SmPC (samenvatting van de productkenmerken) - Aqumeldi
1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL
AQUMELDI 0,25 mg orodispergeerbare tabletten
AQUMELDI 1 mg orodispergeerbare tabletten
2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING
AQUMELDI 0,25 mg orodispergeerbare tabletten
Elke orodispergeerbare tablet bevat 0,25 mg enalaprilmaleaat.
AQUMELDI 1 mg orodispergeerbare tabletten
Elke orodispergeerbare tablet bevat 1 mg enalaprilmaleaat.
Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.
3. FARMACEUTISCHE VORM
Orodispergeerbare tablet
AQUMELDI 0,25 mg orodispergeerbare tabletten
Witte, ronde, biconvexe orodispergeerbare tabletten met een diameter van 2 mm.
AQUMELDI 1 mg orodispergeerbare tabletten
Geelachtig tot gele, ronde, biconvexe orodispergeerbare tabletten met een diameter van 2 mm.
4. KLINISCHE GEGEVENS
4.1 Therapeutische indicaties
AQUMELDI is geïndiceerd voor de behandeling van hartfalen bij kinderen vanaf de geboorte tot 18 jaar.
4.2 Dosering en wijze van toediening
De behandeling met AQUMELDI moet worden gestart door een arts die ervaring heeft met de behandeling van hartfalen bij pediatrische patiënten.
Dosering
Aanvangs-/testdosis
0,01 tot 0,04 mg/kg (max. 2 mg) als eenmalige aanvangsdosis.
- Voordat een testdosis wordt toegediend, moeten de bloeddruk (BD) en de nierfunctie worden gecontroleerd. Als de systolische bloeddruk (SBD) onder het 5e percentiel ligt of de creatininewaarde hoger dan normaal is voor de leeftijd van de patiënt, dan mag enalapril niet worden toegediend.
- Bij minder stabiele patiënten en zuigelingen van minder dan 30 dagen oud moet de testdosis uit de lage kant van het bereik worden gekozen.
- Gedurende 1 tot 2 uur na toediening van de aanvangsdosis moet met tussenpozen de BD worden gecontroleerd. Als de SBD onder het 5e percentiel ligt, moet de inname van enalapril worden gestaakt en moet passende klinische zorg worden verleend.
Doel-/onderhoudsdosis
0,15 tot 0,3 mg/kg (max. 20 mg) per dag in één dosis of twee opgesplitste doses, 8 uur na de testdosis. De dosis moet op de individuele patiënt worden afgestemd op basis van diens bloeddruk, serumcreatinine en kaliumrespons.
- Als de SBD boven of in het 5e percentiel ligt en de serumcreatinine niet meer dan 1,5 × de baseline bedraagt, moet stapsgewijze verhoging van de dosis enalapril worden overwogen.
- Als de SBD onder het 5e percentiel ligt en de serumcreatinine meer dan 2 × de baseline bedraagt, moet de toediening van enalapril worden stopgezet.
- Als de SBD onder het 5e percentiel ligt en de serumcreatinine tussen 1,5 en 2 × de baseline bedraagt, moet stapsgewijze verlaging van de dosis enalapril plaatsvinden.
- Als de SBD boven of in het 5e percentiel ligt en de serumcreatinine meer dan 2 × de baseline bedraagt, moet stapsgewijze verlaging van de dosis enalapril plaatsvinden.
- Als de SBD boven of in het 5e percentiel ligt en de serumcreatinine tussen 1,5 en 2 × de baseline bedraagt, moet de toediening van enalapril met dezelfde dosis worden voortgezet.
Als de kaliumspiegel op enig moment ≥ 5,5 mmol/l is, moet de behandeling met enalapril tijdelijk worden stopgezet. Zodra de hyperkaliëmie verholpen is, moet de behandeling met enalapril met dezelfde of een lagere dosis worden hervat. Als zich opnieuw hyperkaliëmie voordoet, moet het bovenstaande worden herhaald en de toediening opnieuw worden gestart met een lagere dosis. Als de kaliumspiegel herhaaldelijk hoger dan 5,5 mmol/l is, ondanks meerdere dosisverlagingen, moet de behandeling met enalapril worden gestaakt.
Als een dosis AQUMELDI wordt overgeslagen, moet de volgende dosis zoals gebruikelijk worden toegediend. Dien geen dubbele dosis toe om een vergeten dosis in te halen.
Bijzondere populaties
Nierinsufficiëntie
Bij patiënten met een verminderde nierfunctie moeten speciale voorzorgsmaatregelen worden genomen (zie rubriek 4.3 en 4.4):
Enalapril is gecontra-indiceerd bij pediatrische patiënten met een glomerulaire filtratiesnelheid
(GFR) < 30 ml/min/1,73 m2 (zie rubriek 4.3).
- GFR ≥ 50 ml/min/1,73 m2: geen dosisaanpassing vereist.
- GFR 30 - 50 ml/min/1,73 m2: beginnen met 50% van de enkelvoudige dosis en toedienen met tussenpozen van 12 uur.
- Voor dialyse: beginnen met 25% van de normale enkelvoudige dosis en toedienen met tussenpozen van 12 uur.
Naargelang het effect moet de dosis worden verhoogd tot de maximaal verdraagbare dosis. Afhankelijk van de klinische toestand van de patiënt moeten de concentraties creatinine en kalium binnen 2 weken na aanvang van de behandeling en vervolgens ten minste eenmaal per jaar worden gecontroleerd.
Leverinsufficiëntie
Er zijn geen gegevens beschikbaar voor de behandeling van pediatrische patiënten met leverinsufficiëntie. Dosisaanpassing wordt niet noodzakelijk geacht, maar kinderen met een leverinsufficiëntie mogen alleen onder strikte controle met enalapril worden behandeld. Behandeling van kinderen jonger dan 1 maand met leverinsufficiëntie wordt niet aanbevolen (zie rubriek 4.4).
Kinderen jonger dan 30 dagen
De behandeling van zuigelingen die jonger zijn dan 30 dagen mag alleen worden uitgevoerd onder strenge controle van onder andere de bloeddruk, het serumkaliumgehalte en de nierfunctie.
Wijze van toediening
Alleen voor oraal gebruik. De tablet op de tong of in de buccale holte plaatsen en laten dispergeren.
AQUMELDI kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
Voor instructies over de toediening van aanvangsdoses < 0,25 mg alsook over toediening via een voedingssonde, zie rubriek 6.6.
4.3 Contra-indicaties
- Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen of voor andere remmers van het angiotensineconverterend enzym (ACE).
- Voorgeschiedenis van angio-oedeem in verband met eerdere behandeling met ACE-remmers.
- Erfelijk of idiopathisch angio-oedeem.
- Tweede en derde trimester van de zwangerschap (zie rubriek 4.4 en 4.6).
- Gelijktijdig gebruik van AQUMELDI met geneesmiddelen die aliskiren bevatten, is gecontra-indiceerd bij patiënten met diabetes mellitus of nierinsufficiëntie (GFR < 60 ml/min/1,73 m2) (zie rubriek 4.5 en 5.1).
- Combinatie met sacubitril/valsartan (een geneesmiddel dat een neprilysineremmer bevat), vanwege het verhoogde risico op angio-oedeem. AQUMELDI mag niet binnen 36 uur na overschakeling op of van sacubitril/valsartan worden toegediend (zie rubriek 4.4 en 4.5).
- Pediatrische patiënten met ernstige nierinsufficiëntie (GFR < 30 ml/min/1,73 m2) (zie rubriek 4.2).
4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik
Symptomatische hypotensie
Bij patiënten met hartfalen – met of zonder daarmee in verband staande nierinsufficiëntie – is symptomatische hypotensie waargenomen. De kans hierop is het grootst bij patiënten met ernstigere vormen van hartfalen, zoals blijkt uit het gebruik van hoge doses lisdiuretica, hyponatriëmie of functionele nierinsufficiëntie. Bij deze patiënten moet de behandeling onder medisch toezicht worden gestart en moet er voor nauwlettende follow-up worden gezorgd wanneer de dosis van AQUMELDI en/of het diureticum wordt aangepast. Soortgelijke overwegingen kunnen ook gelden voor patiënten met ischemische hartziekten of cerebrovasculaire aandoeningen bij wie een overmatige daling van de bloeddruk kan leiden tot een myocardinfarct of cerebrovasculair accident.
Bij sommige patiënten met hartfalen die een normale of lage bloeddruk hebben, kan een bijkomende daling van de systemische bloeddruk optreden bij gebruik van AQUMELDI. Dit kan worden voorzien en is meestal geen reden om de behandeling te staken. Als de hypotensie symptomatisch wordt, kan het nodig zijn om de dosis te verlagen en/of het gebruik van het diureticum en/of AQUMELDI stop te zetten.
Indien er hypotensie optreedt, dient de patiënt in rugligging te worden geplaatst en indien nodig een intraveneuze infusie van 0,9%- (9 mg/ml) natriumchlorideoplossing voor injectie te krijgen. Een tijdelijke hypotensieve respons is geen contra-indicatie voor verdere doses, die doorgaans zonder problemen kunnen worden toegediend zodra de bloeddruk na volume-expansie is toegenomen.
Aorta- of mitralisklepstenose/hypertrofische cardiomyopathie
Zoals alle vasodilatoren dienen ACE-remmers met voorzichtigheid te worden toegediend bij patiënten met obstructie van de linkerventrikelklep en het uitstroomkanaal en moeten ze worden vermeden in gevallen van cardiogene shock en een hemodynamisch significante obstructie.
Nierinsufficiëntie
Er zijn gevallen van nierfalen gemeld in verband met het gebruik van enalapril. Dit werd voornamelijk waargenomen bij patiënten met ernstig hartfalen of onderliggende nierziekte, waaronder nierarteriestenose. Nierfalen in verband met de behandeling met enalapril is doorgaans reversibel zolang het onmiddellijk wordt herkend en op passende wijze wordt behandeld (zie rubriek 4.8).
Bij sommige hypertensieve patiënten die geen tekenen van reeds bestaande nierziekte vertoonden, trad een stijging van de concentratie ureum en creatinine in het bloed op wanneer enalapril gelijktijdig met een diureticum werd toegediend. Verlaging van de dosis enalapril en/of stopzetting van het diureticum kan noodzakelijk zijn (zie rubriek 4.2). Deze situatie zou de mogelijkheid van onderliggende nierarteriestenose ter sprake moeten brengen (zie renovasculaire hypertensie hieronder).
Renovasculaire hypertensie
Behandeling van patiënten met bilaterale nierarteriestenose of stenose van de slagader naar de enige werkende nier met ACE-remmers gaat gepaard met een verhoogd risico op hypotensie en nierinsufficiëntie. Verlies van de nierfunctie kan al optreden bij lichte veranderingen in serumcreatinine. Bij deze patiënten moet de behandeling worden gestart onder nauwlettend medisch toezicht, met lage doses, zorgvuldig verhogen/verlagen van de dosis en controle van de nierfunctie.
Niertransplantatie
Er is geen ervaring met de toediening van AQUMELDI aan patiënten met een recente niertransplantatie. Behandeling met AQUMELDI wordt daarom niet aanbevolen.
Leverfalen
ACE-remmers zijn in zeldzame gevallen in verband gebracht met een syndroom dat begint met cholestatische geelzucht of hepatitis en vervolgens overgaat in fulminante levernecrose en (soms) overlijden. Het mechanisme van dit syndroom is niet bekend. Patiënten die ACE-remmers toegediend krijgen en bij wie geelzucht of een sterke verhoging van de leverenzymwaarden optreedt, moeten het gebruik van de ACE-remmer staken en passende medische follow-up krijgen.
Neutropenie/agranulocytose
Er zijn gevallen van neutropenie/agranulocytose, trombocytopenie en anemie gemeld bij patiënten die ACE-remmers kregen. Bij patiënten met een normale nierfunctie en geen andere complicerende factoren treedt neutropenie zelden op. Enalapril moet met uiterste voorzichtigheid worden gebruikt bij patiënten die een collageenvaatziekte hebben, die worden behandeld met immunosuppressiva, allopurinol of procaïnamide of die een combinatie van deze complicerende factoren vertonen, met name als er sprake is van een reeds bestaande verminderde nierfunctie. Bij sommige van deze patiënten traden ernstige infecties op die in enkele gevallen niet reageerden op een intensieve behandeling met antibiotica. Als bij dergelijke patiënten enalapril wordt gebruikt, wordt periodieke controle van het aantal witte bloedcellen geadviseerd en moeten de patiënten worden geïnstrueerd eventuele tekenen van infectie te melden.
Overgevoeligheid/angio-oedeem
Er zijn gevallen van angio-oedeem van het gezicht, de ledematen, de lippen, de tong, de glottis en/of de larynx gemeld bij patiënten die werden behandeld met ACE-remmers, waaronder enalapril. Dit kan op elk moment tijdens de behandeling optreden. In dergelijke gevallen moet de behandeling met AQUMELDI onmiddellijk worden gestaakt en moet passende controle worden ingesteld om er zeker van te zijn dat de symptomen volledig verdwenen zijn voordat de patiënt wordt ontslagen. Zelfs wanneer er alleen sprake is van zwelling van de tong, zonder ademhalingsproblemen, moeten patiënten mogelijk langdurig worden geobserveerd omdat behandeling met antihistaminica en corticosteroïden mogelijk niet voldoende is.
In zeer zeldzame gevallen is overlijden gemeld als gevolg van angio-oedeem in verband met larynxoedeem of tongoedeem. Bij patiënten met problemen met de tong, glottis of larynx is obstructie van de luchtwegen aannemelijk, met name bij patiënten met een voorgeschiedenis van luchtwegchirurgie. Als er sprake is van problemen met de tong, glottis of larynx die waarschijnlijk luchtwegobstructie zullen veroorzaken, dient onmiddellijk een passende behandeling te worden toegediend, zoals een subcutane epinefrineoplossing van 1:1.000 en/of maatregelen om te zorgen voor een open luchtweg.
Bij zwarte patiënten die ACE-remmers toegediend kregen, werd een hogere incidentie van angio-oedeem gemeld dan bij niet-zwarte patiënten.
Patiënten met een voorgeschiedenis van angio-oedeem zonder verband met de behandeling met ACE-remmers, lopen tijdens de behandeling met een ACE-remmer mogelijk een verhoogd risico op angio-oedeem (zie rubriek 4.3).
Voorzichtigheid is geboden bij het starten van racecadotril, mTOR-remmers (bijv. sirolimus, everolimus, temsirolimus) en vildagliptine bij patiënten die reeds een ACE-remmer gebruiken.
Patiënten die gelijktijdig met een ACE-remmer en een neprilysineremmer (bijv. sacubitril, racecadotril) behandeld worden, lopen mogelijk een verhoogd risico op angio-oedeem (zie rubriek 4.5). De combinatie van enalapril en sacubitril/valsartan is gecontra-indiceerd vanwege het verhoogde risico op angio-oedeem (zie rubriek 4.3). De behandeling met sacubitril/valsartan mag pas vanaf 36 uur na inname van de laatste dosis enalapril worden gestart. Als de behandeling met sacubitril/valsartan wordt stopgezet, mag de behandeling met enalapril pas vanaf 36 uur na de laatste dosis sacubitril/valsartan worden gestart (zie rubriek 4.3 en 4.5).
Anafylactoïde reacties tijdens desensibilisatie met hymenopteragif
In zeldzame gevallen traden bij patiënten die ACE-remmers toegediend kregen tijdens een desensibilisatiekuur met hymenopteragif, levensbedreigende anafylactoïde reacties op. Deze reacties werden vermeden door voorafgaand aan elke desensibilisatie de behandeling met ACE-remmers tijdelijk stop te zetten.
Anafylactoïde reacties tijdens LDL-aferese
In zeldzame gevallen traden bij patiënten die ACE-remmers toegediend kregen tijdens lagedichtheidlipoproteïne-aferese (LDL-aferese) met dextraansulfaat, levensbedreigende anafylactoïde reacties op. Deze reacties werden vermeden door voorafgaand aan elke aferese de behandeling met ACE-remmers tijdelijk stop te zetten.
Hemodialysepatiënten
Er zijn anafylactoïde reacties gemeld bij patiënten die gedialyseerd werden met ‘high flux’-membranen (bijv. AN 69®) en tegelijkertijd behandeld werden met een ACE-remmer. Bij deze patiënten dient het gebruik van een ander type dialysemembraan of een andere klasse antihypertensiva te worden overwogen.
Hypoglykemie
Diabetespatiënten die behandeld worden met orale antidiabetica of insuline en die een ACE-remmer beginnen te gebruiken, moet worden verteld dat ze zichzelf nauwlettend dienen te controleren op hypoglykemie, vooral tijdens de eerste maand van het gecombineerde gebruik (zie rubriek 4.5).
Hoesten
Bij gebruik van ACE-remmers is melding gemaakt van hoesten. Kenmerkend is dat het hoesten niet-productief en aanhoudend is en verdwijnt na stopzetting van de behandeling. Door een ACE-remmer geïnduceerd hoesten moet worden beschouwd als onderdeel van de differentiële diagnose van hoesten.
Chirurgie/anesthesie
Bij patiënten die een grote operatie ondergaan of anesthesie krijgen met geneesmiddelen die hypotensie veroorzaken, blokkeert enalapril de vorming van angiotensine II als gevolg van de compensatoire afgifte van renine. Eventuele hypotensie die aan dit mechanisme te wijten is, kan worden gecorrigeerd door volume-expansie.
Hyperkaliëmie
Bij sommige patiënten die werden behandeld met ACE-remmers, waaronder enalapril, werd een stijging van het serumkalium waargenomen. Risicofactoren voor de ontwikkeling van hyperkaliëmie zijn onder andere patiënten met nierinsufficiëntie, verslechtering van de nierfunctie, leeftijd (> 70 jaar), diabetes mellitus, bijkomende voorvallen, met name dehydratie, acute hartdecompensatie, metabole acidose en gelijktijdig gebruik van kaliumsparende diuretica (bijv. spironolacton, eplerenon, triamtereen of amiloride), kaliumsupplementen of zoutvervangers die kalium bevatten, en patiënten die andere geneesmiddelen gebruiken die in verband worden gebracht met een stijging van het serumkalium (bijv. heparine en middelen die trimethoprim bevatten, zoals cotrimoxazol). Pasgeborenen lopen een verhoogd risico op hyperkaliëmie. Het gebruik van kaliumsupplementen, kaliumsparende diuretica, zoutvervangers die kalium bevatten of andere geneesmiddelen die het serumkalium kunnen verhogen, met name bij patiënten met een verminderde nierfunctie, kan leiden tot een significante stijging van het serumkalium. Hyperkaliëmie kan ernstige, soms fatale aritmieën veroorzaken. Als gelijktijdig gebruik van enalapril en een van de bovengenoemde middelen passend wordt geacht, is daarbij voorzichtigheid geboden en moet de serumkaliumspiegel regelmatig worden gecontroleerd (zie rubriek 4.5).
Lithium
De combinatie van lithium en enalapril wordt over het algemeen niet aanbevolen (zie rubriek 4.5).
Blokkade van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)
Er zijn aanwijzingen dat gelijktijdig gebruik van ACE-remmers en angiotensine II-receptorblokkers of aliskiren het risico op hypotensie, hyperkaliëmie en een verminderde nierfunctie (waaronder acuut nierfalen) verhoogt. Blokkade van het RAAS door het gecombineerde gebruik van ACE-remmers en angiotensine II-receptorblokkers of aliskiren wordt derhalve niet aanbevolen (zie rubriek 4.5 en 5.1). Als behandeling met dubbele blokkade absoluut noodzakelijk wordt geacht, mag dit alleen plaatsvinden onder toezicht van een specialist en moeten de nierfunctie, elektrolyten en bloeddruk regelmatig worden gecontroleerd.
ACE-remmers en angiotensine II-receptorblokkers mogen niet gelijktijdig worden gebruikt bij patiënten met diabetische nefropathie.
Zwangerschap
Tijdens de zwangerschap mag geen behandeling met ACE-remmers worden gestart. Patiënten die een zwangerschap plannen, moeten overstappen op alternatieve behandelingen met een bekend veiligheidsprofiel voor gebruik tijdens de zwangerschap, tenzij voortzetting van de behandeling met een ACE-remmer essentieel wordt geacht. Wanneer zwangerschap wordt vastgesteld, moet de behandeling met ACE-remmers onmiddellijk worden stopgezet en moet indien nodig een alternatieve behandeling worden gestart (zie rubriek 4.3 en 4.6).
Etnische verschillen
Enalapril blijkt net als andere ACE-remmers minder werkzaam te zijn voor het verlagen van de bloeddruk bij zwarte personen dan bij niet-zwarte personen, mogelijk vanwege de hogere prevalentie van lage reninestatus in de zwarte hypertensieve populatie.
Pediatrische patiënten
Bij andere indicaties dan hartfalen wordt AQUMELDI niet aanbevolen voor gebruik bij kinderen. Voorzichtigheid is geboden bij kinderen die jonger zijn dan 1 maand, aangezien zij zeer gevoelig kunnen zijn voor het geneesmiddel. Gegevens over het gebruik van AQUMELDI bij kinderen jonger dan 1 maand in klinische onderzoeken zijn schaars (n = 4). Alle tekenen van bijwerkingen en elektrolyten moeten nauwlettend worden gecontroleerd.
Leverinsufficiëntie
Er zijn geen gegevens beschikbaar voor de behandeling van pediatrische patiënten met reeds bestaande leveraandoeningen. Daarom mogen pediatrische patiënten met reeds bestaande leveraandoeningen alleen onder strikte controle met enalapril worden behandeld. Behandeling van kinderen jonger dan 1 maand met leverinsufficiëntie wordt niet aanbevolen.
Natrium
Dit geneesmiddel bevat minder dan 1 mmol natrium (23 mg) per tablet, wat wil zeggen dat het in wezen ‘natriumvrij’ is.
4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie
Er is geen onderzoek naar interacties met AQUMELDI uitgevoerd bij volwassenen of kinderen. Onderzoek naar interacties met enalapril is alleen bij volwassenen uitgevoerd.
Blokkade van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)
Uit klinische onderzoeksgegevens is gebleken dat dubbele blokkade van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS) door het gecombineerde gebruik van ACE-remmers en angiotensine II-receptorblokkers of aliskiren gepaard gaat met een hogere frequentie van bijwerkingen zoals hypotensie, hyperkaliëmie en een verminderde nierfunctie (waaronder acuut nierfalen) dan wordt waargenomen bij het gebruik van één enkel op het RAAS inwerkend middel (zie rubriek 4.3, 4.4 en 5.1).
Kaliumsparende diuretica, kaliumsupplementen of andere geneesmiddelen die het serumkalium kunnen verhogen
ACE-remmers verminderen diureticumgeïnduceerd kaliumverlies. Kaliumsparende diuretica (bijv. spironolacton, eplerenon, triamtereen of amiloride), kaliumsupplementen, zoutvervangers die kalium bevatten of andere geneesmiddelen die het serumkalium kunnen verhogen (bijv. heparine, middelen die trimethoprim bevatten, zoals cotrimoxazol), kunnen leiden tot significante stijgingen van het serumkalium. Als gelijktijdig gebruik van enalapril en een van de bovengenoemde middelen passend wordt geacht, is daarbij voorzichtigheid geboden en moet de serumkaliumspiegel regelmatig worden gecontroleerd (zie rubriek 4.4).
Diuretica (thiazide of lisdiuretica)
Eerdere behandeling met hoge doses diuretica kan bij aanvang van de behandeling met enalapril leiden tot volumedepletie en een risico op hypotensie (zie rubriek 4.4). De hypotensieve effecten kunnen worden verminderd door het gebruik van het diureticum stop te zetten, door het volume of de zoutinname te verhogen of door de behandeling te starten met een lage dosis enalapril.
Middelen tegen hypertensie
Gelijktijdig gebruik van deze geneesmiddelen kan de hypotensieve effecten van enalapril versterken. Gelijktijdig gebruik met nitroglycerine en andere nitraten of andere vasodilatoren kan de bloeddruk verder verlagen.
Lithium
Bij gelijktijdige toediening van lithium en ACE-remmers is melding gemaakt van reversibele stijgingen van de serumlithiumspiegels en toxiciteit. Gelijktijdig gebruik van thiazidediuretica kan de lithiumspiegels verder verhogen en het risico op lithiumtoxiciteit vergroten bij gebruik van ACE-remmers. Het gelijktijdige gebruik van enalapril en lithium wordt niet aanbevolen, maar als de combinatie noodzakelijk blijkt, moeten de serumlithiumspiegels zorgvuldig worden gecontroleerd (zie rubriek 4.4).
Tricyclische antidepressiva/antipsychotica/anesthetica/narcotica
Gelijktijdig gebruik van bepaalde anesthetica, tricyclische antidepressiva en antipsychotica met ACE-remmers kan leiden tot een daling van de bloeddruk (zie rubriek 4.4).
Niet-steroïdale ontstekingsremmers (NSAID’s), waaronder selectieve cyclo-oxygenase-2-remmers (COX-2-remmers)
Niet-steroïdale ontstekingsremmers (NSAID’s), waaronder selectieve cyclo-oxygenase-2-remmers (COX-2-remmers), kunnen het effect van diuretica en andere antihypertensiva verminderen. NSAID’s, waaronder selectieve COX-2-remmers, kunnen het antihypertensieve effect van angiotensine II-receptorantagonisten of ACE-remmers daardoor verzwakken.
Gelijktijdige toediening van NSAID’s (waaronder COX-2-remmers) en
angiotensine II-receptorantagonisten of ACE-remmers heeft een additief effect op de stijging van het serumkalium en kan leiden tot een verslechtering van de nierfunctie. Deze effecten zijn doorgaans reversibel. In zeldzame gevallen kan acuut nierfalen optreden, vooral bij patiënten met een verminderde nierfunctie (zoals ouderen of patiënten met volumedepletie, waaronder patiënten die met diuretica worden behandeld). Daarom is bij patiënten met een verminderde nierfunctie voorzichtigheid geboden bij toediening van deze combinatie. Patiënten moeten afdoende worden gehydrateerd en controle van de nierfunctie na aanvang van de gelijktijdige behandeling en vervolgens periodiek dient te worden overwogen.
Goud
Bij patiënten die gelijktijdig met injecteerbaar goud (natriumaurothiomalaat) en een ACE-remmer, waaronder enalapril, werden behandeld, werd zelden melding gemaakt van nitritoïde reacties (symptomen zijn onder andere rood worden van het gezicht, nausea, braken en hypotensie).
‘Mammalian target of rapamycin’-remmers (mTOR-remmers)
Patiënten die gelijktijdig behandeld worden met mTOR-remmers (bijv. temsirolimus, sirolimus, everolimus), lopen mogelijk een verhoogd risico op angio-oedeem (zie rubriek 4.4).
Neprilysineremmers
Patiënten die gelijktijdig met een ACE-remmer en een neprilysineremmer (bijv. sacubitril, racecadotril) behandeld worden, lopen mogelijk een verhoogd risico op angio-oedeem (zie rubriek 4.4). Gelijktijdig gebruik van enalapril en sacubitril/valsartan is gecontra-indiceerd, aangezien de gelijktijdige remming van neprilysine en ACE het risico op angio-oedeem kan verhogen. De behandeling met sacubitril/valsartan mag pas vanaf 36 uur na inname van de laatste dosis enalapril worden gestart. De behandeling met enalapril mag pas vanaf 36 uur na de laatste dosis sacubitril/valsartan worden gestart (zie rubriek 4.3 en 4.4).
Sympathicomimetica
Sympathicomimetica kunnen de antihypertensieve werking van ACE-remmers verminderen.
Antidiabetica
Epidemiologisch onderzoek wijst erop dat gelijktijdige toediening van ACE-remmers en antidiabetica (insulines, orale hypoglykemica) een versterkt bloedglucoseverlagend effect kan veroorzaken dat gepaard gaat met een risico op hypoglykemie. Dit verschijnsel bleek vaker voor te komen tijdens de eerste weken van de gecombineerde behandeling en bij patiënten met nierinsufficiëntie (zie rubriek 4.4 en 4.8). Patiënten die gelijktijdig met vildagliptine worden behandeld, lopen mogelijk een verhoogd risico op angio-oedeem (zie rubriek 4.4).
Alcohol
Alcohol versterkt het hypotensieve effect van ACE-remmers.
Acetylsalicylzuur, trombolytica en β-blokkers
Enalapril kan veilig gelijktijdig met acetylsalicylzuur (in cardiologische doses), trombolytica en β-blokkers worden toegediend.
Ciclosporine
Tijdens gelijktijdig gebruik van ACE-remmers en ciclosporine kan hyperkaliëmie optreden. Controle van serumkalium wordt aanbevolen.
Heparine
Tijdens gelijktijdig gebruik van ACE-remmers en heparine kan hyperkaliëmie optreden. Controle van serumkalium wordt aanbevolen.
4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Zwangerschap
Op basis van ervaring bij de mens kan de toediening van ACE-remmers, waaronder enalapril, tijdens de zwangerschap leiden tot aangeboren afwijkingen (verminderde nierfunctie, oligohydramnie, vertraagde schedelossificatie, contracturen van de ledematen, craniofaciale misvormingen en hypoplastische long) en neonatale toxiciteit (nierfalen, hypotensie, hyperkaliëmie).
AQUMELDI is gecontra-indiceerd tijdens het tweede en het derde trimester van de zwangerschap en wordt niet aanbevolen voor gebruik tijdens het eerste trimester (zie rubriek 4.3 en 4.4).
Vrouwen die zwanger kunnen worden, moeten effectieve anticonceptie gebruiken tijdens en gedurende 1 week na de behandeling.
Er zijn gevallen van maternale oligohydramnie gemeld, wat vermoedelijk wijst op een verminderde nierfunctie van de foetus. Dit kan leiden tot contracturen van de ledematen, craniofaciale misvormingen en hypoplastische long. Mocht er sprake zijn van blootstelling aan ACE-remmers vanaf het tweede trimester van de zwangerschap, dan wordt een echografische controle van de nierfunctie en de schedel aanbevolen. Zuigelingen van moeders die ACE-remmers hebben gebruikt, moeten nauwlettend worden gecontroleerd op hypotensie (zie rubriek 4.3 en 4.4).
Borstvoeding
AQUMELDI en metabolieten ervan worden in zodanige mate uitgescheiden in de moedermelk dat effecten op met moedermelk gevoede pasgeborenen/zuigelingen niet kunnen worden uitgesloten (zie rubriek 5.2).
Er moet worden besloten of borstvoeding moet worden gestaakt of dat behandeling met AQUMELDI moet worden gestaakt dan wel niet moet worden ingesteld, waarbij het voordeel van borstvoeding voor het kind en het voordeel van behandeling voor de vrouw in overweging moeten worden genomen.
Vruchtbaarheid
Er zijn geen gegevens beschikbaar over het effect van enalapril op de vruchtbaarheid bij de mens. Bij ratten had de behandeling met enalapril geen effect op de paring of de vruchtbaarheid (zie rubriek 5.3).
4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen
AQUMELDI heeft geringe invloed op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te bedienen. Er kan duizeligheid of vermoeidheid optreden, wat van invloed kan zijn op de concentratie en coördinatie. Dit kan gevolgen hebben voor de uitvoering van geoefende vaardigheden zoals een voertuig besturen, fietsen of het bedienen van machines.
4.8 Bijwerkingen
Samenvatting van het veiligheidsprofiel
De meest voorkomende geneesmiddelgerelateerde bijwerkingen die bij kinderen werden gemeld, waren hoesten (5,7%), braken (3,1%), microalbuminurie (3,1%), hyperkaliëmie (2,9%), hypotensie (1,4%) en houdingsafhankelijke duizeligheid (1,2%).
Lijst van bijwerkingen in tabelvorm
Kinderen
De frequentie van de bijwerkingen zoals vermeld in tabel 1 is afgeleid uit klinische onderzoeken bij kinderen die AQUMELDI kregen toegediend voor hartfalen. In deze onderzoeken kregen in totaal 86 kinderen gedurende maximaal 1 jaar enalapril toegediend. De gegevens zijn derhalve beperkt.
De bijwerkingen worden hieronder uitgesplitst naar systeem/orgaanklasse en frequentie, van meest naar minst voorkomend, op basis van de volgende indeling: zeer vaak (≥ 1/10), vaak (≥ 1/100, < 1/10), soms (≥ 1/1.000, < 1/100), zelden (≥ 1/10.000, < 1/1.000), zeer zelden (< 1/10.000), niet bekend (kan met de beschikbare gegevens niet worden bepaald). Binnen iedere frequentiegroep worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.
| Tabel 1. Lijst van bijwerkingen bij kinderen met hartfalen |
Volwassenen
| De veiligheid van enalapril-tabletten is onderzocht bij meer dan 10.000 volwassen patiënten en in | |||||
| gecontroleerde klinische onderzoeken waarbij 2.314 hypertensieve patiënten en 363 patiënten met | |||||
| congestief hartfalen betrokken waren. De bijwerkingen en de frequentie daarvan in de volwassen | |||||
| populatie worden vermeld in tabel 2. | |||||
| Tabel 2. Lijst van bijwerkingen bij volwassenen |
| Bijwerkingen | Frequentie |
| Zenuwstelselaandoeningen | |
| Duizeligheid houdingsafhankelijk | Vaak |
| Bloedvataandoeningen | |
| Hypotensie | Vaak |
| Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen | |
| Hoesten | Vaak |
| Maag- en darmstelselaandoeningen | |
| Braken | Vaak |
| Onderzoeken | |
| Hyperkaliëmie | Vaak |
| Microalbuminurie | Vaak |
| Bijwerkingen | Frequentie | ||||
| Bloed- en lymfestelselaandoeningen | |||||
| Aplastische anemie | Soms | ||||
| Hemolytische anemie | Soms | ||||
| Anemie | Soms | ||||
| Beenmergdepressie | Zelden | ||||
| Neutropenie | Zelden | ||||
| Agranulocytose | Zelden | ||||
| Pancytopenie | Zelden | ||||
| Trombocytopenie | Zelden | ||||
| Lymfadenopathie | Zelden | ||||
| Hemoglobine verlaagd | Zelden | ||||
| Hematocriet verlaagd | Zelden | ||||
| Immuunsysteemaandoeningen | |||||
| Angio-oedeem | Vaak | ||||
| Auto-immuunziekten | Zelden | ||||
| Endocriene aandoeningen | |||||
| Syndroom van inadequate secretie van antidiuretisch hormoon | Niet bekend | ||||
| (SIADH) | |||||
| Voedings- en stofwisselingsstoornissen | |||||
| Hypoglykemie | Soms | ||||
| Psychische stoornissen | |||||
| Depressie | Vaak | ||||
| Verwardheid | Soms | ||||
| Zenuwachtigheid | Soms | ||||
| Insomnia | Soms | ||||
| Abnormale dromen | Zelden | ||||
| Slaapstoornissen | Zelden | ||||
| Zenuwstelselaandoeningen | |||||
| Duizeligheid | Zeer vaak | ||||
| Hoofdpijn | Vaak | ||||
| Bijwerkingen | Frequentie |
| Syncope | Vaak |
| Smaakverandering | Vaak |
| Paresthesie | Soms |
| Somnolentie | Soms |
| Vertigo | Soms |
| Oogaandoeningen | |
| Wazig zien | Zeer vaak |
| Evenwichtsorgaan- en ooraandoeningen | |
| Tinnitus | Soms |
| Hartaandoeningen | |
| Borstkaspijn | Vaak |
| Hartritmestoornissen | Vaak |
| Angina pectoris | Vaak |
| Tachycardie | Vaak |
| Myocardinfarct | Soms |
| Cerebrovasculair accident | Soms |
| Hartkloppingen | Soms |
| Bloedvataandoeningen | |
| Hypotensie | Vaak |
| Orthostatische hypotensie | Soms |
| Overmatig blozen | Soms |
| Fenomeen van Raynaud | Zelden |
| Ademhalingsstelsel-, borstkas- en mediastinumaandoeningen | |
| Hoesten | Zeer vaak |
| Dyspneu | Vaak |
| Astma | Soms |
| Bronchospasme | Soms |
| Zere keel | Soms |
| Rinorroe | Soms |
| Heesheid | Soms |
| Longinfiltraten | Zelden |
| Allergische alveolitis | Zelden |
| Eosinofiele pneumonie | Zelden |
| Rhinitis | Zelden |
| Maag- en darmstelselaandoeningen | |
| Nausea | Zeer vaak |
| Diarree | Vaak |
| Buikpijn | Vaak |
| Braken | Vaak |
| Ileus | Soms |
| Pancreatitis | Soms |
| Ulcus pepticum | Soms |
| Constipatie | Soms |
| Anorexie | Soms |
| Maagirritatie | Soms |
| Dyspepsie | Soms |
| Droge mond | Soms |
| Stomatitis | Zelden |
| Aftoïde ulceratie | Zelden |
| Glossitis | Zelden |
| Intestinaal angio-oedeem | Zeer zelden |
| Lever- en galaandoeningen | |
| Leverfalen | Zelden |
* Er is een complex van symptomen gemeld dat enkele of alle van de volgende symptomen kan omvatten: koorts, serositis, vasculitis, myalgie/myositis, artralgie/artritis, een positieve ANA, verhoogde BSE, eosinofilie en leukocytose. Er kunnen rash, fotosensitiviteit of andere dermatologische manifestaties optreden.
Pediatrische patiënten
Bloeddruk en hartslag
Na de eerste inname van AQUMELDI werden tijdens de 8 uur durende observatieperiode geen veranderingen in de bloeddruk of hartslag gemeld bij niet eerder behandelde of met ACE-remmers voorbehandelde pediatrische patiënten met hartfalen. Gedurende de eerste 8 weken van de behandeling veranderden de gemiddelde bloeddrukwaarden niet na verloop van tijd. Dezelfde trend werd waargenomen voor de hartslag. De gemiddelde arteriële druk op basis van de systolische en diastolische bloeddruk steeg in elke leeftijdsgroep gedurende de daaropvolgende onderzoeksperiode van 10 maanden, behalve bij kinderen in de leeftijd van 6-12 maanden, bij wie een kleine daling werd waargenomen.
| Bijwerkingen | Frequentie |
| Cholestase | Zelden |
| Hepatitis | Zelden |
| Huid- en onderhuidaandoeningen | |
| Rash | Vaak |
| Pruritus | Soms |
| Diaforese | Soms |
| Alopecia | Soms |
| Erythema multiforme | Zelden |
| Stevens-Johnson-syndroom | Zelden |
| Exfoliatieve dermatitis | Zelden |
| Toxische epidermale necrolyse | Zelden |
| Pemphigus | Zelden |
| Erytroderma | Zelden |
| Ernstige huidreacties* | Niet bekend |
| Overgevoeligheidsreacties | Niet bekend |
| Skeletspierstelsel- en bindweefselaandoeningen | |
| Spierkrampen | Soms |
| Nier- en urinewegaandoeningen | |
| Nierfalen | Soms |
| Nierdisfunctie | Soms |
| Proteïnurie | Soms |
| Oligurie | Zelden |
| Voortplantingsstelsel- en borstaandoeningen | |
| Impotentie | Soms |
| Gynaecomastie | Zelden |
| Algemene aandoeningen en toedieningsplaatsstoornissen | |
| Asthenie | Zeer vaak |
| Vermoeidheid | Vaak |
| Koorts | Soms |
| Malaise | Soms |
| Onderzoeken | |
| Hyperkaliëmie | Vaak |
| Microalbuminurie | Vaak |
| Verhoogde serum creatinine | Vaak |
| Verhoogd bloed ureum | Soms |
| Hyponatriëmie | Soms |
| Verhoogde leverenzymen | Zelden |
| Verhoogd serum bilirubine | Zelden |
Veiligheidsparameters voor de nieren
In de loop van de behandeling tijdens de onderzoeksperiode van 12 maanden bleven de serumcreatininewaarden, het bloedureumstikstof (BUN), de GFR en de kaliumconcentratie doorgaans binnen het normale bereik en constant bij pediatrische patiënten met hartfalen. Het enige verschil trad op bij kinderen vanaf de geboorte tot 3 maanden, bij wie de BUN-waarden aan het eind van het onderzoek significant hoger waren dan bij aanvang van het onderzoek, namelijk gemiddeld (± standaarddeviatie (SD)) 4,4 (± 1,8) t.o.v. 2,8 (± 1,4); p = 0,0001). Bij pediatrische patiënten met hartfalen werd vanaf het eerste onderzoeksbezoek bij slechts één patiënt met gedilateerde cardiomyopathie consistent microalbuminurie gemeld. Aangezien deze patiënt het onderzoek voortijdig heeft verlaten en niet verder kon worden gevolgd, zijn er slechts beperkte gegevens beschikbaar. In drie andere gevallen werd incidenteel microalbuminurie gemeld; bij andere bezoeken lag de microalbumine evenwel binnen het normale bereik. Voor de overige patiënten waren de waarden in alle leeftijdsgroepen gedurende het hele onderzoek vergelijkbaar.
Melding van vermoedelijke bijwerkingen
Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.
4.9 Overdosering
Er zijn beperkte gegevens beschikbaar over overdosering van enalapril bij volwassenen en er zijn geen specifieke gegevens voor kinderen. De belangrijkste tot nu toe gemelde kenmerken van overdosering zijn duidelijke hypotensie, vanaf ongeveer zes uur na inname van de tabletten, met gelijktijdige blokkade van het renine-angiotensinesysteem, en stupor. Mogelijke symptomen die verband houden met overdosering van ACE-remmers zijn onder andere circulatoire shock, verstoring van de elektrolytenhuishouding, nierfalen, hyperventilatie, tachycardie, hartkloppingen, bradycardie, duizeligheid, angst en hoesten. Na inname van 300 mg en 440 mg enalapril zijn er serumspiegels van enalaprilaat gemeld die respectievelijk 100 en 200 keer zo hoog waren als de spiegels die normaal gezien na therapeutische doses worden waargenomen.
De aanbevolen behandeling van overdosering is intraveneuze infusie van 0,9%- (9 mg/ml) natriumchlorideoplossing voor injectie. Als er hypotensie optreedt, moet de patiënt in shockhouding worden geplaatst. Indien beschikbaar kan ook behandeling met angiotensine II-infusie en/of intraveneuze catecholaminen worden overwogen. Als de inname recent is, moeten maatregelen worden genomen om het enalaprilmaleaat te elimineren (bijv. door braken, maagspoeling, toediening van absorbentia en natriumsulfaat). Enalapril kan door hemodialyse uit de algemene bloedsomloop worden verwijderd (zie rubriek 4.4). Behandeling met een pacemaker is geïndiceerd bij therapieresistente bradycardie. De vitale functies, serumelektrolyten en creatininespiegels moeten voortdurend worden gecontroleerd.
5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN
5.1 Farmacodynamische eigenschappen
Farmacotherapeutische categorie: middelen die inwerken op het renine-angiotensinesysteem, ACE-remmers, enkelvoudig, ATC-code: C09AA02.
Enalaprilmaleaat is het maleaatzout van enalapril, een derivaat van twee aminozuren, L-alanine en L-proline.
Werkingsmechanisme
Blokkade van het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS)
Na orale toediening aan volwassenen wordt enalapril via hepatisch CES 1 gehydrolyseerd tot de actieve metaboliet enalaprilaat, die als ACE-remmer werkt. ACE is een peptidyldipeptidase die als katalysator fungeert voor de omzetting van angiotensine I in de vasoconstrictor angiotensine II; remming van ACE leidt derhalve tot een verlaagde plasmawaarde van angiotensine II. Dit leidt ook tot een verhoogde plasmarenineactiviteit (door verwijdering van negatieve feedback van de renineafgifte) en een verminderde secretie van aldosteron. Het werkingsmechanisme van enalapril is dus voornamelijk gebaseerd op suppressie van het RAAS. ACE is echter identiek aan kininase II, dus enalapril heeft ook effect doordat het de afbraak van bradykinine, een krachtige vasodepressorpeptide, blokkeert. Er blijven vragen bestaan over de differentiële effecten van ACE-remming op de RAA-as naargelang het betrokken pediatrische leeftijdsbereik.
Farmacodynamische effecten
De verkennende farmacodynamiek voor hersennatriuretische peptiden (Nt-proBNP’s), de verkortingsfractie en het RAAS in verband met orodispergeerbare tabletten enalapril bij kinderen met hartfalen werd onderzocht in twee klinische onderzoeken onder 32 kinderen van 1 maand tot 12 jaar met hartfalen als gevolg van gedilateerde cardiomyopathie (DCM) (WP08) en 70 kinderen vanaf de geboorte tot 6 jaar met hartfalen als gevolg van aangeboren hartaandoeningen (AHA’s) (WP09). De gemiddelde leeftijd was 555 dagen, het gemiddelde gewicht bedroeg 8,92 kg en de gemiddelde lengte was 74,01 cm. 46% was vrouw en 54% man. De gegevens worden hieronder weergegeven.
Bij kinderen met DCM veranderden de mediane Nt-proBNP-waarden (bereik) niet van 32 (5 tot 1.777) pmol/l bij aanvang van het onderzoek tot 35 (3 tot 1.302) pmol/l (p = niet gespecificeerd) aan het eind van het onderzoek. Slechts 10% van de patiënten in dit cohort was niet eerder behandeld met ACE-remmers. Bij kinderen met AHA’s lagen de Nt-proBNP-waarden aan het eind van het onderzoek lager dan aan het begin van het onderzoek. De mediane Nt-proBNP-waarde was 171 (1 tot 2.789) pmol/l bij aanvang van het onderzoek en 73 (5 tot 2.165) pmol/l (p = niet gespecificeerd) aan het eind van het onderzoek. In dit cohort was 44% van de patiënten niet eerder behandeld met ACE-remmers.
Bij patiënten met DCM vertoonden de gemiddelde echocardiografische waarden (verkortingsfractie) (± SD) bij alle patiënten een lichte maar significante stijging van 22,3% (SD 7,3) naar 25,1% (SD 7,8) (p < 0,05; t-test), wat wijst op een verbetering van de hartaandoeningen van de patiënten in alle leeftijdsgroepen. Bij patiënten met AHA’s bleef de verkortingsfractie bijna gelijk tijdens de onderzoeksperiode. De gemiddelde waarden (± SD) bij de screening en bij de bezoeken van einde van het onderzoek bedroegen respectievelijk 38,7% (SD 8,6) en 38,5% (SD 6,2).
Wat de effecten op het RAAS, renine, plasma-renine-activiteit en angiotensine I betreft: deze waren aan het einde van de twee onderzoeken allemaal toegenomen ten opzichte van de waarden vóór toediening. De concentraties aldosteron waren 4 uur na toediening van de orodispergeerbare tabletten enalapril alsook aan het einde van het onderzoek gedaald. Het wordt onwaarschijnlijk geacht dat de waargenomen veranderingen het gevolg waren van het natuurlijke verloop van de ziekte of van maturatieafhankelijke veranderingen van het RAAS. Een vergelijkbare trend voor de 4 parameters van het RAAS werd waargenomen bij zowel niet eerder met ACE-remmers behandelde als wel met ACE-remmers voorbehandelde cohorten, waarbij het grootste verschil werd waargenomen in de baselinewaarden vóór toediening. De waargenomen veranderingen in de markers van het RAAS tijdens de behandeling met orodispergeerbare tabletten enalapril lagen binnen het verwachte patroon van ACE-remming.
Gegevens over het gebruik van AQUMELDI bij kinderen jonger dan 1 maand in klinische onderzoeken zijn schaars (n = 4).
5.2 Farmacokinetische eigenschappen
Absorptie
Oraal enalapril wordt snel geabsorbeerd, waarbij binnen één uur maximale serumconcentraties van enalapril optreden. Op basis van de uitscheiding in de urine is de mate van absorptie van enalapril bij gebruik van orale enalapril-tabletten ongeveer 60%. Enalapril wordt snel en uitgebreid gehydrolyseerd tot enalaprilaat, een krachtige remmer voor het angiotensineconverterend enzym.
De absorptie van AQUMELDI orodispergeerbare tabletten wordt naar verwachting niet door voedsel beïnvloed.
Distributie
Zoals beschreven bij de volwassen populatie is de binding van enalaprilaat aan menselijke plasma-eiwitten binnen het bereik van therapeutisch relevante concentraties niet hoger dan 60%. Bij volwassenen was het schijnbare distributievolume (V/F) van enalapril uit AQUMELDI 93,15 l (SD 33,23 l).
Biotransformatie
Afgezien van de omzetting in enalaprilaat zijn er geen aanwijzingen voor een significant metabolisme van enalapril.
Eliminatie
Enalaprilaat wordt voornamelijk via de nieren uitgescheiden. Bij volwassenen werd na een enkelvoudige orale dosis enalapril (10 mg) 18% van de toegediende dosis als onveranderd enalapril teruggevonden in de urine en 6% in de feces, terwijl van enalaprilaat 43% werd teruggevonden in de urine en 27% in de feces. De eliminatiekinetiek van enalaprilaat is bifasisch, met een initiële fase die de nierfiltratie weerspiegelt (eliminatiehalfwaardetijd van 2 tot 6 uur) en een daaropvolgende verlengde fase (terminale eliminatiehalfwaardetijd van 36 uur) die verondersteld wordt te duiden op geneesmiddelequilibratie vanuit ACE-enzymbindingsplaatsen.
Na 3 of 4 doses enalapril worden steady-state concentraties van enalaprilaat bereikt. De belangrijkste bestanddelen in urine zijn enalaprilaat, goed voor ongeveer 40% van de dosis, en intact enalapril (ongeveer 20%). De eliminatiehalfwaardetijd voor enalapril uit AQUMELDI bij volwassenen was 0,77 uur (SD 0,11 uur) en de orale klaring (CL/F) 87,54 l/uur (SD 33,45 l/uur).
Bijzondere populaties
Nierinsufficiëntie
De blootstelling aan enalapril en enalaprilaat is verhoogd bij patiënten met nierinsufficiëntie. Bij patiënten met lichte tot matige nierinsufficiëntie (creatinineklaring 40-60 ml/min) was de steady-state AUC van enalaprilaat na toediening van 5 mg eenmaal daags ongeveer twee keer zo hoog als bij patiënten met een normale nierfunctie. Bij ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring ≤ 30 ml/min) was de AUC ongeveer 8 keer zo hoog. De effectieve halfwaardetijd van enalaprilaat na meerdere doses enalaprilmaleaat wordt verlengd en de tijd tot steady state wordt vertraagd bij deze mate van nierinsufficiëntie (zie rubriek 4.2). Enalaprilaat kan door hemodialyse uit de algemene bloedsomloop worden verwijderd. De dialyseklaring is 62 ml/min.
Borstvoeding
Na een eenmalige orale dosis van 20 mg bij vijf post-partumvrouwen was de gemiddelde piekconcentratie enalapril in de moedermelk 4 tot 6 uur na toediening 1,7 µg/l (bereik van 0,54 tot 5,9 µg/l). De gemiddelde piekconcentratie enalaprilaat bedroeg 1,7 µg/l (bereik 1,2 tot 2,3 µg/l); pieken deden zich voor op verschillende tijdstippen in de periode van 24 uur. Op basis van de gegevens over de piekconcentratie in de moedermelk zou de geschatte maximale inname van een zuigeling die uitsluitend borstvoeding krijgt, ongeveer 0,16% van de voor het gewicht van de moeder gecorrigeerde dosis bedragen.
Een vrouw die al gedurende 11 maanden dagelijks oraal enalapril 10 mg had ingenomen, had 4 uur na een dosis een piekconcentratie enalapril van 2 µg/l in de moedermelk en ongeveer 9 uur na de dosis een piekconcentratie enalaprilaat van 0,75 µg/l. De totale hoeveelheid enalapril en enalaprilaat gemeten in de moedermelk gedurende de periode van 24 uur was respectievelijk 1,44 µg/l en 0,63 µg/l melk.
De concentraties enalaprilaat in de moedermelk waren 4 uur na een enkelvoudige dosis van 5 mg enalapril bij één moeder en na een dosis van 10 mg bij twee moeders niet waarneembaar (< 0,2 µg/l); de waarden voor enalapril werden niet bepaald.
Pediatrische patiënten
Bij kinderen met DCM waren de voor dosis en gewicht genormaliseerde maximale plasmaconcentraties (Cmax) 203 ng/ml/mg × kg voor enalapril en 155 ng/ml/mg × kg voor enalaprilaat, met hoge variatiecoëfficiënten van 73% voor enalapril en 61% voor enalaprilaat. De tijd tot maximale plasmaconcentraties (Tmax) waren 1,7 uur voor enalapril en 4,6 uur voor enalaprilaat na toediening van een orodispergeerbare tablet enalapril. Bij kinderen met AHA’s waren de voor dosis en gewicht genormaliseerde maximale plasmaconcentraties (Cmax) 274 ng/ml/mg × kg voor enalapril en 178 ng/ml/mg × kg voor enalaprilaat, met hoge variatiecoëfficiënten van 58% voor enalapril en 82% voor enalaprilaat. De maximale plasmaconcentraties (Tmax) waren 1,8 uur voor enalapril en 6,3 uur voor enalaprilaat na toediening van een orodispergeerbare tablet enalapril.
Dankzij gegevens uit klinische onderzoeken onder kinderen met hartfalen die AQUMELDI toegediend kregen, kunnen de farmacokinetische parameters bij kinderen met DCM worden vergeleken met de parameters bij kinderen met AHA’s bij patiënten in de leeftijd van 1 maand tot 6 jaar (zie onderstaande tabel). In deze leeftijdsgroep vertoonden DCM-patiënten een 50% lagere blootstelling (AUC) aan enalapril dan AHA-patiënten. Het metabolisme van de actieve metaboliet enalaprilaat was echter hetzelfde voor beide groepen. De tijd die nodig was om maximale concentraties Tmax van enalapril te bereiken, was vergelijkbaar.
| Enalapril | Enalaprilaat | Enalapril | Enalaprilaat | Enalapril | Enalaprilaat | ||
| n | AUCtau, ss, genormaliseerd (ng/ml·u/mg·kg) | Cmax, ss, genormaliseerd (ng/ml/mg·kg) | t-max of tmax, ss (uur) | ||||
DCM 1 maand tot 6 jaar | 20 | 428,3 (235,5-1.338,2) | 1.040,1 (0-4.468,2) | 136,4 (44-760,8) | 120,4 (0-516,3) | 1,99 (0,93-4,17) | 5,37 (0-12,02) |
AHA 1 maand tot 6 jaar | 60 | 785,1 | 1.166,3 | 261,0 | 142,1 | 1,98 | 6,0 |
| p DCM vs. AHA | 0,0025 | 0,4517 | 0,051 | 0,9543 | 0,7632 | 0,0095 | |
De eliminatiehalfwaardetijd (T½) voor enalapril uit AQUMELDI bij kinderen was 1,67 uur en voor enalaprilaat 21,66 uur.
Hoewel er geen gepubliceerde resultaten beschikbaar zijn waarin de farmacokinetiek van enalapril bij kinderen met nierinsufficiëntie wordt beschreven, zal een verminderde nierfunctie naar verwachting leiden tot verhoogde concentraties enalapril en enalaprilaat, aangezien het geneesmiddel en de actieve metaboliet ervan voornamelijk via de nieren worden uitgescheiden. Daarom moet de dosis enalapril dienovereenkomstig worden aangepast en moet de nierfunctie worden gecontroleerd (zie rubriek 4.2).
5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek
Preklinische gegevens duiden niet op een speciaal risico voor mensen. Deze gegevens zijn afkomstig uit conventioneel onderzoek op het gebied van veiligheidsfarmacologie, toxiciteit bij herhaalde dosering, genotoxiciteit en carcinogeen potentieel. Onderzoeken naar reproductietoxiciteit wijzen erop dat enalapril geen invloed heeft op de vruchtbaarheid en het voortplantingsvermogen van ratten en niet teratogeen is. In een onderzoek waarin wijfjesratten vóór de paring en gedurende de dracht enalapril kregen, werd een verhoogde incidentie van sterfte bij de jongen tijdens de lactatie waargenomen. Er is aangetoond dat de verbinding de placenta passeert en wordt uitgescheiden in de moedermelk. Er is aangetoond dat remmers voor het angiotensineconverterend enzym als klasse foetotoxisch zijn (d.w.z. letsel bij de foetus en/of overlijden van de foetus veroorzaken) bij toediening tijdens het tweede of derde trimester.
6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS
6.1 Lijst van hulpstoffen
Mannitol (E421)
Crospovidon
Poly(vinylacetaat)
Povidon
Natriumlaurylsulfaat
Natriumstearylfumaraat
Colloïdaal watervrij siliciumdioxide – alleen in tabletten van 0,25 mg
Geel ijzeroxide (E172) – alleen in tabletten van 1 mg
6.2 Gevallen van onverenigbaarheid
Niet van toepassing.
6.3 Houdbaarheid
AQUMELDI 0,25 mg orodispergeerbare tabletten
2 jaar.
Na eerste opening binnen 100 dagen gebruiken.
AQUMELDI 1 mg orodispergeerbare tabletten
2 jaar.
Na eerste opening binnen 100 dagen gebruiken.
6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren
Bewaren beneden 25 °C. Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.
6.5 Aard en inhoud van de verpakking en speciale benodigdheden voor gebruik
Fles van polyethyleen met hoge dichtheid met een dop van polypropyleen (voorzien van een kindveilige, verzegelde sluiting en een geïntegreerd droogmiddel van silica) en één maatschep om de tabletten mee uit de fles te halen.
AQUMELDI 0,25 mg en AQUMELDI 1 mg worden geleverd in flessen van 50, 100 of 200 tabletten.
Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.
6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen en andere instructies
De eerste keer dat de fles wordt geopend, moet de verzegeling worden verbroken:
- Houd de fles met één hand stevig vast.
- Druk met de andere hand de dop stevig omlaag en draai tegelijkertijd de dop linksom.
- Blijf draaien tot de verzegeling is verbroken.
Gezien het kleine formaat van de orodispergeerbare tabletten bevat de verpakking een maatschep om de tabletten gemakkelijker uit de fles te halen. Vermijd zoveel mogelijk om de tabletten met uw handen aan te raken.
Toediening van doses < 0,25 mg
Wanneer de aanvangsdosis minder dan 0,25 mg bedraagt, kan een lagere dosis worden gecreëerd door één tablet van 0,25 mg in een doseerspuit van 10 ml voor orale toediening te plaatsen, kraanwater toe te voegen tot de maatstreep van 10 ml, de spuit gedurende 3 minuten heen en weer te rollen totdat de tablet volledig is gedispergeerd, en het vereiste volume aan de patiënt toe te dienen (1 ml bevat dan 0,025 mg enalapril en 4 ml bevat dan 0,1 mg enalapril). Bij kinderen jonger dan 6 maanden moet steriel water worden gebruikt. Na volledige dispersie van de orodispergeerbare tablet in de doseerspuit voor orale toediening moet het benodigde volume onmiddellijk worden gebruikt.
Toediening via een enterale sonde
Bij sommige patiënten kan toediening via een enterale voedingssonde nodig zijn. AQUMELDI dispergeert snel in kraanwater en kan na dispersie worden toegediend. Bij kinderen jonger dan 6 maanden moet steriel water worden gebruikt. AQUMELDI mag alleen in water worden gedispergeerd door het gedurende 3 minuten in een spuit heen en weer te rollen of te mengen. Er kunnen maximaal vier orodispergeerbare tabletten tegelijk in 1 ml worden gedispergeerd. Als het kind
| het geneesmiddel via een voedingssonde krijgt, spoel de sonde dan met ten minste 3 ml water nadat u | |
| het geneesmiddel heeft toegediend. | |
Al het ongebruikte geneesmiddel of afvalmateriaal dient te worden vernietigd overeenkomstig lokale voorschriften.
7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
Proveca Pharma Limited
2 Dublin Landings
North Wall Quay
Dublin 1
Ierland
8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN
AQUMELDI 0,25 mg orodispergeerbare tabletten
EU/1/23/1717/001
EU/1/23/1717/002
EU/1/23/1717/003
AQUMELDI 1 mg orodispergeerbare tabletten
EU/1/23/1717/004
EU/1/23/1717/005
EU/1/23/1717/006
9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN DE VERGUNNING
Datum van eerste verlening van de vergunning: 15 november 2023
10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST
Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees Geneesmiddelenbureau https://www.ema.europa.eu.
