmiddelen die in onderstaande tabel 1 worden vermeld, zijn gebaseerd op ofwel casusrapporten of studies over geneesmiddelinteracties, ofwel op potentiële interacties vanwege de verwachte omvang en ernst van de interactie (d.w.z. de geneesmiddelen die als gecontra-indiceerd zijn geïdentificeerd).
Tabel 1: Vastgestelde of potentiële interacties tussen geneesmiddelen
| Gelijktijdig toegediende geneesmiddelenklasse of voedsel | Geconstateerde en verwachte uitkomst | Klinisch commentaar |
Sterke CYP3A4-remmers: atazanavir, claritromycine, darunavir/ritonavir, indinavir, itraconazol, ketoconazol, lopinavir/ritonavir, nefazodon, nelfinavir, ritonavir, saquinavir, telitromycine, tipranavir/ritonavir | Er zijn significante verhogingen van de colchicinespiegels in plasma waargenomen. Fatale colchicine-toxiciteit is gemeld bij claritromycine, een sterke CYP3A4-remmer. Evenzo worden met andere sterke CYP3A4-remmers significante verhogingen van de colchicinespiegels in plasma verwacht. | Gelijktijdig gebruik van colchicine en sterke CYP3A4-remmers is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3). |
Matige CYP3A4-remmers: amprenavir, aprepitant, diltiazem, erytromycine, fluconazol, fosamprenavir (pro-drug van amprenavir), grapefruitsap, verapamil | Er zijn significante verhogingen in de plasmaconcentratie van colchicine waargenomen. Er is neuromusculaire toxiciteit gemeld bij interacties met diltiazem en verapamil. | Weeg de potentiële voordelen en risico’s tegen elkaar af en controleer patiënten zorgvuldig op tekenen of symptomen van toxiciteit. Vermijd gelijktijdig gebruik van colchicine en matige CYP3A4-remmers bij oudere patiënten en bij patiënten met matige nier- of leverinsufficiëntie. |
| Sterke P-gp-remmers: cyclosporine, ranolazine | Er zijn significante verhogingen van de colchicinespiegels in plasma waargenomen. Er is fatale colchicine-toxiciteit gemeld bij cyclosporine, een P-gp-remmer. Ook bij andere P-gp-remmers wordt een significante stijging van de colchicinespiegels in plasma verwacht. | Gelijktijdig gebruik van colchicine en sterke P-gp-remmers is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3). |
HMG-CoA- reductaseremmers: atorvastatine, rosuvastatine, simvastatine | Farmacokinetische en/of farmacodynamische interactie: de toevoeging van het ene geneesmiddel aan een stabiel langetermijnregime van het andere heeft geleid tot myopathie en rabdomyolyse (inclusief dodelijke afloop). | Controleer patiënten zorgvuldig op tekenen of symptomen van spierpijn, gevoeligheid of zwakte, met name tijdens de initiële therapie; controle op CPK (creatinefosfokinase) zal het optreden van ernstige myopathie niet noodzakelijkerwijs voorkomen. |
Andere lipidenverlagende geneesmiddelen: fibraten, gemfibrozil | ||
Digitalisglycosiden: digoxine | P-gp-substraat; er is rabdomyolyse gemeld. |
Interacties met voedsel en drinken
Patiënten wordt geadviseerd om het gelijktijdig gebruik van grapefruit of grapefruitsap en colchicine te vermijden, aangezien dit leidt tot verhoogde blootstelling aan colchicine.
Orale anticonceptiva
Colchicine kan een wisselwerking vertonen met orale anticonceptiva zoals
norethisteron/ethinylestradiol en kan bijwerkingen veroorzaken zoals diarree, misselijkheid, pijn in de bovenbuik, koud zweet enz. Vrouwen die orale anticonceptiva gebruiken, moeten colchicine met voorzichtigheid voorgeschreven krijgen.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Vrouwen die zwanger kunnen worden / anticonceptie bij mannen en vrouwen
Op basis van het werkingsmechanisme van colchicine, dat de polymerisatie van microtubuli en de celdeling verstoort, heeft colchicine het potentieel om de gametogenese negatief te beïnvloeden (zie rubriek 5.3).
Vrouwen die zwanger kunnen worden, moeten tijdens behandeling met colchicine en gedurende ten minste één maand na stopzetting van de behandeling effectieve anticonceptie gebruiken. Tijdens de behandeling met colchicine en gedurende ten minste drie maanden na stopzetting van de behandeling mogen mannelijke patiënten geen kind verwekken.
Zwangerschap
Uit dierstudies is gebleken dat colchicine, in overeenstemming met de farmacologische activiteit ervan, embryotoxisch en teratogeen is, mede door effecten op chromosoomsegregatie en celdeling (zie rubriek 5.3).
Uit beschikbare literatuurgegevens over mensen, die voornamelijk afkomstig zijn van langdurig gebruik van colchicine bij familiaire mediterrane koorts en andere ontstekingsaandoeningen, is geen verhoogd risico op ernstige aangeboren misvormingen, een miskraam of nadelige zwangerschapsuitkomsten gebleken wanneer colchicine wordt gebruikt in therapeutische doses. De gegevens over zwangere vrouwen met ischemische cardiovasculaire ziekte zijn echter beperkt. Uit voorzorg mag colchicine niet worden gebruikt tijdens de zwangerschap, tenzij de klinische toestand van de vrouw behandeling noodzakelijk maakt.
Borstvoeding
Colchicine wordt bij de mens in de moedermelk uitgescheiden. Zuigelingen die borstvoeding krijgen, kunnen tot ongeveer 10% van de voor het gewicht van de moeder gecorrigeerde dosis krijgen. In de beschikbare gepubliceerde gegevens werden geen bijwerkingen gemeld bij zuigelingen die borstvoeding kregen en aan colchicine werden blootgesteld. Gezien de farmacologische activiteit van colchicine kan een risico voor zuigelingen die borstvoeding krijgen echter niet worden uitgesloten.
Er moet een beslissing worden genomen om het geven van borstvoeding stop te zetten of de colchicinetherapie stop te zetten / hiervan af te zien, waarbij rekening moet worden gehouden met het voordeel van borstvoeding voor het kind en het voordeel van therapie voor de vrouw.
Vruchtbaarheid
Dierstudies hebben aangetoond dat colchicine bij zowel mannen als vrouwen de vruchtbaarheid kan aantasten, ook door effecten op spermatogenese en oögenese (zie rubriek 5.3).
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Colchicine heeft geen invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
Maag-darmstelselaandoeningen zijn de meest voorkomende bijwerkingen van colchicine. Dit zijn vaak de eerste tekenen van toxiciteit en deze kunnen erop wijzen dat de behandeling moet worden onderbroken. Deze bijwerkingen omvatten diarree, misselijkheid, braken en buikpijn of buikkrampen.
Er is gemeld dat het gebruik van colchicine in het verleden neuromusculaire toxiciteit heeft veroorzaakt, wat zich kan uiten als spierpijn of spierzwakte (zie rubriek 4.4). Ernstige toxische manifestaties in verband gebracht met colchicine omvatten myelosuppressie, diffuse intravasculaire coagulatie en aantasting van de nieren, de lever, de bloedsomloop en het centrale zenuwstelsel.
Lijst van bijwerkingen in tabelvorm
De volgende bijwerkingen, ingedeeld naar orgaanklasse en frequentie, zijn gemeld wanneer colchicine werd gebruikt voor langdurige behandeling bij andere indicaties.
De frequenties zijn niet bekend, tenzij ze onder een van de volgende classificaties worden vermeld:
Zeer vaak: (≥ 1/10)
Vaak: (≥ 1/100, < 1/10);
Soms: (≥ 1/1 000, < 1/100)
Zelden: (≥ 1/10 000, < 1/1 000)
Zeer zelden: (≥ 1/10 000)
Niet bekend (de frequentie kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald)
Tabel 2: Lijst van bijwerkingen
| Systeem/orgaanklasse | Frequentie | Bijwerking |
| Infecties en parasitaire aandoeningen | Soms | Pneumonie |
Bloed- en lymfestelselaandoeningen | Niet bekend | Neutropenie |
| Niet bekend | Leukopenie | |
| Niet bekend | Trombocytopenie | |
| Niet bekend | Pancytopenie / beenmergdepressie |
| Bloedvataandoeningen | Soms | Intracraniale bloeding |
| Maagdarmstelselaandoeningen | Zeer vaak | Diarree |
| Zeer vaak | Misselijkheid | |
| Vaak | Braken | |
| Vaak | Buikpijn / buikklachten | |
| Lever- en galaandoeningen | Soms | Verhoogde concentratie transaminasen |
| Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen | Zelden | Myalgie (spierpijn) |
| Niet bekend | Myopathie | |
| Niet bekend | Rabdomyolyse |
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
Een acute overdosis van meer dan 0,5 mg/kg (35 mg voor een gemiddelde volwassene van 70 kg) is doorgaans fataal. Er zijn gevallen van overlijden gemeld bij slechts 7 mg.
Symptomen van overdosering
Colchicine-vergiftiging treedt op in drie opeenvolgende en meestal overlappende fasen. Het eerste stadium van acute colchicine-toxiciteit treedt doorgaans binnen 24 uur na inname op en omvat gastro-intestinale symptomen zoals buikpijn, misselijkheid, braken en diarree, en significant vochtverlies, wat leidt tot volumedepletie. Er kan ook perifere leukocytose worden waargenomen. De tweede fase ontwikkelt zich 24 tot 72 uur na inname en wordt gekenmerkt door multi-orgaanfalen. Overlijden is meestal het gevolg van ademhalingsdepressie en cardiovasculaire collaps. Herstel kan gepaard gaan met rebound-leukocytose, ongeveer één week na de eerste inname.
Behandeling
Er is geen specifiek tegengif bekend. Binnen 1-2 uur na inname van het middel moet worden geprobeerd toxinen te elimineren door maagspoeling gevolgd door actieve kool. Colchicine wordt niet effectief verwijderd door hemodialyse.
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: Preparaten tegen jicht, preparaten die geen effect hebben op het urinezuurmetabolisme, ATC-code: M04AC01
Werkingsmechanisme
Het werkingsmechanisme van colchicine bij de preventie van ernstige cardiovasculaire voorvallen (CV) is niet bekend. Colchicine wordt geacht de ontstekingsreactie te bestrijden door mogelijk de migratie van granulocyten naar het ontstoken gebied te remmen en door interactie met de microtubuli, wat samen kan bijdragen aan de preventie van CV-voorvallen.
Colchicine is een ontstekingsremmend geneesmiddel dat polymerisatie van microtubuli remt en ontstekingsroutes moduleert die een rol spelen bij atherosclerose, met inbegrip van neutrofielenactivering en het NLRP3-inflammasoom. Via deze mechanismen vermindert colchicine de vasculaire ontsteking die bijdraagt aan het resterende cardiovasculaire risico ondanks optimale standaardtherapie.
Farmacodynamische effecten
Het is niet volledig bekend hoe de farmacodynamiek van colchicine is bij de preventie van ischemische cardiovasculaire voorvallen; er is echter aangetoond dat colchicine cardioprotectieve, ontstekingsremmende en anti-atherosclerotische effecten uitoefent in verschillende diermodellen in vivo en atherosclerotische plaques kan stabiliseren door ontstekingsactiviteit en plaque-belasting te verminderen. Er zijn gunstige plaque-modificerende effecten waargenomen van dagelijkse colchicine-behandeling met 0,5 mg, onafhankelijk van een aanzienlijke verlaging van LDL (low-density lipoprotein) of intensivering van hooggedoseerd statine bij patiënten na acuut coronair syndroom. Vastgesteld farmacodynamisch effect (bijvoorbeeld effect op het urinezuurmetabolisme) treedt niet op bij de aanbevolen dosering van dit product.
Klinische werkzaamheid en veiligheid
LoDoCo2 (ACTRN12614000093684) was een gerandomiseerd, dubbelblind, placebo-gecontroleerd, multicentrisch onderzoek bij patiënten met chronische, stabiele coronaire hartziekte (CAD). Er werden in totaal 5 522 patiënten ingeschreven, waarvan 2 762 patiënten in de colchicinegroep en 2 760 in de placebogroep, die een mediane follow-up van 28,6 maanden ondergingen. Patiënten kwamen pas in de gerandomiseerde fase terecht na een open-label inloopperiode met een lage dosis colchicine van 30 dagen; tijdens deze periode werden patiënten met intolerantie voor colchicine uitgesloten van randomisatie. De patiënten moesten voordat ze aan de studie begonnen colchicine verdragen gedurende een inloopperiode voorafgaand aan randomisatie.
In aanmerking komende patiënten waren volwassenen met gedocumenteerde coronaire hartziekte die was aangetoond via invasieve coronaire angiografie, computertomoangiografie of een calciumscore van de kransslagader van ten minste 400 Agatston-eenheden, die gedurende ten minste 6 maanden klinisch stabiel waren geweest. Patiënten met matige tot ernstige nierinsufficiëntie, ernstig hartfalen, ernstige valvulaire hartziekte of bekende intolerantie voor colchicine werden uitgesloten.
Baseline-kenmerken waren over het algemeen in evenwicht tussen behandelingsgroepen. De gemiddelde leeftijd van de studiepopulatie was ongeveer 66 jaar, en de meeste patiënten waren mannelijk. De meeste deelnemers hadden vastgestelde cardiovasculaire risicofactoren en kregen standaard secundaire preventietherapie, inclusief lipidenverlagende middelen en bloedplaatjesaggregatieremmers.
Het primaire werkzaamheidseindpunt was de tijd tot het eerste optreden van een samengesteld eindpunt van cardiovasculair overlijden, spontaan myocardinfarct, ischemische beroerte of ischemie-gedreven coronaire revascularisatie.
Behandeling met colchicine verminderde significant het risico op het primaire samengestelde cardiovasculaire eindpunt ten opzichte van placebo (hazardratio [HR] 0,69; 95%-betrouwbaarheidsinterval [BI] 0,57–0,83; p < 0,001, wat overeenkomt met een relatieve risicoreductie van ongeveer 31%).
De interpretatie van de werkzaamheidsresultaten is onderhevig aan verschillende beperkingen. In LoDoCo2 kwamen patiënten pas in de gerandomiseerde fase terecht nadat ze een open-label inloopperiode van 30 dagen met colchicine hadden doorlopen; tijdens deze periode werden patiënten met vroege intolerantie uitgesloten. In de studiepopulatie werden patiënten met matige tot ernstige nierinsufficiëntie, ernstig hartfalen en andere risicovolle aandoeningen uitgesloten, wat de toepasbaarheid van de resultaten op deze populaties kan beperken. De vaststelling van voorvallen was gericht op vooraf bepaalde cardiovasculaire uitkomsten, en de verzameling van niet-cardiovasculaire veiligheidsgegevens was beperkt.
Aanvullende gerandomiseerde studies en meta-analytische gegevens van atherosclerotische hart- en vaatziekten bieden ondersteunend bewijs. De resultaten van verschillende cardiovasculaire onderzoeken zijn echter heterogeen, met name tussen populaties met stabiele coronaire ziekte en acuut myocardinfarct. In CLEAR SYNERGY/OASIS-9, een grote, gerandomiseerde studie bij patiënten die kort na een acuut myocardinfarct werden behandeld, verminderde colchicine het primaire samengestelde cardiovasculaire eindpunt niet significant. De interpretatie van deze studie verschilt van stabiele CAD-onderzoeken vanwege verschillen in populatie, het tijdstip van aanvang na acuut MI, acute achtergrondinterventietherapie en overwegingen met betrekking tot de naleving en de uitvoering van het onderzoek tijdens de COVID-19-pandemie.
Het klinische voordeel van colchicine is daarom voornamelijk vastgesteld bij patiënten met stabiele coronaire hartziekte.

Figuur 1: Cumulatieve incidentie van het primaire eindpunt in het LoDoCo2-onderzoek
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Er werden farmacokinetische onderzoeken uitgevoerd bij gezonde mannelijke proefpersonen in de leeftijd van 18-45 jaar met een BMI van 18,50-30,00 kg/m² (N=55 per studie) in zowel nuchtere als gevoede toestand.
Absorptie
Ingenomen orale colchicine ondergaat een enterohepatische recirculatie. Bij gezonde volwassenen wordt colchicine geabsorbeerd wanneer het oraal wordt toegediend, waarbij een gemiddelde Cmax van 2,1 ng/ml wordt bereikt in ongeveer 1 uur na een enkelvoudige dosis die in nuchtere toestand wordt toegediend.
Gemeld wordt dat de gemiddelde absolute biologische beschikbaarheid van colchicine ongeveer 45 % is.
Effect van voedsel
Toen colchicine in een studie naar de biologische beschikbaarheid samen met of na een vetrijke, calorierijke maaltijd werd toegediend, bleek uit de resultaten dat een significant voedseleffect ontbrak. Colchicine kan met of zonder voedsel worden toegediend.
De gemiddelde piekplasmaconcentratie van colchicine onder gevoede omstandigheden bleek 1,8 ng/ml te zijn in ongeveer 1,75 uur.
Distributie
Het gemiddelde schijnbare distributievolume bij gezonde vrijwilligers is ongeveer 1 300 l. De binding van colchicine aan serumeiwit is 39 ± 5%, voornamelijk aan albumine, ongeacht de concentratie. Na reabsorptie wordt het middel snel uit het plasma verwijderd en naar verschillende weefsels gedistribueerd. Colchicine wordt in hoge concentraties aangetroffen in leukocyten, nieren, lever en milt. Colchicine passeert de placenta. Colchicine komt ook in moedermelk terecht. Colchicine kan ook de bloed-hersenbarrière passeren en zich ophopen in de hersenen, die grote hoeveelheden tubulinen bevatten.
Biotransformatie
Colchicine wordt gedemethyleerd tot twee primaire metabolieten, 2-O-demethylcolchicine en 3-O-demethylcolchicine (respectievelijk 2- en 3-DMC) en één minder belangrijke metaboliet, 10-O-demethylcolchicine (ook bekend als colchicine). Uit in-vitrostudies met menselijke levermicrosomen is gebleken dat CYP3A4 betrokken is bij het metabolisme van colchicine naar 2 en 3-DMC. De plasmaconcentraties van deze metabolieten zijn minder dan 5 % van het oorspronkelijke geneesmiddel.
Eliminatie
Bij gezonde vrijwilligers (n=12) werd 40 tot 65 % van 1 mg oraal toegediend colchicine onveranderd in de urine teruggevonden. Er wordt ook gesteld dat enterohepatische recirculatie en uitscheiding via de galwegen een rol spelen bij de eliminatie van colchicine. Na een enkelvoudige orale dosis van 0,5 mg per dag is de gemiddelde effectieve halfwaardetijd bij gezonde vrijwilligers 19 uur. Colchicine is een substraat van P-gp.
Colchicine wordt niet verwijderd door hemodialyse.
Nierinsufficiëntie
Er is geen speciale farmacokinetische studie uitgevoerd met colchicine bij patiënten met variërende gradaties van nierinsufficiëntie. In een gepubliceerd rapport werd de dispositie van colchicine (1 mg) beschreven bij jonge volwassen mannen en vrouwen met familiaire mediterrane koorts (FMF) met een normale nierfunctie of terminale nierziekte waarvoor dialyse nodig was. Patiënten met terminale nierziekte (ESRD) hadden een 75% lagere colchicine-klaring (0,17 vs. 0,73 l/uur/kg) en een verlengde plasma-eliminatiehalfwaardetijd (18,8 uur vs. 4,4 uur) in vergelijking met proefpersonen met FMF en een normale nierfunctie. In een andere studie kregen 8 gezonde proefpersonen met een normale nierfunctie, 8 proefpersonen met lichte, matige of ernstige nierinsufficiëntie en 8 proefpersonen met ESRD één enkelvoudige dosis van 0,6 mg colchicine voorafgaand aan en opnieuw na hemodialyse. Uit de resultaten bleek dat de blootstelling aan colchicine bij proefpersonen met een normale nierfunctie, lichte insufficiëntie of ESRD vóór en tijdens hemodialyse vergelijkbaar was (24,7-31,7 ng⋅h/ml), maar bij proefpersonen met een matige of ernstige nierfunctiestoornis tot tweemaal hoger was (respectievelijk 48,9 en 48,0 ng⋅h/ml). Een zeer kleine hoeveelheid van de dosis colchicine (gemiddeld 5,2%) werd teruggevonden in het dialysaat.
Leverinsufficiëntie
Er is geen speciale farmacokinetische studie met colchicine uitgevoerd bij patiënten met variërende gradaties van leverinsufficiëntie. Gepubliceerde verslagen over de farmacokinetiek van i.v. colchicine bij patiënten met ernstige chronische leverziekte en bij patiënten met alcoholische of primaire biliaire cirrose en een normale nierfunctie wijzen op een brede variabiliteit tussen patiënten. Bij sommige proefpersonen met lichte tot matige cirrose is de klaring van colchicine significant verminderd en is de plasmahalfwaardetijd verlengd in vergelijking met gezonde proefpersonen. Bij proefpersonen met primaire biliaire cirrose werden geen consistente trends opgemerkt. Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar voor patiënten met ernstige leverinsufficiëntie (Child-Pugh C).
Pediatrische patiënten
Er zijn geen farmacokinetische gegevens beschikbaar voor kinderen.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Algemene toxicologie
Er zijn geen algemene toxicologische studies met colchicine uitgevoerd, maar er zijn geen andere specifieke veiligheidsfarmacologische problemen vastgesteld dan die welke zijn toe te schrijven aan de bekende farmacodynamische eigenschappen van colchicine. Overdosering met colchicine kan dodelijk zijn. In studies naar toxiciteit bij herhaalde dosering werden dosisafhankelijke bijwerkingen voornamelijk waargenomen in snel prolifererende weefsels, waaronder het maag-darmkanaal, beenmerg, lymfoïde weefsel en de voortplantingsorganen, waarbij soortspecifieke gevoeligheid werd gemeld.
Carcinogeniciteit
Op basis van de resultaten van twee jaar durende studies bij muizen en ratten werd geen bewijs aangetoond van carcinogeen potentieel bij orale doses tot 3 mg/kg/dag bij muizen en 2 mg/kg/dag bij ratten, wat overeenkomt met blootstellingen die ongeveer 29 en 38 keer groter zijn dan de aanbevolen dosis van 0,5 mg voor mensen op basis van mg/m².
Genotoxiciteit
Colchicine was negatief voor mutageniteit in het bacterial reverse mutation assay. Bij een chromosomal aberration assay in gekweekte menselijke witte bloedcellen leidde behandeling met colchicine tot de vorming van micronuclei. Aangezien gepubliceerde studies hebben aangetoond dat colchicine aneuploïdie induceert via het proces van mitotische non-disjunctie zonder structurele DNA-veranderingen, wordt colchicine niet als clastogeen beschouwd, hoewel micronuclei worden gevormd.
Reproductie- en ontwikkelingstoxiciteit
Gepubliceerde niet-klinische studies hebben aangetoond dat door colchicine geïnduceerde verstoring van de vorming van microtubuli van invloed is op meiose en mitose. Vruchtbaarheidsstudies hebben ook melding gemaakt van abnormale spermamorfologie en een verminderd aantal zaadcellen bij mannen, en van verstoring van de spermapenetratie, de tweede meiotische deling en de normale celdeling bij vrouwen na blootstelling aan colchicine. Bovendien wijzen gepubliceerde dierstudies erop dat colchicine embryofoetale toxiciteit en veranderde postnatale ontwikkeling veroorzaakt bij blootstellingen binnen of boven het klinische therapeutische bereik.
Colchicine verstoort de vorming van microtubuli en de functie van de mitotische spoel, waardoor de celdeling wordt geremd. In dierstudies was colchicine embryotoxisch en teratogeen, en induceerde het aneuploïdie, chromosomale afwijkingen en verminderde embryonale ontwikkeling. Bij zowel mannelijke als vrouwelijke dieren werden nadelige effecten op de vruchtbaarheid waargenomen, waaronder verminderde spermatogenese, eicelrijping en implantatie. Deze effecten waren dosisafhankelijk en gerelateerd aan de timing van blootstelling. Bij mensen zijn tijdens behandeling met colchicine gevallen van reversibele oligospermie en azoöspermie gemeld. Er is niet definitief een oorzakelijk verband vastgesteld.
Hoewel deze bevindingen theoretisch aanleiding geven tot bezorgdheid over reproductieve toxiciteit bij mensen, heeft uitgebreide klinische ervaring met colchicine in therapeutische doses geen consistent signaal aangetoond voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen of blijvende onvruchtbaarheid. Vanwege het werkingsmechanisme en niet-klinische bevindingen worden echter preventieve anticonceptiemaatregelen aanbevolen (zie rubriek 4.6).
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Lactosemonohydraat
Gelatine
Aardappelzetmeel
Talk
Magnesiumstearaat
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing
6.3 Houdbaarheid
4 jaar.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Dit geneesmiddel vereist geen bijzondere bewaartemperatuur. Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
Aluminium/pvc-blisterverpakking (30 tabletten).
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen
Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
AGEPHA Pharma s.r.o.
Diaľničná cesta 5
903 01 Senec
Slowakije
Tel. +421 226 226 032
E-mail: office@agephapharma.com
8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/26/2048/001
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning:
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau: https://www.ema.europa.eu.
