SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Bopediat
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
Bopediat 5 mg orodispergeerbare tabletten
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
Elke orodispergeerbare tablet bevat 5 mg furosemide.
Hulpstof met bekend effect
Elke orodispergeerbare tablet bevat ook sulfieten.
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Orodispergeerbare tablet
Lichtrode, ronde, platte tablet met schuine randen, met het ingekerfde opschrift ‘F’ aan één zijde en een breukstreep aan de andere zijde, met een diameter van 5,7 mm. De tablet kan worden verdeeld in gelijke doses.
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
Bopediat is geïndiceerd voor gebruik bij kinderen vanaf de geboorte tot een leeftijd van minder dan 18 jaar ter behandeling van oedeem van cardiale, renale of hepatische oorsprong en hypertensie bij patiënten met chronische nierziekte.
4.2 Dosering en wijze van toediening
Dosering
De aanbevolen dagelijkse dosering furosemide is 1 tot 2 mg/kg lichaamsgewicht, in één dosis of verdeeld in twee doses.
De dosering moet worden aangepast aan de indicatie en de ernst van de ziekte.
Het middel is in andere farmaceutische vormen beschikbaar voor toediening aan patiënten die de desbetreffende dosis niet met een geschikt aantal orodispergeerbare tabletten kunnen bereiken.
Gemiste dosis
Als een dosis wordt gemist, moet deze worden overgeslagen en moet de volgende dosis zoals gebruikelijk worden toegediend.
Wijze van toediening
Voor oraal gebruik.
Bij patiënten van alle leeftijden moet de tablet op de tong of in de mondholte worden geplaatst en daar worden gehouden totdat deze is gedispergeerd. Nadat de tablet volledig is opgelost, kan er water worden gedronken. Bij pasgeborenen mag de tablet in plaats van op de tong ook in de wangzak worden geplaatst. Dit kan wel de dispersietijd verlengen.
Als alternatief kan Bopediat worden gedispergeerd in kraanwater. Na dispersie kan het middel oraal worden toegediend met behulp van een doseerspuit. De benodigde hoeveelheid water is 1 ml per 2 tabletten of een deel daarvan (bijv. 1 ml voor 2 tabletten; 2 ml voor 2,5 tabletten, 3 tabletten of 4 tabletten). Bij kinderen jonger dan 6 maanden moet steriel water worden gebruikt. Na toediening van Bopediat moet in de spuit evenveel water worden opgezogen als voor het bereiden van de dosis is gebruikt en moet dit water aan de patiënt worden gegeven. Dit waarborgt dat de volledige dosis wordt toegediend.
Bopediat orodispergeerbare tabletten zijn voorzien van een functionele breukstreep. Om een halve dosis correct te kunnen toedienen, moet de tablet stevig worden vastgehouden en langs de centrale breukstreep worden gebroken, zodat er twee gelijke helften overblijven.
Dit geneesmiddel kan met of zonder voedsel worden toegediend.
Bij sommige patiënten moet mogelijk een enterale voedingssonde worden gebruikt als zij het geneesmiddel niet oraal kunnen innemen.
Voor instructies over de bereiding van het geneesmiddel voorafgaand aan toediening via een enterale voedingssonde, zie rubriek 6.6.
4.3 Contra-indicaties
- overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen
- anurie of acuut nierfalen met anurie waarop furosemide geen effect heeft
- hepatische encefalopathie
- urinewegobstructie
- hypovolemie
- dehydratie
- ernstige hypokaliëmie
- ernstige hyponatriëmie
- progressieve hepatitis en ernstige hepatocellulaire insufficiëntie bij patiënten die hemodialyse ondergaan of lijden aan ernstig nierfalen (met een creatinineklaring van minder dan 30 ml/min), vanwege het risico op ophoping van furosemide, dat in dit geval voornamelijk via de galwegen wordt uitgescheiden
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Elektrolytenbalans
Serumnatrium
De serumnatriumspiegel van de patiënt moet vóór aanvang van de behandeling en daarna met regelmatige tussenpozen worden gecontroleerd. Diuretische geneesmiddelen kunnen hyponatriëmie veroorzaken, die kan leiden tot neurologische symptomen zoals verwardheid en convulsies, een verhoogd risico op vallen, verergering van hartfalen en hypotensie, en circulatoire collaps (zie rubriek 4.8).
Een afname van het serumnatriumgehalte kan in eerste instantie asymptomatisch zijn, daarom is regelmatige controle essentieel, met name bij patiënten in risicopopulaties.
Serumkalium
Kaliumdepletie met hypokaliëmie is een groot risico bij het gebruik van lisdiuretica (zie rubriek 4.8). Hypokaliëmie (< 3,5 mmol/l) moet worden voorkomen in risicopopulaties, d.w.z. ondervoede patiënten en/of patiënten die met meerdere geneesmiddelen worden behandeld, patiënten die cirrose in combinatie met oedeem en ascites hebben, of patiënten met coronaire hartziekte of hartfalen. Hypokaliëmie verhoogt de cardiotoxiciteit van digitalisgeneesmiddelen, evenals het risico op aritmie. Bij patiënten met een (congenitaal of door geneesmiddelen geïnduceerd) verlengd QT-interval bevordert hypokaliëmie ernstige vormen van aritmie, met name torsade de pointes, die dodelijk kunnen zijn, vooral bij patiënten met bradycardie. In alle gevallen moet de plasmakaliumspiegel vaker worden gecontroleerd. De eerste plasmakaliumtest moet worden uitgevoerd in de week nadat de behandeling is gestart.
Bloedglucose
Furosemide heeft een matig hyperglykemisch effect (zie rubriek 4.8). Bij diabetes- en prediabetespatiënten moet de controle van de bloedglucosespiegel worden verscherpt.
Urinezuur in het serum
De door furosemide geïnduceerde water- en natriumdepletie vermindert de uitscheiding van urinezuur in de urine. Bij patiënten met hyperurikemie kan de incidentie van jichtaanvallen toenemen. Daarom is voorzichtigheid geboden bij patiënten met jicht.
Serumcreatinine
Furosemide kan een tijdelijke verhoging van de creatininespiegel veroorzaken (zie rubriek 4.8). Over het algemeen wordt regelmatige controle van het creatininegehalte in het serum aanbevolen tijdens behandeling met furosemide.
Patiënten die risico lopen op een ernstige verstoring van de water-elektrolytenbalans (braken, diarree, overmatige transpiratie enz.) moeten nauwlettend worden gecontroleerd. In het geval van dehydratie, hypovolemie en verstoring van de zuur-basebalans moeten corrigerende maatregelen worden getroffen en kan tijdelijke stopzetting van de behandeling nodig zijn.
Ernstige cutane bijwerkingen
In het kader van behandelingen met furosemide is melding gemaakt van ernstige cutane bijwerkingen (SCAR’s), waaronder het syndroom van Stevens-Johnson (SJS), toxische epidermale necrolyse (TEN), geneesmiddelenreactie met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS) en acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose (AGEP), die levensbedreigend of fataal kunnen zijn (zie rubriek 4.8). Op het moment van voorschrijven dienen patiënten te worden geïnformeerd over de klachten en symptomen van die aandoeningen, en zij moeten nauwlettend worden gecontroleerd op huidreacties.
Als er zich klachten en symptomen voordoen die duiden op deze reacties, moet het gebruik van furosemide onmiddellijk worden stopgezet en dient voor zover van toepassing een alternatieve behandeling te worden overwogen. Bij kinderen kan huiduitslag in eerste instantie worden aangezien voor een infectie. Artsen dienen derhalve rekening te houden met de mogelijkheid van een reactie op furosemide bij kinderen die tijdens de behandeling met deze stof symptomen van huiduitslag en koorts vertonen.
Fotosensitiviteit
Er zijn fotosensitiviteitsreacties gemeld bij patiënten die furosemide gebruiken (zie rubriek 4.8).
Als tijdens de behandeling een fotosensitiviteitsreactie optreedt, moet de behandeling worden stopgezet. Als hervatting van de toediening noodzakelijk is, moet de patiënt worden aangeraden om de delen van de huid te beschermen die aan de zon en kunstmatige uv A-stralen worden blootgesteld.
Systemische lupus erythematodes
Exacerbatie of activering van systemische lupus erythematodes is mogelijk (zie rubriek 4.8); als hiervan sprake is, moet de behandeling met furosemide worden stopgezet.
Leveraandoeningen
Bij patiënten met hepatocellulaire insufficiëntie moet de behandeling met voorzichtigheid en onder strikte controle van de water-elektrolytenbalans worden toegediend vanwege het risico op hepatische encefalopathie (zie rubriek 4.8). Als deze aandoening optreedt, moet de behandeling onmiddellijk worden stopgezet.
Urinewegobstructie
Bij patiënten met gedeeltelijk geblokkeerde urinewegen kan het gebruik van furosemide leiden tot urineretentie (zie rubriek 4.8). Om die reden dient de urineproductie zorgvuldig te worden gecontroleerd, met name aan het begin van de behandeling met furosemide.
Aanpassing van de dosis of stopzetting van de toediening
In het kader van behandelingen met furosemide kan het op basis van een klinisch oordeel nodig zijn om de dosering aan te passen of de toediening stop te zetten bij patiënten met:
- hypotensie, met name wanneer de patiënt risico loopt op cerebrale of coronaire ischemie of andere vormen van circulatoire insufficiëntie;
- symptomatische hypotensie die duizeligheid, flauwvallen of bewustzijnsverlies veroorzaakt en die kan optreden bij sommige patiënten die met furosemide worden behandeld, met name bij patiënten die andere geneesmiddelen innemen die hypotensie kunnen veroorzaken (zie rubriek 4.5) en patiënten met andere medische problemen die een risico op hypotensie met zich meebrengen;
- hepatorenaal syndroom (nierfalen als gevolg van ernstige leverschade);
- hypoproteïnemie, met name bij patiënten met nefrotisch syndroom: mogelijke vermindering van het diuretische effect van furosemide en versterking van bijwerkingen, met name ototoxiciteit;
- cholelithiase bij premature zuigelingen die gelijktijdig met furosemide totale parenterale voeding toegediend krijgen;
- secundaire hyperparathyreoïdie en botziekte bij zuigelingen die een langdurige behandeling met furosemide krijgen.
Pediatrische patiënten
Pasgeborenen en premature zuigelingen
Bij pasgeborenen en premature zuigelingen brengt langdurig gebruik van furosemide in hoge doses een risico op nefrocalcinose en/of intrarenale lithiase met zich mee. Renale ultrasonografie wordt daarom aanbevolen.
Furosemide stimuleert de synthese van prostaglandine E2, een krachtige dilatator van de open ductus arteriosus. Het toedienen van furosemide aan premature zuigelingen moet daarom zorgvuldig worden afgewogen tegen het risico op het ontstaan van een symptomatische open ductus arteriosus.
Hulpstoffen met bekend effect
Natrium
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per tablet, wat wil zeggen dat het in wezen ‘natriumvrij’ is.
Sulfieten
Kunnen in zeldzame gevallen ernstige overgevoeligheidsreacties en bronchospasme veroorzaken.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen onderzoek naar interacties uitgevoerd bij het gebruik van Bopediat bij volwassenen of kinderen.
Kaliumverlagende geneesmiddelen
Hypokaliëmie is een stimulerende factor voor aritmie (met name torsade de pointes) en verhoogt de toxiciteit van bepaalde geneesmiddelen, zoals digoxine. Als gevolg daarvan zijn geneesmiddelen die hypokaliëmie kunnen induceren betrokken bij een groot aantal interacties. Deze middelen omvatten kaliumverlagende diuretica, afzonderlijk of in combinatie, stimulerende laxeermiddelen, glucocorticosteroïden, tetracosactide en amfotericine B (intraveneus gebruik). Het serumkaliumgehalte moet vaker worden gecontroleerd als furosemide gelijktijdig met deze geneesmiddelen wordt toegediend.
Digitalisglycosiden
Hypokaliëmie versterkt de toxische effecten van digitalisglycosiden. Hypokaliëmie dient vóór de behandeling te worden gecorrigeerd en er dienen klinische, elektrolytengerelateerde en elektrocardiografische controles te worden uitgevoerd.
Kaliumsparende diuretica, afzonderlijk of in combinatie (amiloride, kaliumcanrenoaat, eplerenon, spironolacton, triamtereen)
Hoewel passend gebruik van het geneesmiddel in combinatie met deze middelen bij sommige patiënten nuttig kan zijn, kan de mogelijkheid van hypokaliëmie en – met name bij patiënten met nierfalen en diabetes – hyperkaliëmie niet worden uitgesloten. De bloedkaliumspiegel moet worden gecontroleerd en indien nodig moet een elektrocardiogram (ecg) worden uitgevoerd. Indien nodig kan de behandeling worden heroverwogen.
Natriumverlagende geneesmiddelen
Bepaalde geneesmiddelen zijn vaker betrokken bij het ontstaan van hyponatriëmie. Hieronder vallen diuretica, desmopressine, serotonineheropnameremmende antidepressiva, carbamazepine en oxcarbazepine. Gecombineerd gebruik van deze geneesmiddelen verhoogt het risico op hyponatriëmie. Aanvullende controle van het serumnatrium kan nodig zijn.
Ototoxische geneesmiddelen
Gelijktijdig gebruik van ototoxische geneesmiddelen verhoogt het risico op cochleovestibulaire schade. Indien gelijktijdige toediening van dergelijke middelen noodzakelijk is, moet de controle van het gehoor worden geïntensiveerd. De betrokken geneesmiddelen zijn specifiek glycopeptiden, zoals vancomycine en teicoplanine, aminoglycosiden, platinaverbindingen en lisdiuretica.
Geneesmiddelen die nefrotoxiciteit en/of nierletsel veroorzaken
Sommige geneesmiddelen verhogen het risico op nefrotoxiciteit of acuut nierletsel. Hieronder vallen acetylsalicylzuur, aminoglycosiden, remmers voor angiotensineconverterend enzym (ACE), angiotensine II-receptorblokkers, gejodeerde contrastmiddelen, niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) en platinamiddelen. De nierfunctie moet worden gecontroleerd als deze geneesmiddelen gelijktijdig met furosemide worden toegediend. Dehydratie en volumedepletie verhogen het risico op acuut nierletsel. De vloeistofbalans van patiënten moet worden gecontroleerd om ervoor te zorgen dat zij voldoende gehydrateerd zijn.
Geneesmiddelen die hypotensie veroorzaken
Alle antihypertensieve geneesmiddelen hebben een mogelijk versterkt hypotensief effect. Bij gebruik van ACE-remmers en angiotensine II-receptorblokkers moet worden overwogen het furosemidegebruik voorafgaand aan de gelijktijdige toediening te stoppen of te beginnen met een lagere dosis van de ACE-remmer/angiotensine II-receptorblokker. Bij patiënten met congestief hartfalen die met diuretica worden behandeld, dienen de initiële doses van ACE-remmers zeer laag te zijn. Andere geneesmiddelen met een versterkt hypotensief effect, met name orthostatische hypotensie, zijn: alfablokkers, amifostine, baclofen, imipramineantidepressiva, neuroleptica, nitraatderivaten. Bij patiënten die worden behandeld met gelijktijdig toegediende geneesmiddelen die een hypotensief effect kunnen veroorzaken, dient de bloeddruk te worden gecontroleerd.
Geneesmiddelen die het effect van furosemide verminderen
Aliskiren
Aliskiren verlaagt de plasmaconcentratie van oraal toegediend furosemide. Bij patiënten die zowel met aliskiren als met oraal furosemide worden behandeld, kan een verminderd effect van furosemide worden waargenomen. Het wordt aanbevolen om deze vermindering van het diuretische effect te controleren en de dosis furosemide dienovereenkomstig aan te passen.
Fenytoïne
Het diuretische effect kan tot 50% verminderd zijn. Er kunnen hogere doses furosemide worden gebruikt.
Torsadogene geneesmiddelen
Er bestaat een verhoogd risico op ventriculaire aritmie bij het gebruik van torsadogene geneesmiddelen, met name torsade de pointes. Hypokaliëmie dient vóór de behandeling te worden gecorrigeerd en er dienen klinische, elektrolytengerelateerde en elektrocardiografische controles te worden uitgevoerd.
Torsadogene geneesmiddelen omvatten: antiaritmica van klasse Ia (kinidine, hydrokinidine, disopyramide) en antiaritmica van klasse III (amiodaron, sotalol, ibutilide, dofetilide), bepaalde fenothiazineantipsychotica (chloorpromazine, cyamemazine, flufenazine, levomepromazine, pipotiazine), benzamiden (amisulpride, sulpiride, sultopride, tiapride), butyrofenonen (droperidol, haloperidol, pipamperon), andere antipsychotica (pimozide, sertindol, flupentixol, zuclopentixol), andere geneesmiddelen: bepridil, cisapride, difemanil, dolasetron voor intraveneus gebruik, dronedaron, spiramycine voor intraveneus gebruik, erytromycine voor intraveneus gebruik, mizolastine, levofloxacine, halofantrine, lumefantrine, pentamidine, vincamine voor intraveneus gebruik, moxifloxacine, mequitazine, methadon, prucalopride, toremifeen, arseenverbindingen, citalopram, escitalopram.
Overige geneesmiddelen
Ciclosporine
Er bestaat een risico op een verhoogde serumcreatininespiegel zonder veranderingen in de plasmaconcentraties van ciclosporine, zelfs als er geen sprake is van water-/natriumdepletie. Daarnaast bestaat er een risico op hyperurikemie en complicaties, zoals jicht.
Lithium
Een verhoogd lithiumgehalte in het bloed kan optreden met tekenen van overdosering, bijvoorbeeld wanneer patiënten een natriumarm dieet volgen met een verminderde uitscheiding van lithium in de urine. Als gelijktijdige toediening niet kan worden vermeden, moeten het lithiumgehalte in het bloed en de dosis strikt worden gemonitord.
Metformine
Er kan metforminegeïnduceerde lactaatacidose optreden, veroorzaakt door mogelijk functioneel nierfalen in verband met diuretica, met name lisdiuretica. Metformine mag niet worden gebruikt als het serumcreatininegehalte de op de leeftijd afgestemde spiegel overschrijdt.
Risperidon
In placebogecontroleerde studies met risperidon bij oudere patiënten (ouder dan 65 jaar) met dementie werd een hogere incidentie van mortaliteit waargenomen bij patiënten die werden behandeld met furosemide en risperidon. Voorzichtigheid is geboden en de baten-risicoverhouding van deze combinatie of gelijktijdige behandeling met andere krachtige diuretica moet worden afgewogen voordat het besluit over gebruik wordt genomen.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Er zijn geen of een beperkte hoeveelheid gegevens over het gebruik van furosemide bij zwangere vrouwen. Uit dieronderzoek is reproductietoxiciteit gebleken (zie rubriek 5.3).
Bopediat wordt niet aanbevolen voor gebruik tijdens de zwangerschap en bij vrouwen die zwanger kunnen worden en geen anticonceptie toepassen.
Borstvoeding
Furosemide/metabolieten worden in zodanige mate uitgescheiden in de moedermelk dat effecten op met moedermelk gevoede pasgeborenen/zuigelingen waarschijnlijk zijn.
Borstvoeding moet worden gestaakt tijdens behandeling met Bopediat.
Vruchtbaarheid
Er zijn geen gegevens beschikbaar over het effect van furosemide op de vruchtbaarheid bij mensen.
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
Bopediat heeft geen of een verwaarloosbare invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
De meest voorkomende bijwerkingen zijn verstoring van de elektrolytenbalans (≥ 1/10), dehydratie (≥ 1/10), hypovolemie (≥ 1/10), serumcreatinine verhoogd (≥ 1/10), triglyceriden verhoogd (≥ 1/10) en orthostatische hypotensie (≥ 1/10).
Lijst van bijwerkingen in tabelvorm
De volgende tabel geeft een overzicht van de bijwerkingen op basis van gegevens uit de literatuur over klinische studies waarin furosemide werd toegediend aan in totaal 1 387 patiënten, alle doseringen en indicaties samen genomen.
De bijwerkingen worden hieronder in tabel 1 weergegeven per MedDRA-systeem/orgaanklasse (SOC) en frequentie, volgens de volgende conventie: zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100 tot < 1/10), soms (≥ 1/1 000 tot < 1/100), zelden (≥ 1/10 000 tot < 1/1 000), zeer zelden < 1/10 000), niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Binnen iedere frequentiegroep worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
Tabel 1 Bijwerkingen
| Systeem/orgaanklasse | Bijwerking | Frequentie |
| Bloed- en lymfestelsel-aandoeningen | hemoconcentratie* | vaak |
| trombocytopenie | soms | |
| neutropenie | zelden | |
| eosinofilie | zelden | |
| agranulocytose | zeer zelden | |
| beenmergfalen | zeer zelden | |
| Immuunsysteem-aandoeningen | anafylactische reacties | zelden |
| systemische lupus erythematodes | niet bekend | |
| Voedings- en stofwisselings-stoornissen | verstoorde elektrolytenbalans* | zeer vaak |
| dehydratie* | zeer vaak | |
| hypovolemie* | zeer vaak | |
| hyponatriëmie* | vaak | |
| hypokaliëmie* | vaak | |
| jicht* | vaak | |
| metabole alkalose* | niet bekend | |
| pseudo-Bartter-syndroom* | niet bekend | |
| Zenuwstelsel-aandoeningen | hepatische encefalopathie* | vaak |
| paresthesie | zelden | |
| duizeligheid | niet bekend | |
| syncope, bewustzijnsverlies | niet bekend | |
| hoofdpijn | niet bekend | |
| Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen | gehoorstoornis | soms |
| doofheid* | soms | |
| tinnitus | zelden | |
| Bloedvataandoeningen | orthostatische hypotensie* | zeer vaak |
| vasculitis | zelden | |
| trombose* | niet bekend | |
| Maagdarmstelsel-aandoeningen | misselijkheid | soms |
| braken | zelden | |
| diarree | zelden | |
| pancreatitis acuut | zeer zelden | |
Lever- en galaandoeningen | cholestatisch leverletsel | zeer zelden |
Huid- en onderhuidaandoeningen | huidreactie | soms |
| pruritus | soms | |
| urticaria | soms | |
| gegeneraliseerde bulleuze ‘fixed-drug’-eruptie | soms | |
| pemfigoïd | soms | |
| purpura | soms | |
| fotosensitiviteitsreactie | soms | |
| erythema multiforme | soms | |
| Stevens-Johnson-syndroom (zie rubriek 4.4) | niet bekend | |
| toxische epidermale necrolyse (zie rubriek 4.4) | niet bekend |
| Systeem/orgaanklasse | Bijwerking | Frequentie | ||
| acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose (AGEP) (zie rubriek 4.4) | niet bekend | |||
| geneesmiddelenreactie met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS-syndroom) (zie rubriek 4.4) | niet bekend | |||
| lichenoïde keratose | niet bekend | |||
Skeletspierstelsel- en bindweefsel- aandoeningen | rabdomyolyse* | niet bekend | ||
Nier- en urinewegaandoeningen | polyurie* | vaak | ||
| tubulo-interstitiële nefritis | zelden | |||
| urineretentie* | niet bekend | |||
| nefrocalcinose* | niet bekend | |||
| nefrolithiase* | niet bekend | |||
| Algemene aandoeningen en toedieningsplaats-stoornissen | pyrexie | zelden | ||
| Onderzoeken | bloedcreatinine verhoogd* | zeer vaak | ||
| bloedtriglyceriden verhoogd* | zeer vaak | |||
| bloedcholesterol verhoogd* | vaak | |||
| bloedurinezuur verhoogd* | vaak | |||
| koolhydraattolerantie afgenomen* | soms | |||
| bloedglucose verhoogd* | soms | |||
| transaminasen verhoogd | zeer zelden | |||
| bloedureum verhoogd* | niet bekend | |||
* De met een sterretje aangemerkte bijwerkingen worden hieronder nader beschreven.
Beschrijving van geselecteerde bijwerkingen
Voedings- en stofwisselingsstoornissen
Er worden soms verhoogde concentraties glucose in het bloed waargenomen, meestal tijdens korte behandelingskuren met hoge doses. Er is melding gemaakt van verminderde koolhydraattolerantie.
Bij diabetespatiënten zijn gevallen waargenomen van een bloedglucosespiegel die niet onder controle te brengen is.
De volgende door geneesmiddelen geïnduceerde bijwerkingen kunnen optreden en rechtvaardigen stopzetting van de behandeling of verlaging van de dosis: verstoorde elektrolytenbalans, hypokaliëmie, hyponatriëmie, dehydratie, hypovolemie in combinatie met orthostatische hypotensie en metabole alkalose.
Verstoring van de elektrolytenbalans wordt bevorderd door de volgende factoren: een te streng natriumarm dieet en bepaalde aandoeningen (bijv. cirrose, hartfalen), combinatie met andere geneesmiddelen (zie rubriek 4.5), alsmede gastro-intestinale en voedingsgerelateerde stoornissen, die met name hypokaliëmie kunnen verergeren.
Hypokaliëmie kan al dan niet gepaard gaan met metabole alkalose. Dit treedt doorgaans gemakkelijker op bij het gebruik van hoge doses of bij patiënten met cirrose, ondervoeding of hartfalen (zie rubriek 4.4). Hypokaliëmie kan bijzonder ernstig zijn bij patiënten met hartfalen en kan ook ernstige aritmie veroorzaken, met name torsade de pointes, die mogelijk fataal is, in het bijzonder wanneer het geneesmiddel wordt toegediend in combinatie met antiaritmica met kinidine.
Het pseudo-Bartter-syndroom, dat hypokaliëmie, hypochloremie, alkalose en hyperaldosteronisme omvat, kan optreden bij verkeerd gebruik en/of langdurig gebruik van het geneesmiddel.
Behandeling met furosemide kan een tijdelijke verhoging van serumcreatinine, bloedureum, alsook cholesterol en triglyceriden veroorzaken. Tijdens de behandeling kan een lichte stijging van de concentratie urinezuur in het bloed (ongeveer 10 tot 30 mg/l) optreden, wat jichtaanvallen kan uitlokken.
Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen
Gehoorstoornissen en zeldzame gevallen van tinnitus, over het algemeen van voorbijgaande aard, kunnen zich voordoen, met name bij patiënten met nierinsufficiëntie en hypoproteïnemie (nefrotisch syndroom) (zie rubriek 4.4).
Na orale of intraveneuze toediening van het geneesmiddel zijn gevallen van doofheid gemeld, die in zeldzame gevallen irreversibel kan zijn. Er zijn gehoorstoornissen gemeld tijdens gelijktijdige toediening met aminoglycosideantibiotica.
Bloedvataandoeningen
Hypovolemie en dehydratie kunnen leiden tot hemoconcentratie met een risico op trombose, met name bij oudere patiënten.
Lever- en galaandoeningen
Bij patiënten met hepatocellulaire insufficiëntie kan hepatische encefalopathie optreden (zie de rubrieken 4.3 en 4.4).
Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen
Er zijn gevallen van rabdomyolyse gemeld, meestal in de context van ernstige hypokaliëmie.
Nier- en urinewegaandoeningen
Verhoogde diurese kan urineretentie veroorzaken of verergeren bij patiënten met obstructie en/of compressie van de urinewegen.
Er zijn gevallen van nefrocalcinose en/of urolithiase in verband met hypercalciurie waargenomen bij zeer premature zuigelingen die werden behandeld met hooggedoseerde injecties van furosemide.
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
Het klinische beeld bij acute of chronische overdosering hangt voornamelijk af van de omvang en de gevolgen van elektrolyten- en vloeistofverlies, bijv. hypovolemie, dehydratie, hemoconcentratie, hartritmestoornissen als gevolg van overmatige diurese. Tot de symptomen van deze verstoringen behoren ernstige hypotensie (progressie naar shock), acuut nierfalen, trombose, toestand van delirium, slappe verlamming, apathie en verwardheid.
De behandeling moet daarom gericht zijn op vochtsuppletie en het corrigeren van de verstoorde elektrolytenbalans. Naast de preventie en behandeling van ernstige complicaties die het gevolg zijn van dergelijke stoornissen en van andere effecten op het lichaam, kan deze corrigerende actie algemene en specifieke intensieve medische controle en therapeutische maatregelen noodzakelijk maken. Er is geen specifiek antidotum voor furosemide bekend. Als het nog maar net is ingeslikt, kunnen pogingen worden ondernomen om verdere systemische absorptie van de werkzame stof te beperken door middel van methoden zoals maagspoeling of maatregelen ter vermindering van de absorptie (bijv. geactiveerde kool).
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: diuretica, sulfonamiden, enkelvoudig, ATC-code: C03CA01
Werkingsmechanisme
Saluretische werking
Bij gebruikelijke therapeutische doses werkt furosemide voornamelijk in op het opstijgende deel van de lis van Henle, waar het de herabsorptie van chloride en vervolgens natrium remt. Het heeft een bijkomend effect op de proximale tubulus en het verdunningssegment. Furosemide verhoogt de renale bloedstroom naar de niercortex. Deze eigenschap is met name waardevol wanneer furosemide wordt gebruikt in combinatie met bètablokkers, die het tegenovergestelde effect kunnen hebben. Furosemide heeft geen invloed op glomerulaire filtratie (hoewel onder bepaalde omstandigheden verhoogde glomerulaire filtratie is waargenomen). De saluretische werking neemt dosisafhankelijk toe en blijft aanhouden bij patiënten met nierfalen.
Antihypertensieve activiteit en andere effecten
Furosemide heeft een hemodynamisch effect dat wordt gekenmerkt door een verlaagde druk in de longcapillairen, zelfs voordat er diurese optreedt, en verhoogt de opslagcapaciteit van het veneuze vaatbed, zoals aangetoond door plethysmografie (deze eigenschappen zijn met name onderzocht langs intraveneuze weg).
Furosemide werkt op alle vormen van water-/natriumretentie in met een dosisafhankelijke respons. Het middel heeft een antihypertensief effect als gevolg van zowel natriumdepletie als de hemodynamische activiteit ervan.
Pediatrische onderzoeken
In een gerandomiseerd controleonderzoek werden 57 premature zuigelingen (≤ 2 000 gm) met respiratoir ‘distress’-syndroom die na de geboorte mechanische beademing nodig hadden gerandomiseerd naar furosemide (n = 29) (1 mg/kg/dag, intraveneus) versus controle (n = 27). In de controlegroep deed zich 48 tot 72 uur na aanvang van het onderzoek een spontane toename van de urineproductie voor (gemiddelde -SD van 7,0 ± 3,5 uur na de geboorte), samen met een afname van de gemiddelde luchtwegdruk voor mechanische beademing. Het gebruik van furosemide (7,3 ± 3,5 uur na de geboorte) verhoogde 24 tot 48 en 48 tot 72 uur na toediening van het geneesmiddel de urineproductie, met een verdere daling van de gemiddelde luchtwegdruk tot gevolg, waardoor extubatie gemakkelijker werd. Er was echter geen significant verschil tussen de groepen wat betreft de incidentie van open ductus arteriosus, morbiditeit door bronchopulmonale dysplasie en mortaliteit.
Uit een systematische beoordeling van intraveneuze of enterale lisdiuretica voor premature zuigelingen die chronische longziekte (CLD) hebben of ontwikkelen, bleek dat bij premature zuigelingen jonger dan 3 weken met zich ontwikkelende CLD een enkelvoudige dagelijkse dosis furosemide de oxygenatie inconsistent verbetert. Bij patiënten ouder dan 3 weken met CLD verbetert de pulmonale werking tijdelijk bij niet-geïntubeerde patiënten na een enkelvoudige dosis furosemide. Pulmonale mechanica en oxygenatie verbeterden bij alle patiënten na een week behandeling met furosemide.
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie
Furosemide wordt snel, maar niet volledig, uit het maag-darmkanaal geabsorbeerd. Piekplasmaconcentraties worden binnen ongeveer 60 minuten bereikt. De absorptie uit het maag-darmkanaal wordt door voedsel vertraagd, maar niet verminderd.
De biologische beschikbaarheid van furosemide als orale oplossing is 65 %.
Distributie
Furosemide bindt zich voor 96 tot 98 % aan plasma-eiwitten (bij therapeutische plasmaconcentraties). De eiwitbinding is minder bij patiënten met leverfalen.
Het schijnbare distributievolume is ongeveer 0,150 l/kg.
Biotransformatie
Een kleine hoeveelheid van het geabsorbeerde furosemide wordt geïnactiveerd via hepatische en hoogstwaarschijnlijk renale glucuronideconjugatie.
Eliminatie
De eliminatiehalfwaardetijd (t1/2 bèta) is ongeveer 50 minuten. De plasmaklaring bedraagt ongeveer 2 tot 3 ml/min/kg. Dit vloeit voort uit uitscheiding via de urine en het maag-darmstelsel, deels via de galwegen. Furosemide wordt snel en voornamelijk via de urine geëlimineerd, hoofdzakelijk als onveranderd geneesmiddel.
Furosemide passeert de placentabarrière.
Furosemide wordt in moedermelk uitgescheiden.
Bijzondere populaties
Nierinsufficiëntie
De biologische beschikbaarheid na orale toediening is lager. Eliminatie via de galwegen compenseert nierfalen en kan bij patiënten zonder nier 86 tot 98 % van de geëlimineerde hoeveelheid bereiken. Furosemide is slecht dialyseerbaar.
Pediatrische patiënten
Op basis van voorspellingen door een ontwikkeld fysiologie-gedreven farmacokinetisch model (‘PBPK-model’) worden geen significante verschillen in de biologische beschikbaarheid van furosemide verwacht tussen volwassenen en kinderen. Premature pasgeborenen hebben een groter distributievolume en daardoor een langere eliminatiehalfwaardetijd, die afneemt naarmate de postnatale leeftijd toeneemt. Furosemide-eliminatie kan verschillen tussen pediatrische en volwassen patiënten, vooral bij pasgeborenen, vanwege verschillen in zowel grootte als nierontwikkeling. In één studie werden halfwaardetijden gemeld van respectievelijk 19,9 en 7,7 uur bij premature en voldragen zuigelingen. De lange halfwaardetijd bij pasgeborenen in vergelijking met volwassenen is een gevolg van zowel de nog niet volledig ontwikkelde nierfunctie als de nog niet volledig ontwikkelde glucuronideringscapaciteit.
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Dierstudies hebben een teratogeen effect aangetoond. Bij studies naar reproductieve toxicologie bij foetale ratten werden na toediening van hoge doses een verminderd aantal gedifferentieerde glomeruli, skeletafwijkingen van de schouderbladen, opperarmbeenderen en ribben als gevolg van hypokaliëmie, en hydronefrose waargenomen bij foetale muizen en konijnen.
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Mannitol (E 421)
Maiszetmeel
Croscarmellosenatrium (E 468)
Povidon (E 1201)
Aardbeiensmaakstof (bevat Arabische gom (E 414), natrium, furaneol, sulfieten (E 220), azijnzuur (E 260))
Natriumstearylfumaraat
Rood ijzeroxide (E 172)
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
12 maanden
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 25 °C.
Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen licht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking
PVC/PDC/aluminium blisterverpakking met 28 orodispergeerbare tabletten.
Elke doos bevat 28, 56, 84 of 112 orodispergeerbare tabletten.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
Toediening via een enterale voedingssonde (nasogastrische sonde)
Bopediat orodispergeerbare tabletten dispergeren in kraanwater en kunnen, na dispersie, via een enterale voedingssonde (nasogastrische sonde) worden toegediend. Voor toediening aan kinderen jonger dan 6 maanden dient steriel water te worden gebruikt. Studies met alle gangbare soorten voedingssondes (van silicone, polyvinylchloride/PVC, polyurethaan/PU) hebben aangetoond dat Bopediat zonder verstopping kan worden toegediend in sondes met een diameter van 4 Fr tot 10 Fr bij een dosis van 60 mg.
Het aantal benodigde orodispergeerbare tabletten moet in een spuit worden geplaatst (een spuit van 5, 10 of 20 ml, afhankelijk van het aantal tabletten dat wordt toegediend) en de benodigde hoeveelheid water moet in de spuit worden opgezogen: 1 ml per 2 tabletten of een deel daarvan (bijv. 1 ml voor 2 tabletten; 2 ml voor 2,5 tabletten, 3 tabletten of 4 tabletten). Het uiteinde van de spuit moet stevig worden afgesloten met een dop of worden dichtgehouden met een vinger.
Om de tabletten te dispergeren, moet de spuit in een boog van 180 ° ondersteboven worden gekeerd door de pols gedurende ten minste 30 seconden (goed voor ongeveer 40 bewegingen) te draaien. Er moet een visuele inspectie worden uitgevoerd om volledige dispersie te bevestigen. In voorkomend geval kan het aantal bewegingen/de tijd worden verlengd als dat nodig is om volledige dispersie te verkrijgen. Wanneer ze in water worden gedispergeerd, leveren de tabletten van 5 mg een homogene roze oplossing op. De uiteindelijke gedispergeerde oplossing moet vrij zijn van zichtbare klontjes of onopgeloste deeltjes.
Zodra de dispersie is voltooid, dient de lucht uit de spuit te worden verwijderd, waarna de dosis via de voedingssonde kan worden toegediend. Na toediening van het geneesmiddel moet de sonde, ongeacht het type, met minimaal 5 ml water worden doorgespoeld, behalve als het om een 4 Fr-sonde gaat; in dat geval kan het spoelvolume worden verlaagd tot 3 ml.
Verwijdering
Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Proveca Pharma Limited
2 Dublin Landings
North Wall Quay
Dublin 1
Ierland
8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
EU/1/26/2027/001
EU/1/26/2027/002
EU/1/26/2027/003
EU/1/26/2027/004
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning:
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau: https://www.ema.europa.eu.
